Dergiler / BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

MİDHAT PAŞA VE TUNA HADİSELERİ (1867- 1868)

MIDHAT PASHA AND THE TUNA INCIDENTS (1867- 1868)

Yaşar Arslanyürek(KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3108-9306
Sayfa
48–66
Yayın Tarihi
2026-09-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca bu sırada meydana gelen Tuna hadiseleri de konuyla bağlantılı olarak araştırılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tuna Vilayeti, XIX. yüzyılın ikinci yarısında oldukça geniş sınırları sahipti.
📊
Temel Bulgular & Veri:Midhat Paşa’nın çalışmaları sayesinde komitacılar bölgede uzun süre istediklerini elde edememişlerdir. 1859 yılından itibaren Rusların Panslavizm politikası ile Tuna Vilayetinde Rusya etkisinde bulunan komitalar ortaya çıkmaya başlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca bu sırada meydana gelen Tuna hadiseleri de konuyla bağlantılı olarak araştırılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Balkan · Midhat Paşa · Tuna Vilayeti

Özet

Tuna Vilayeti, XIX. yüzyılın ikinci yarısında oldukça geniş sınırları sahipti. Tuna Vilayetine vali olarak atanan Midhat Paşa, bölgede yer alan komitalar ve komitacılarla mücadele etmiştir. Burada Osmanlı Devleti’nin idaresini güçlendirmeye çalışmıştır. Midhat Paşa’nın çalışmaları sayesinde komitacılar bölgede uzun süre istediklerini elde edememişlerdir. 1859 yılından itibaren Rusların Panslavizm politikası ile Tuna Vilayetinde Rusya etkisinde bulunan komitalar ortaya çıkmaya başlamıştır. Oluşturulan komitalara Rusya, her türlü desteği sağlamıştır. Bulgar komitacılık faaliyetleri 1867’den sonra örgütlenmeye ve etkisini göstermeye başlamıştır. Bu tarihten itibaren Bulgar komitalar, faaliyetlerini yoğunlaştırmıştır. 1867 Birinci Tuna Hadisesi, yine aynı tarihte Vapur Hadisesi ve 1868 İkinci Tuna Hadisesi bu dönemde meydana gelen önemli olaylar arasındadır. 1868 yılına kadar gerçekleştirilen komitacılık faaliyetleri, Midhat Paşa’nın varlığı nedeniyle başarılı olamamıştır. Söz konusu fesat faaliyetleri Niş, Eflak, Kalas, Bükreş, Tuna, Ziştovi, Rusçuk, Vidin, Tırnova ve Filibe gibi yerlerde meydana gelmiştir. Panayot Hitov, Filip Toti ve Hacı Dimitri gibi komitacılar bu olaylarda öncü olmuşlardır. Komitacılar amaçları için silahlanarak Osmanlı Devleti aleyhine faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bölgede faaliyet gösteren fesat komitaları her türlü şiddet eylemini gerçekleştirmekten geri durmamıştır. Komitaların amaçlarından biri de meydana gelen olayları Müslüman - Hıristiyan çatışması olarak göstermekti. Bu sayede muhtemel bir Avrupa müdahalesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada Midhat Paşa’nın Tuna vilayetinde bozguncu komitacılarla mücadelesi araştırılmıştır. Ayrıca bu sırada meydana gelen Tuna hadiseleri de konuyla bağlantılı olarak araştırılmıştır.

Abstract

The Tuna Province possessed quite extensive borders in the second half of the 19th century. Midhat Pasha, who was appointed as the governor of the Tuna Province, fought against the committees and committee members (komitadjis) operating in the region. Here, he strived to strengthen the administration of the Ottoman Empire. Thanks to Midhat Pasha's efforts, the committee members could not achieve their goals in the region for a long time. Starting in 1859, committees under Russian influence began to emerge in the Tuna Province due to Russia's Pan-Slavism policy. Russia provided all kinds of support to these newly formed committees. Bulgarian committee activities began to organize and demonstrate their influence after 1867. From this date onwards, Bulgarian committees intensified their activities. The First Tuna Incident in 1867, the Steamboat Incident in the same year, and the Second Tuna Incident in 1868 are among the significant events that occurred during this period. The committee activities carried out until 1868 were unsuccessful due to the presence of Midhat Pasha. The subversive activities in question took place in locations such as Niš, Wallachia, Galați, Bucharest, Danube (Tuna), Svishtov (Ziştovi), Ruse (Rusçuk), Vidin, Tarnovo (Tırnova), and Plovdiv (Filibe). Committee leaders such as Panayot Hitov, Filip Totyu, and Hadji Dimitar took the lead in these events. The committee members took up arms for their goals and engaged in activities against the Ottoman Empire. The subversive committees operating in the region did not hesitate to carry out all kinds of violent acts. One of the objectives of the committees was to portray the events that occurred as a Muslim-Christian conflict, thereby aiming for a potential European intervention. In this study, Midhat Pasha's struggle against the disruptive committee members in the Tuna Province has been examined. Furthermore, the Tuna incidents that took place during this period have also been researched in connection with the subject.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslanyürek, Y. (2026). MİDHAT PAŞA VE TUNA HADİSELERİ (1867- 1868). BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 48–66. https://doi.org/10.52735/bellek.2029298

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. BOA, İ.MVL., 545/24476, 6 Şaban 1282 [25 Aralık 1865].
  2. BOA, İ.MVL., 580/26048, 4 Receb 1284 [1 Kasım 1867].
  3. BOA, İ.MVL., 578/25929, 22 Cemaziyelevvel 1284 [1 Eylül 1867].
  4. BOA, İ.MVL., 581/26070, 12 Receb 1284 [9 Kasım 1867].
  5. BOA, İ.MVL., 581/26079, 16 Receb 1284 [13 Kasım 1867].
  6. BOA, İ.MMS., 35/1430, 13 Rebiülahir 1284 [14 Ağustos 1867].
  7. BOA, İ.MTZ. (04), 4/98, 8 Rebiülahir 1285 [29 Temmuz 1868].
  8. BOA, İ.MTZ. (04), 4/96, 2 Rebiülahir 1285 [23 Temmuz 1868].
  9. BOA, A.}MKT.MHM., 414/49, 3 Rebiülahir 1285 [24 Temmuz 1868].
  10. BOA, A.}MKT.MHM., 426/48, 26 Receb 1285 [12 Kasım 1868].
  11. BOA, A.}MKT.MHM., 442/41, 7 Şaban 1289 [10 Ekim 1872].
  12. BOA, İ.MVL., 545/24476, 6 Şaban 1282 [25 Aralık 1865].
  13. BOA, İ.MVL., 580/26048, 4 Receb 1284 [1 Kasım 1867].
  14. BOA, İ.MVL., 578/25929, 22 Cemaziyelevvel 1284 [1 Eylül 1867].
  15. BOA, İ.MVL., 581/26070, 12 Receb 1284 [9 Kasım 1867].
  16. BOA, İ.MVL., 581/26079, 16 Receb 1284 [13 Kasım 1867].
  17. BOA, İ.MMS., 35/1430, 13 Rebiülahir 1284 [14 Ağustos 1867].
  18. BOA, İ.MTZ. (04), 4/98, 8 Rebiülahir 1285 [29 Temmuz 1868].
  19. BOA, İ.MTZ. (04), 4/96, 2 Rebiülahir 1285 [23 Temmuz 1868].