Dergiler / Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri

Biochemical Parameters and Anthropometric Obesity Measurements in Normoglycemic and Prediabetic Individuals in a Family Medicine Unit

Zühal Albayrak(Keçiören Şehit Yasin Süer Aile Sağlığı Merkezi)0000-0001-7433-1169
Tijen Acar(Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi)0000-0002-3200-8926
Sayfa
117–128
Yayın Tarihi
2026-08-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle artmış BKİ’nin prediyabet varlığı ile ilişkili önemli bir antropometrik faktör olduğunu gösteren bulguların, daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Prediyabet aşamasında, diyabete geçiş önlenebilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, normoglisemik ve prediyabetiklerde biyokimyasal parametreler ve antropometrik obezite ölçümlerini karşılaştırmak ve prediyabet ile ilişkili olabilecek faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Retrospektif, kesitsel çalışmaya, Ankara’da tek bir aile hekimliği birimine kayıtlı olanlardan seçilen, ≥40 yaşında, diyabeti olmayan 433 kişi dahil edildi.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle artmış BKİ’nin prediyabet varlığı ile ilişkili önemli bir antropometrik faktör olduğunu gösteren bulguların, daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Prediyabet · kan testleri · dislipidemi

Özet

Amaç: Prediyabet aşamasında, diyabete geçiş önlenebilir. Bu çalışmada, normoglisemik ve prediyabetiklerde biyokimyasal parametreler ve antropometrik obezite ölçümlerini karşılaştırmak ve prediyabet ile ilişkili olabilecek faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Retrospektif, kesitsel çalışmaya, Ankara’da tek bir aile hekimliği birimine kayıtlı olanlardan seçilen, ≥40 yaşında, diyabeti olmayan 433 kişi dahil edildi. Katılımcılar, normoglisemik (glikozile hemoglobin (HbA1c) 130mg/dL), trigliserid (TG) (>150mg/dL), total kolesterol (TK) (>200mg/dL) olanlar %31,0-%37,6; erkek/kadın HDL %62,9/%45,1’di (erkek HDL<40mgdL, kadın HDL<50 mgdL). Prediyabet sıklığı, üç analizde sırasıyla %61,2, %30,0, %50,8; kadınlarda yüksekti. Prediyabetiklerde, BKİ ve BÇ obezitesi, LDL yüksekliği fazlaydı; Analiz-3’te ortalama yaş, vücut ağırlığı (VA), BKİ, BÇ, kalça çevresi (KÇ), LDL, TG, TK, yüksek, erkeklerde HDL düşüktü. Prediyabet olasılığı, BKİ’deki birim artışla %5,5 (AKŞ’ye göre), %10,6 (HbA1c’ye göre); yaştaki yıl artışla %3,2 (HbA1c’ye göre) artmaktaydı (p<0,05).Sonuç: Bu çalışmada prediyabetiklerde çeşitli antropometrik ölçümler ve lipid parametreleri normoglisemiklerden farklılık göstermiştir. BKİ, hem AKŞ hem de HbA1c’ye göre tanımlanan prediyabet ile bağımsız olarak ilişkili bulunurken, yaş yalnızca HbA1c’ye göre tanımlanan prediyabet ile ilişkili bulunmuştur. Özellikle artmış BKİ’nin prediyabet varlığı ile ilişkili önemli bir antropometrik faktör olduğunu gösteren bulguların, daha geniş örneklemli ve prospektif çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.

Abstract

Aim: At prediabetes stage, transition to diabetes can be prevented. This study aimed to compare biochemical parameters, anthropometric obesity measurements in normoglycemics and prediabetics, to evaluate factors that may be associated with prediabetes.Material and Methods: This retrospective, cross-sectional study included 433 non-diabetic, aged ≥40 years, chosen from one Ankara family medicine unit's registration. Participants were classified as normoglycemic (HbA1c 130 mg/dL), triglycerides (TG) (>150 mg/dL), total cholesterol (TC) (>200 mg/dL)) ranged 31.0%-37.6%; HDL-C levels were low in 62.9% of males and 45.1% of females (male <40 mg/dL, female <50 mg/dL). Prediabetes in three analyses was 61.2%, 30.0%, 50.8%, respectively; was higher in women. BMI and WC obesity, elevated LDL were more common in prediabetics. Analysis-3 prediabetics’ mean age, body weight (BW), BMI, WC, hip circumference (HC), lipids (LDL-C, TG, TC, male HDL-C) varied. Prediabetes risk increases by 5.5% (FPG), 10.6% (HbA1c) for BMI unit rise; by 3.2% (HbA1c) for age year rise (p<0.05).Conclusion: In this study, anthropometric and lipid parameters differed between prediabetics and normoglycemics. Age was exclusively associated with HbA1c-defined prediabetes; BMI independently predicted prediabetes using both FPG and HbA1c measures. The findings, emphasizing BMI as a crucial anthropometric marker associated with prediabetes, require validation through larger sample sizes and future researchs

