Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2025 / Sayı: 43

BOZKIRDA BİR ÜTOPYA: FAKİR BAYKURT’UN KAPLUMBAĞALAR ROMANI

A Utopia in the Moor: The Novel "Turtles" by Fakir Baykurt

Özlem Başboğa(Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi)0000-0003-4976-5218
Sayfa
17–37
Yayın Tarihi
2025-11-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İnsanlar tarih boyunca ideal bir yaşamın ve düzenin nasıl olması gerektiği üzerine düşünmüş, bu arzuyu dışa vuran çok sayıda anlatı ve eser ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanlar tarih boyunca ideal bir yaşamın ve düzenin nasıl olması gerektiği üzerine düşünmüş, bu arzuyu dışa vuran çok sayıda anlatı ve eser ortaya koymuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fakir Baykurt’un 1967’de yayımladığı Kaplumbağalar romanı, dış dünyaya kapalı olan Tozak köyü sakinlerinin kendileri için bir “gündüz düşü” olan üzüm bağını yetiştirmelerini ve ardından yaşananları anlatmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Ütopyanın özellikleri ve incelenen romandan yola çıkarak ütopyalarda sadece mutluluk, düzen, eşitlik olmadığı, aynı zamanda söz konusu hayatı korumak için despotizm olduğu makalenin bir diğer bulgusudur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk edebiyatı · Türk romanı · Fakir Baykurt

Özet

İnsanlar tarih boyunca ideal bir yaşamın ve düzenin nasıl olması gerektiği üzerine düşünmüş, bu arzuyu dışa vuran çok sayıda anlatı ve eser ortaya koymuştur. Bunlardan biri de ütopyalardır. Ütopya, kurgusal olması, eleştirel metinler olması, ortak mülkiyeti öne çıkarması, donmuş bir zamanı ve dış dünyayla bağı sınırlı bir mekânı -genellikle bir ada- seçmesi, günlük yaşamı yansıtması ile benzer anlatılardan ayrılmaktadır. Fakir Baykurt’un 1967’de yayımladığı Kaplumbağalar romanı, dış dünyaya kapalı olan Tozak köyü sakinlerinin kendileri için bir “gündüz düşü” olan üzüm bağını yetiştirmelerini ve ardından yaşananları anlatmaktadır. Romanda bağ yetiştirme süreci bir yanıyla köyde tam bir eşitlik ve mutluluk ortamı sağlarken diğer yandan ütopyanın bizatihi yarattığı baskı da hüküm sürmeye başlar. Bu makalede Kaplumbağalar romanının, sorunların eleştirilmesi, dış dünyadan soyutlanmış bir köyün mekân olarak seçilmesi, bu köyde zamanın adeta donmuş olması, bağın ortak mülkiyet olması, günlük hayatın detaylı bir şekilde eserde tasvir edilmesi gibi özelliklerinden dolayı ütopya olduğu ortaya konulmuştur. Ütopyanın özellikleri ve incelenen romandan yola çıkarak ütopyalarda sadece mutluluk, düzen, eşitlik olmadığı, aynı zamanda söz konusu hayatı korumak için despotizm olduğu makalenin bir diğer bulgusudur.

Abstract

Throughout history, humans visualised the ideal life and order and subsequently produced many narratives one of which is the utopia. The utopia, frozen in time and space –generally an island- and fictional accentuating common property, stands separated from the similar narratives. Thus, Fakir Baykurt’s 1967 novel “Turtles”, narrates the life of the dwellers of the village Tozak, closed to the outer world, planting a vineyard, “daydreaming” and thinking of their lives afterwards. Although, in the novel, planting the vineyard enables an absolute equal and happy environment, the pressure the utopia per se creates starts to prevail. This article purports that the novel “Turtles”, is a utopia due to its features, i.e. criticizing problems, choosing aa a setting an isolated village where times is frozen, depicting daily life in detail. Transcending the novel’s constructed utopia, however, the paper argues that not only happiness, order and equality define utopias, but also tyranny in order to protect life.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Başboğa, Ö. (2025). BOZKIRDA BİR ÜTOPYA: FAKİR BAYKURT’UN KAPLUMBAĞALAR ROMANI. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), Sayı: 43, 17–37. https://doi.org/10.20427/turkiyat.1564611

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Ağaoğulları, M. A. ve Köker, L. (1991). Tanrı Devletinden Kral Devlete. Ankara: İmge Kitabevi.
  2. Baykurt, F. (2020). Kaplumbağalar. İstanbul: Literatür Yayıncılık.
  3. Bezel, N. (1984). Yeryüzü Cennetleri Kurmak - Ütopyalardan Seçmeler. İstanbul: Say Kitap Pazarlama.
  4. Cioran, E. M. (1999). Tarih ve Ütopya (H. Bayrı, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.
  5. Dağ, N. (2017). Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Ütopya (1923-1950) (Basılmamış Doktora Tezi). Adıyaman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Adıyaman.
  6. Göktürk, A. (2012). Ada - İngiliz Yazınında Ada Kavramı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Havemann, R. (1990). Yarın - Sanayi Toplumu Yol Ayrımında Eleştiri ve Gerçek Ütopya (E. Özbek, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  8. Jameson, F. (2009). Ütopya Denen Arzu (F. B. Aydar, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  9. Karabela Şermet, S. (2007). Fakir Baykurt Hayatı ve Romanları Üzerine Bir İnceleme (Basılmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ankara.
  10. Kılıç, E. (2004). Cumhuriyet Dönemi Edebi Ütopyalarında İdeal Toplum Tasavvurları (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Bilgi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
  11. Kumar, K. (2005). Ütopyacılık (A. Somel, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi.
  12. Küçükcoşkun, Y. (2006). 1980-2005 Dönem Türk Edebiyatında Ütopik Romanlar ve Ütopyanın Kurgusu (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Isparta.
  13. More, T. (2020). Utopia (Minâ Urgan’ın İncelemesiyle) (S. Eyüboğlu, V. Günyol ve M. Urgan, Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
  14. More, T., Bacon, F. ve Neville, H. (2008). Three Early Modern Utopias: Utopia / New Atlantis / The Isle of Pines (S. Bruce, Ed.). New York: Oxford Universty Press. (Orijinal baskılar: 1516; 1627; 1668).
  15. Nozick, R. (2000). Anarşi, Devlet ve Ütopya (A. Oktay, Çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  16. Özgen, L. (2005). Ütopya ve Tasarım. Ankara: Ürün Yayınları.
  17. Platon, (2008). Republic (R. Waterfield, Çev.). New York: Oxford University Press. (Orijinal baskı: MÖ 340 civarı).
  18. Riot-Sarcey, M., Bouchet, T. ve Picon, A. (2003). Ütopyalar Sözlüğü (T. Ilgaz, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
  19. Temizarabacı Yıldırmaz, Y. (2020). Ütopyanın Kadınları, Kadınların Ütopyası. İstanbul: Sel Yayıncılık.
  20. Yalçınkaya, A. (2004). Eğerden Meğere: Ütopya Karşısında Türk Romanı. Ankara: Phoenix Yayınları.