Dergiler / Ahi Evran Tıp Dergisi / 2026 / Volume: 10 Issue: 1

Ankara’daki Aile Sağlığı Merkezi Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeyine Duygusal Zekâ ve Diğer Faktörlerin Etkisi

The Effect of Emotional Intelligence and Other Factors on the Level of Burnout of Family Health Center Employees in Ankara

Şengül Tüfek(Keçiören Baltacılar Aile Sağlığı Merkezi)0000-0003-1103-1059
Zühal Albayrak(Keçiören Şehit Yasin Süer Aile Sağlığı Merkezi)0000-0001-7433-1169
Tijen Acar(Kafkas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı)0000-0002-3200-8926
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-04-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Katılımcıların 136’sı (%71,2) kadın, 132’si (%69,1) 30-50 yaş arasındadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Tükenmişlik, çalışanları olumsuz etkilemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Ankara’daki Aile Sağlığı Merkezi (ASM) çalışanlarının tükenmişliğine duygusal zekâ ve diğer faktörlerin etkisini belirlemek, duygusal zekâlarını geliştirebilmeleri için farkındalık oluş-turmak ve tükenmişlikle baş edebilmeleri için öneriler sunmak amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Katılımcıların 136’sı (%71,2) kadın, 132’si (%69,1) 30-50 yaş arasındadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:burnout · emotional intelligence · primary health care

Özet

Amaç: Tükenmişlik, çalışanları olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada Ankara’daki Aile Sağlığı Merkezi (ASM) çalışanlarının tükenmişliğine duygusal zekâ ve diğer faktörlerin etkisini belirlemek, duygusal zekâlarını geliştirebilmeleri için farkındalık oluş-turmak ve tükenmişlikle baş edebilmeleri için öneriler sunmak amaçlanmıştır. Araçlar ve Yöntem: Gözlemsel, analitik çalışmada, 01.12.2020–30.08.2021’de, Ankara’da ASM’de çalışan 191 gönüllüye, 69 sorulu veri toplama formu (bilgilendirilmiş gönüllü onam formu, sosyodemografik bilgi formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Testi sorularından oluşan) internet ortamında uygulanmıştır. Veri analizinde IBM SPSS 25.0 kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların 136’sı (%71,2) kadın, 132’si (%69,1) 30-50 yaş arasındadır. Ortalamalar sırasıyla, duyarsızlaşma 6,37±4,35, kişisel başarı 20,01±6,36, duygusal tükenme 17,94±8,72, duygusal zekâ 123,07±22,82 bulunmuştur. Duyarsızlaşma, uzman hekimlerde, şimdi veya geçmişte psikiyatrik hastalığı olanlarda fazla; kişisel başarı 30-50 yaş arasında olanlarda az; duy-gusal tükenme kadınlarda fazla ve aylık geliri (3-5 bin TL) olanlarda az saptanmıştır (p<0,05). Duygusal zekâ, evli ve bekârlarda fazla bulunmuştur (p<0,05). Duygusal zekâyla duyarsızlaşma negatif (r=-0,258, p<0,001), kişisel başarı pozitif (r=0,324, p<0,001) ilişkili saptanmıştır. Duygusal tükenmeyi kadın cinsiyetin artırdığı, aylık gelirin (3-5 bin TL) azalttığı; duyarsızlaşmayı evli olma ve aylık gelirin (3-5 bin TL) azalttığı bulunmuştur (p<0,05, %95 GA). Sonuç: Ankara’da ASM çalışanlarında tükenmişliğe yaş, cinsiyet, medeni durum, unvan, psikiyatrik hastalık, aylık gelir düzeyi, duygusal zekâ etkili bulunmuştur. Duygusal zekânın tükenmişlikle ters ilişkili olduğu, medeni durumdan etkilendiği saptanmıştır. Duygusal zekâyı geliştiren faaliyetler tükenmişliği azaltabilir, sağlık hizmetlerini ve kaliteyi iyileştirebilir. Tükenmişliği duygusal zekânın azaltabileceğini vurgulayan bu çalışma, duygusal zekâyı geliştirme farkındalığını artırabilir, yeni çalışmalara ışık tutabilir.

