Dergiler / BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

AŞURE ÜZERİNDEN AŞÇILIĞIN DÜNÜ, BUGÜNÜ VE GELECEĞİ

Past, Present, And Future of The Culinary Profession Through Ashura

Osman Güldemir(ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, ESKİŞEHİR MESLEK YÜKSEKOKULU, OTEL, LOKANTA VE İKRAM HİZMETLERİ BÖLÜMÜ, AŞÇILIK PR.)0000-0002-7476-5482
Sayfa
67–78
Yayın Tarihi
2026-09-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aşure, günümüzde ikili bir varlık göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, aşureyi binlerce yıllık kültürel, dini ve sosyal bir miras olmasının ötesinde, aşçılık mesleğinin evrimini incelemek için temel bir kavramsal odak ve anlatı analizi zemini olarak konumlandırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bir yandan geleneksel ev mutfaklarında ve kırsal festivallerde otantik, toplumsal işlevini korurken; diğer yandan modern gastronomi (restoranlar, butik pastaneler) tarafından küresel trendler ışığında, estetik kaygılar ve yeni lezzet kombinasyonlarıyla yeniden yorumlanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Aşure, günümüzde ikili bir varlık göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aşçılık · Aşçılık Mesleği · Aşçılık Tarihi

Özet

Bu makale, aşureyi binlerce yıllık kültürel, dini ve sosyal bir miras olmasının ötesinde, aşçılık mesleğinin evrimini incelemek için temel bir kavramsal odak ve anlatı analizi zemini olarak konumlandırmaktadır. Aşurenin dünden bugüne yolculuğu; geleneksel bilginin aktarımını, günümüzdeki yeniden yorumlamaları ve geleceğe yönelik potansiyelleri analiz etmek için zengin bir çerçeve sunar. Bu evrim üç temel aşamada incelenmektedir. Birincisi geçmiştir (dün). Geçmişte aşure, kökenleri Nuh Tufanı’na dayanan, toplumsal dayanışmayı, paylaşımı ve bereketi simgeleyen ritüel bir yemekti. Bu dönemde aşçılık pratikleri, usta-çırak ilişkisiyle nesilden nesile aktarılan sözlü bilgilere ve yerel malzemelere dayanıyordu. İkincisi bugündür (günümüz). Aşure, günümüzde ikili bir varlık göstermektedir. Bir yandan geleneksel ev mutfaklarında ve kırsal festivallerde otantik, toplumsal işlevini korurken; diğer yandan modern gastronomi (restoranlar, butik pastaneler) tarafından küresel trendler ışığında, estetik kaygılar ve yeni lezzet kombinasyonlarıyla yeniden yorumlanmaktadır. Üçüncüsü gelecektir (yarın). Aşurenin geleceği; sürdürülebilirlik (yerel ve organik malzeme kullanımı), sağlık (şeker azaltma, glütensiz seçenekler) ve teknoloji (yapay zekâ ile optimizasyon, kişiselleştirilmiş tarifler) ekseninde şekillenecektir. Amaç, aşureyi sadece bir yemek değil, aynı zamanda kültürel bir deneyim ve sürdürülebilir bir gıda modeli olarak konumlandırmaktır. Sonuç olarak, aşurenin yolculuğu, aşçılıktaki değişim ve sürekliliği mükemmel bir şekilde örneklemekte ve bu güçlü kültürel mirasın, mesleğin geleceği için hem akademik çalışmalara hem de pratik uygulamalara ilham kaynağı olmaya devam edeceğini vurgulamaktadır.

Abstract

This article posits aşure, beyond its status as a millennia-old cultural, religious, and social heritage, as a fundamental conceptual focus and a groundwork for narrative analysis to examine the evolution of the culinary profession. The trajectory of aşure from the past to the present provides a rich framework for analyzing the transmission of traditional knowledge, contemporary reinterpretations, and future potentials. This evolution is examined across three fundamental stages. The first is the past (yesterday). In the past, aşure was a ritual dish with origins tracing back to Noah’s Flood, symbolizing social solidarity, sharing, and abundance. During this period, culinary practices were predicated on local ingredients and oral knowledge transmitted generationally through the master-apprentice relationship. The second is the present (today). Today, aşure exhibits a dual existence. On one hand, it preserves its authentic, communal function within traditional domestic kitchens and rural festivals; on the other, it is being reinterpreted by modern gastronomy (restaurants, boutique patisseries) in light of global trends, aesthetic considerations, and novel flavor combinations. The third is the future (tomorrow). The future of aşure will be shaped along the axes of sustainability (utilization of local and organic ingredients), health (sugar reduction, gluten-free options), and technology (optimization via artificial intelligence, personalized recipes). The objective is to position aşure not merely as a dish, but as a cultural experience and a sustainable gıda (food) model. In conclusion, the trajectory of aşure perfectly exemplifies the change and continuity within the culinary arts, underscoring that this potent cultural heritage will continue to inspire both academic research and practical applications for the future of the profession.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güldemir, O. (2026). AŞURE ÜZERİNDEN AŞÇILIĞIN DÜNÜ, BUGÜNÜ VE GELECEĞİ. BELLEK Uluslararası Tarih ve Kültür Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 67–78. https://doi.org/10.52735/bellek.1980015

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Ahangaran, A. (2023). Researching the eating habits and food taste of Iranians in the Safavid era. Iranian Civilization Research, 4(2), 115-132. https://doi.org/10.22103/JIC.2023.3720
  2. Akalın, H. Ş., Toparlı, R., Argunşah, M., Demir, N., Gözaydın, N., Özyetgin, A. M., Zülfikar, H., Aksu, B. T., Durkun, A., Gültekin, B., Okkalı, B., Terzi, Â., Mete, Ş., Kaya, Ö., & Tekeli, S. (2011). Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  3. Aksoy, M., & Sezgi, G. (2017). Moleküler Mutfak Tekniklerinin Duyusal Analiz Yöntemiyle Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), 546-565. https://doi.org/10.21325/jotags.2017.165
  4. al-Karîm, M. b. al-H. b. M. b. (2005). A Baghdad Cookery Book (Al-Baghdadi’s Kitab al-Tabikh) (C. Perry, Çev.). Prospect Books.
  5. Aydın, Ş., & Uçkan Çakır, M. (2022). Gastronomi ve Dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1123324
  6. Aymankuy, Ş., & Pelek, B. (2022). Semavi Dinlerde Yeme-İçme Ritüelleri. Journal of Gastronomy Hospitality and Travel (JOGHAT), 5(1), 327-337. https://doi.org/10.33083/joghat.2022.134
  7. Barber, D. (2015). The Third Plate: Field Notes on the Future of Food. Penguin Books.
  8. Batu, A. (2019). Moleküler Gastronomi: Gıda Üretiminde Yeni Bir Devrim. Aydın Gastronomy, 3(1), 43-54.
  9. Baysal, A., Kutluay Merdol, T., Ciğerim, N., Sacır, F. H., & Başoğlu, S. (2005). Türk Mutfağından Örnekler (4.). Hatiboğlu Yayınevi.