Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightYapılan taramalar Eski Anadolu Türkçesinde denetleme ilişkisine izin veren birtakım ana cümle yüklemlerinin Standart Türkçede bu ilişkiye izin vermediğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Eski Anadolu Türkçesindeki denetleme yapılarını Standart Türkçe ile karşılaştırmalı olarak ele almakta ve denetleme yapılarının tarihsel gelişimini ve değişimini incelemektedir. Denetleme yapıları, denetlemeye izin veren bir ana cümle yüklemi ve öznesi ana cümle ögeleri tarafından bağlanan bir yancümle aracılığıyla oluşturulmaktadır. Yapılan taramalar Eski Anadolu Türkçesinde denetleme ilişkisine izin veren birtakım ana cümle yüklemlerinin Standart Türkçede bu ilişkiye izin vermediğini göstermektedir. Kimi eylemler ise her iki dönemde de denetleme ilişkisine izin veriyor olsa bile denetleme yancümlelerinin aldığı durum çekimi ve yancümle öznesini yöneten ana cümle ögesi bakımından farklılıkların mevcut olduğu görülmektedir. Buna ek olarak denetleme yapılarına izin veren eylemlerin genel anlamda benzer anlam kategorilerine ait olduğu görülse de denetleme yancümlelerini kuran fiilimsi ekler bakımından önemli farklılık olduğu anlaşılmaktadır. Eski Anadolu Türkçesinde denetleme yancümlesi kuran tek fiilimsi -mAK olup bu ekin de iki varyanta sahip olduğunu gösteren kullanımlar tespit edilmiştir.
Abstract
This study examines the control structures in Old Anatolian Turkish in comparison with Standard Turkish and explores their historical development. Control structures are formed through a predicate in a coordinate clause that allows a control relation, along with a subordinate clause whose subject is controlled by an argument of the coordinate clause. The empirical information from the Old Anatolian period show that some coordinate predicates that allow control relations in Old Anatolian Turkish do not allow for such a relation in Standard Turkish. Although some predicates allow control in both periods, there are clear differences in the case, suffixes attached to the control (subordinate) clauses and the controller argument of the coordinate clause that binds the subordinate subject. In addition, although it appears that the predicates that allow control generally belong to similar semantic categories, the findings show that there is a significant difference with respect to the nominalizer suffixes that form the control clauses. The only nominalizer used to form control clauses in Old Anatolian Turkish is -mAK and this suffix occurs in two variants.