Abstract

Purpose: Burnout negatively effects employees. This study aimed to determine how emotional intelligence (EI) and other factors effect Ankara Family Health Centers (FHC) staff burnout, raise awareness for enhancing their EI, and provide recom-mendations for managing burnout. Materials and Methods: In this observational, analytical study, 69-question data collection form (informed consent and socio-demographic information forms, Maslach Burnout Inventory, Schutte Emotional Intelligence Test) was administered online to 191 volunteers from Ankara FHC staff, 01.12.2020–30.08.2021. Data were analyzed by IBM SPSS 25.0. Results: Of participants, 136 (71.2%) were female, 132 (69.1%) were aged 30-50. Depersonalization, personal accomplishment, emotional exhaustion, EI means were found 6.37±4.35, 20.01±6.36, 17.94±8.72, 123.07±22.82, respectively. Depersonalization was higher in specialists, those with current/past psychiatric illnesses; personal accomplishment was lower in participants aged 30-50; emotional exhaustion[hh2.1] was higher in women, and lower whose monthly income (3-5 thousand TL) (p<0.05). EI was found higher in married, single individuals (p<0.05). EI-depersonalization correlated negatively, EI-personal accomplish-ment correlated positively (p<0.001). Emotional exhaustion was found to increase in women, decrease with monthly income (3-5 thousand TL); depersonalization was found to decrease in married individuals, monthly income (3-5 thousand TL) (p<0.05, 95% CI). Conclusion: Age, gender, marital status, title, psychiatric illness, monthly income, EI were found to influence Ankara FHC staff burnout. EI was found to be related burnout inversely and affected by marital status. Activities improving EI can reduce burn-out, improve healthcare services and quality. This study, emphasizing that EI may reduce burnout, can raise developing EI awareness, and shed light on new research.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tüfek, Ş., Albayrak, Z., Acar, T. (2026). Ankara’daki Aile Sağlığı Merkezi Çalışanlarının Tükenmişlik Düzeyine Duygusal Zekâ ve Diğer Faktörlerin Etkisi. Ahi Evran Tıp Dergisi, Volume: 10 Issue: 1. https://doi.org/10.46332/aemj.1770204

