Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu makalede, 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Osmanlı ceza yargılamasında ciddi bir değişim göstermeden devam eden mahkeme süreci itiraf, inkâr, şahitlik, yemin ve iftira olguları çerçevesinde ele alınmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Osmanlı ceza yargılamasında davacının mahkemeye gelmesinden sonraki süreçte olup bitenler davalının vereceği cevaba göre şekillenmektedir. Davalının itirafı ile dava çözülmekte ve çok kısa zaman diliminde kadı kararını vermektedir. Aksi durumda yani inkâr söz konusu ise, davacı iddiasını ispatlamak için beyyineye-şahitlere ihtiyaç duymaktadır. Şahitler mahkemede söz almadan önce kadı tarafından soruşturulmakta, dürüstlükleri teyit edildikten sonra sözleri kabul görmektedir. Ancak davacı her davada delil ortaya koyamamaktadır. Bu durumda davalının üzerine atılı töhmeti hak etmediğine dair yemini istenmektedir. Yemin eylemi Allah’ın ismini anarak ve Kur’an el koyarak gerçekleşmekte, her millet kendi inancına göre kendi kutsal kitabı üzerine elini koyarak yemin etmektedir. Yeminden çekinme kadının davacıyı haklı bulmasına ve davanın nihayetlenmesine sebeptir. Davalının yemini ise süreci kendisi lehine sonuçlandıracak bir yolu açmaktadır. Böyle bir sonuç davacının müfteri konumuna düşmesi anlamına gelebilmektedir. Tüm bu süreç mahkeme kayıtlarında katiplerin bazı standart kalıpları kullanarak kaydedilmekte, tüm hikâye anlatıcıların sözlerinin katiplerce şekillendirilmesi ve özetlenmesi ile yazılmaktadır. Bu makalede, 16. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Osmanlı ceza yargılamasında ciddi bir değişim göstermeden devam eden mahkeme süreci itiraf, inkâr, şahitlik, yemin ve iftira olguları çerçevesinde ele alınmaktadır.
Abstract
In an Ottoman criminal trial, the sequence of events following the plaintiff's appearance in court was determined by the defendant's response. The defendant's confession resolved the case, prompting a quick qadi ruling; without it, proof-beyyine by the plaintiff was required. Before delivering their testimony, witnesses were investigated by the qadi, and their credibility was verified before their statements were accepted. However, the plaintiff was unable to present evidence in every case. In these instances, the defendant was required to swear an oath that the accusation against him was false. The oath was sworn by calling on the name of Allah and placing one's hand on the Qur'an. Members of other religions did the same with their own holy books. Refusing to take the oath, the judge ruled in favour of the plaintiff and closed the case. The defendant's oath, however, opens the way for the procedure to be concluded in his favour. This could have led to the plaintiff being labelled a slanderer. The entire process was recorded in court records using standard phrases by clerks, and the whole story was written by shaping and summarising the narrators' words. This article examines the court process in Ottoman criminal justice, which remained largely unchanged from the 16th to the 18th century, in the context of confession, denial, testimony, oath, and slander.