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Albayrak, Z., Acar, T. (2026). Bir Aile Hekimliği Biriminde Normoglisemik ve Prediyabetiklerde Biyokimyasal Parametreler ile Antropometrik Obezite Ölçümleri. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 2, 117–128. https://ajindex.com/articles/1436183

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Li YY, Tong LP, Wu XD, Lin D, Lin Y, Lin XY. Analysis of influencing factors and interaction of body weight and disease outcome in patients with prediabetes. World J Diabetes. 2023;14(10):1551-1561.
  2. Türkiye Endokrin ve Metabolizma Derneği. Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu. 16. Baskı, Ankara, TEMD Yayınları, 2024.
  3. American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl 1):S1–S350.
  4. Cao Z, Li W, Wen CP, Li S, Chen C, Jia Q, Li W, Zhang W, Tu H, Wu X. Risk of death associated with reversion from prediabetes to normoglycemia and the role of modifiable risk factors. JAMA Netw Open. 2023;6(3):e234989-e234989.
  5. Türkiye Diyabet Programı 2023-2027. Sağlık Bakanlığı.Ankara: [İnternet yayını]. 2023 (Erişim Tarihi: 16.9.2025, https:// hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/Programlar/Turkiye-Diyabet-Programi.pdf).
  6. Engin S, Akkan T, Dağdeviren M, Şengezer T, Altay M. Are disease-related symptoms important to predicting developing diabetes from prediabetes? Turk J Med Sci. 2022;52(4):10931102.
  7. Gülek A, Sargın M. Prediyabet ve komorbiditeler: Obezite. Turkiye Klinikleri Family Medicine-Special Topics. 2024;15(4):2934.
  8. Mo Z, Hu H, Han Y, Cao C, Zheng X. Association between high-density lipoprotein cholesterol and reversion to normoglycemia from prediabetes: an analysis based on data from a retrospective cohort study. Sci Rep. 2024;14(1):35.
  9. Ezquerra-Lazaro I, Cea-Soriano L, Giraldez-Garcia C, Ruiz A, Franch-Nadal J, Diez-Espino J, Nogales P, Carramin F, Sangros FJ, Regidor E. Lifestyle factors do not explain the difference on diabetes progression according to type of prediabetes: Results from a Spanish prospective cohort of prediabetic patients. Diabetes Res Clin Pract. 2019;153:66-75.
  10. Li M, Zhang W, Zhang M, Li L, Wang D, Yan G, Qiao Y, Tang C. Nonlinear relationship between untraditional lipid parameters and the risk of prediabetes: a large retrospective study based on Chinese adults. Cardiovasc Diabetol. 2024; 23(1):12.
  11. Wu L, Wu X, Hu H, Wan Q. Association between triglyceride-to-high-density lipoprotein cholesterol ratio and prediabetes: a cross-sectional study in Chinese non-obese people with a normal range of low-density lipoprotein cholesterol. J Transl Med. 2022;20(1):484.
  12. Diabetes Mellitusun Tanı, Tedavi ve İzlemi. Bursa Uludağ Üniversitesi. Bursa: [İnternet yayını]. 2022 (ErişimTarihi:16.09.2025, https://acikerisim.uludag.edu.tr/server/api/ core/bitstreams/daddeaf7-ef00-4ec2-97a6 29eb0033636c/content).
  13. Waist Circumference and Waist–Hip Ratio: Report of a WHO Expert Consultation. World Health Organization Geneva: [İnternet yayını] 2008 (Erişim Tarihi: 16.9.2025, https://iris.who. int/bitstream/handle/10665/44583/9789241501491_eng.pdf)
  14. World Health Organization. Obesity: preventing and managing the global epidemic. Geneva: [İnternet yayını] 2000 (Erişim Tarihi: 16.9.2025, https://iris.who.int/bitstreams/ 72fe01f6-8c54-4a64-984e-7e20f4700b44/download
  15. Türkiye Endokrin ve Metabolizma Derneği. TEMD Obezite Tanı Tedavi Kılavuzu. Ankara, TEMD Yayınları, 2024.
  16. Türkiye bulaşıcı olmayan hastalıklar ve risk faktörleri kohort çalışması.Sağlık Bakanlığı. Ankara:[Internetyayını]2021(ErişimTarihi:16.9.2025,https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/ kronikhastaliklarveyaslisagligidb/Dokumanlar/Raporlar/v9s_ NCDkohort_.pdf ).
  17. Hastalık Yönetim Platformu (HYP) Tarama ve Takip Kılavuzu. Sağlık Bakanlığı. (Erişim Tarihi:16.9.2025,https://hsgm. saglik.gov.tr/depo/birimler/ailehekimligiuygulamavegelistirmedb/Dokumanlar/Yonerge/Ek_Hastalik_Yonetim_Platformu_HYP_Tarama_ve_Takip_Kilavuzu_1.pdf).