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Örs F, Karademir AÇ. Duygusal zekâ ve tükenmişlik: bibliyometrik bir çalışma.TMSBD. 2021;(7):1-15. doi: 10.46236/jovosst.988624
  2. Ungur AP, Bârsan M, Socaciu AI, et al. A narrative review of burnout syndrome in medical personnel. Diagnostics. 2024;14(17):1971. doi:10.3390/diagnostics14171971
  3. Khammissa RA, Nemutandani S, Shangase SL, Feller G, Lemmer J, Feller L. The burnout construct with reference to healthcare providers: A narrative review. SAGE Open Med. 2022:10;20503121221083080. doi: 10.1177/20503121221083080
  4. Stoian-Bălăşoiu IR, Diaconescu LV, Mihăilescu AI., Stan S, Ciobanu AM, Popa-Velea O. Contributing Factors to Burnout in Healthcare Professionals-Does Emotional Intelligence Play a Protective Role? A Narrative Review. Healthcare. 2025;13(17):2156. doi:10.3390/healthcare13172156
  5. Cao Y, Gao L, Fan L, Jiao M, Li Y, Ma Y. The influence of emotional intelligence on job burnout of healthcare workers and mediating role of workplace violence: a cross sectional study. Front. public health. 2022;10:892421. doi: 10.3389/fpubh.2022.892421
  6. Shen X, Xu H, Feng J, Ye J, Lu, Z, Gan Y. The global prevalence of burnout among general practitioners: a systematic review and metaanalysis. Fam pract. 2022;39(5):943-950. doi:10.1093/fampra/cmab180
  7. Cotobal Rodeles S., Martín Sánchez FJ, Martínez-Sellés M. Physician and medical student burnout, a narrative literature review: Challenges, strategies, and a call to action. JCM. 2025:14(7),2263. doi: 10.3390/jcm14072263
  8. Chirico F, Afolabi, AA, Ilesanmi OS, et al. Prevalence, risk factors and prevention of burnout syndrome among healthcare workers: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses.JHSS. 2021;6(4):465-491. doi: 10.19204/2021/prvl3
  9. Adnan NBB, Dafny HA, Baldwin, C, et al. What are the solutions for well-being and burn-out for healthcare professionals? An umbrella realist review of learnings of individual-focused interventions for critical care. BMJ open. 2022;12(9):e060973. doi:10.1136/bmjopen-2022-060973
  10. Monga M, Kaur R. A Systematic Review on Burnout, Emotional Intelligence, and Mental Health among Rehabilitation Professionals. IJIAP. 2025;3(5):707-721. https://psychopediajournals.com/index.php/ijiap/article/view/855
  11. Norful AA, Brewer KC, Cahir KM, Dierkes AM. Individual and organizational factors influencing well-being and burnout amongst healthcare assistants: A systematic review. IJNS Adv. 2024;6:1-13.100187. doi:10.1016/j.ijnsa.2024.100187
  12. Naggar MAE, Al-Mutairi SM, Al Saidan A, et al. Emotional intelligence and burnout in healthcare professionals: A hospital-based study. Healthcare. 2025;13(15):1840. doi:10.3390/healthcare13151840
  13. Zakerkish M, Shakurnia A, Hafezi A, Maniati M. Association between burnout and empathy in medical residents. Plos one. 2024;19(4):e0301636. doi:10.1371/journal.pone.0301636
  14. Shaban M, Ezzelregal Abdelgawad M, Mohamed Elsayed S, Mohamed Abdallah HM. The mediating role of emotional intelligence in the relationship between technostress and burnout prevention among critical care nurses a structural equation modelling approach. BMC nurs. 2025;24(1):255. doi: 10.1186/s12912-025-02852-0. doi:10.1186/s12912-025-02852-0
  15. Mert G, Öztekin A. Pandemi döneminde sağlık sektöründe çalışanların mesleki tükenmişlik düzeylerinin duygusal zekâ üzerindeki etkisi. J Abant Soc Sci. 2022;22(1):227–242. doi:10.11616/asbi.1020277. doi: 10.11616/asbi.1020277
  16. Gönül F, Çalık A. Duygusal zekâ, iş doyumu ve tükenmişlik ilişkisi: hastane çalışanları üzerinde bir araştırma. ARÜİİBF derg. 2022;4(1):4150. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2375914
  17. Urtubia-Herrera V, Navarta-Sanchez MV, Palmar-Santos AM, et al. The relationship between sense of coherence and emotional intelligence as individual health assets for mental health promotion in students and healthcare professionals: a scoping review. Front. Public Health. 2024:1-12.1304310. doi: 10.3389/fpubh.2024.1304310
  18. Yaşar ME, Gönül F. Duygusal Zekânın İş Stresi Üzerindeki Etkisinde Psikolojik İyi Oluşun Aracı Rolü: Üniversite Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma. AÜSBD. 2024;24(3):1111-1132. doi:10.18037/ausbd.1455519
  19. Lee YL, Dai JW, Li X,.et al. Prevalence and the associated factors of burnout among the critical healthcare professionals during the postpandemic era: a multi-institutional survey in Taiwan with a systematic review of the Asian literatures. BMC public health. 2024;24(1):3480. doi:10.1186/s12889-024-21084-6
  20. Tement S, Ketiš ZK, Miroševič Š, Selič-Zupančič P. The impact of psychological interventions with elements of mindfulness (PIM) on empathy, well-being, and reduction of burnout in physicians: a systematic review. IJERPH. 2021;18(21):11181. doi:10.3390/ijerph182111181
  21. Torres LÁP De, Verdes-Montenegro-atalaya JC, Palazón EM, et al. Comparison of the effectiveness of an abbreviated program versus a standard program in mindfulness, self-compassion and self-perceived empathy in tutors and resident intern specialists of family and community medicine and nursing in Spain. IJERPH. 2021;18(8):4340. doi:10.3390/ijerph18084340
  22. Hashmi S, Tahir O, Nasir Z, et al. Impact of emotional intelligence on professional performance and stress resilience among healthcare practitioners. Cureus. 2024;16(11):e74113. doi: 10.7759/cureus.74113
  23. Boulougari K, Christodoulakis A, Bouloukaki I, Karademas EC, Lionis C, Tsiligianni I. Improving GPs’ Emotional Intelligence and Resilience to Better Manage Chronic Respiratory Diseases Through an Experiential Online Training Intervention: A Mixed Methods Study.Healthcare. 2024;13(1):21. doi:10.3390/healthcare13010021
  24. Musio ME, Ginogi F, Casini S, et al. The Impact of Emotional Intelligence on Nurses' Professional Quality of Life in Pre‐Hospital Emergency Settings: A Multicentre Mixed‐Method Study. J Clin Nurs. 2025;34(1):108-116. doi:10.1111/jocn.17511
  25. Maslach C, Jackson SE. The measurement of experienced burnout. J Organ Behav. 1981;2(2):99–113. doi:10.1002/job.4030020205
  26. Ergin C. Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach tükenmişlik ölçeğinin uyarlanması. Bayraktar R, Dağ İ, editörler. VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalışmaları. Ankara: VII. Ulusal Psikoloji Kongresi Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneği Yayını, 1992:143-160.
  27. Schutte NS, Malouff JM, Hall LE, et al. Develo pment and validation of a measure of emotional intelligence. Pers Individ Dif. 1998;25(2),167-177. doi:10.1016/S0191-8869(98)00001-4
  28. Tatar A, Tok S, Tekin Bender M, Saltukoğlu G. Asıl form schutte duygusal zekâ testinin Türkçeye çevirisi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatr Derg. 2017;18(2):139–146. doi:10.5455/apd.221802
  29. Kılıç S. Cronbach’ın alfa güvenirlik katsayısı. J Mood Disorders. 2016;6(1):7-48. doi: 10.5455/jmood.20160307122823
  30. Sungur C, Vahide BULU. Sağlık çalışanlarının duygusal zekâ düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. UABD. 2022;5(4):236-245. https://akademikbirikimdergisi.com/index.php/uabd/article/view/49/48
  31. Marković S, Kostić O, Terzić-Supic Z, et al. Exposure to stress and burnout syndrome in healthcare workers, expert workers, professional associates, and associates in social service institutions. Medicina.2024;60(3):499. doi:10.3390/medicina60030499