  18. Birinci basamak sağlık kurumları için obezite ve diyabet klinik rehberi. Sağlık Bakanlığı. Ankara:[İnternetyayını].2017. (ErişimTarihi:16.09.2025,https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-ve-hareketli-hayat-db/Dokumanlar/ Rehberler/Obezite-ve-Diyabet-Klinik-Rehberi.pdf).
  19. International Diabetes Federation Diabetes Atlas 2025. International Diabetes Federation. [İnternet yayını].2025.(ErişimTarihi:https://diabetesatlas.org/media/uploads/sites/3/2025/04/ IDF_Atlas_11th_Edition_2025.pdf).
  20. European Society of Cardiology; European Atherosclerosis Society. Mach F, Baigent C, Catapano AL, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
  21. Echouffo-Tcheugui JB, Selvin E. Prediabetes and what it means: the epidemiological evidence. Annu Rev Public Health. 2021;42(1):59-77.
  22. Kurt AK, Ateş E. Prediyabetik hastaların birinci basamakta izlemi ve prediyabetik hastada tedavi hedefleri. Turkiye Klinikleri Family Medicine-Special Topics. 2024:15(4):70-74
  23. Tourkmani AM, Alharbi TJ, Bin Rsheed AM, Alotaibibi AF, AlEisaa M,Youzghadli IM, AlRuthiaY, Alrasheedy AA. Characteristics and risk factors associated with developing prediabetes in Saudi Arabia. Ann Med. 2024;56:2413922. doi: 10.1080/07853890.2024.2413922
  24. Çatalçam S, Boz Uzaldı E, Karakaya Arpacı D, Bayraktaroğlu T, Bilici M. Üçüncü basamak bir hastaneye başvuran riskli popülasyonda Oral Glukoz Tolerans Testi ile diabetes mellitus ve prediyabet prevalansının tespiti. Turk J Diabetes Obes 2017;1(3):111-115. doi: 10.25048/tjdo.2017.18
  25. Alagöz MN, Özkaya Y, Aygün O. Aile sağlığı biriminde açlık kan glukozu ve HbA1c sonuçlarına göre prediyabet prevalansının değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma. 2025;16(4):219226. doi: 10.15511/tjtfp.25.00418
  26. Karabiber C, Savaş N. Birinci basamak merkez laboratuvarı HbA1c verilerine göre Hatay’da glisemik kontrol durumu ve ilişkili faktörler. Turkish Journal of Public Health. 2022;20(1):26-36.
  27. Ak N, Utlu E S.Bir şehir hastanesinde çalışanların prediyabet ve diabetes mellitus sıklığının değerlendirilmesi. Turk J Diabetes Obes. 2023;7(3):198-205. doi: 10.25048/tudod.1330251
  28. Sarma S, Sockalingam S, Dash S. Obesity as a multisystem disease: Trends in obesity rates and obesity‐related complications. Diabetes Obes Metab. 2021;23:3-16.
  29. Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması “Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Risk Faktörleri Prevalansı” 2023. 2017–2023 Çalışmalarının Karşılaştırılması. Sağlık Bakanlığı. Ankara: 2025 (Erişim Tarihi: 16.9.2025, https://hsgm.saglik.gov.tr/media/ attachments/2025/05/12/turkiye-hanehalki-saglik-arastirmasi-2023.pdf).
  30. Duan D, Kengne AP, Echouffo-Tcheugui JB. Screening for diabetes and prediabetes. Endocrinol Metab Clin North Am. 2021;50(3):369-385.
  31. Warren B, Pankow JS, Matsushita K, Punjabi NM, Daya NR, Grams M, Woodward M, Selvin E. Comparative prognostic performance of definitions of prediabetes in the Atherosclerotic Risk in Communities (ARIC) Study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2017;5:34-42.
  32. Alagöz MN, Eryılmaz İ, Tuncer Ö. The Role of the Triglyceride-Glucose Index in the Risk of Progression to Type 2 Diabetes Mellitus: A Case Control Study. Turk J Diabetes Obes. 2025;9(3):242-250. doi: 10.25048/tudod.1752778
  33. Çakır F, Erdoğdu Hİ, Atalay E. Anthropometric measurements and analysis results of metabolic parameters of those with ımpaired fasting glucose and ımpaired glucose tolerance. Kafkas Journal of Medical Sciences. 2022;12(2):122-126.
  34. Türkiye Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar Çok Paydaşlı Eylem Planı 2017-2025. Sağlık Bakanlığı.Ankara:[İnternetyayını].2017. (ErişimTarihi:16.9.2025,https://ekutuphane.saglik.gov.tr/ Ekutuphane/kitaplar/%C3%A7ok%20payda%C5%9Fl%C4%B1%20eylem.pdf ).
  35. Bilici ME, Baklacı AB. Can HbA1c and 1-Hour Glucose Replace OGTT in Obese Children in Early Detection of Glucose Metabolism Disorders? Turk J Diabetes Obes. 2025;9(3):307317. doi:10.25048/tudod.1805879