Dergiler / Alternatif Politika / 2019 / Cilt: 11 - Sayı: 1

ULUSÖTESİLİK İLE ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK ARASINDA OSMANLI İSTANBULU’NDA SİNEMA (1895-1914)

THE CINEMA IN THE OTTOMAN ISTANBUL BETWEEN TRANSNATIONALITY AND MULTICULTURALISM (1895-1914)

Sayfa
263–289
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, sinemanın Osmanlı topraklarında kendine has dinamiklerini içinde barındıran yapısını, belirli dönüşüm ve kırılma noktalarından yola çıkarak, gösterilen görüntüler, sinematograf mekânları, seyir alışkanlıkları, gösterim pratikleri, denetimler, ihlaller ve dönemin sinemaya dair izlenimleri üzerinden anlama çabasıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İstanbul’da gerçekleşen ilk ticari film gösteriminden sonra Osmanlı İmparatorluğu’nda film gösterimleri zaman içinde artmaya, yönetenlerin ve halkın ilgisini çekmeye başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sinemayla kurulan bu ilk temaslar gösteriyor ki, Osmanlı İmparatorluğu’na sinemanın gelişi demek, ulusötesi bir yapılanmanın içine doğan bir kitle iletişim aracının giriş yapması demektir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, sinemanın Osmanlı topraklarında kendine has dinamiklerini içinde barındıran yapısını, belirli dönüşüm ve kırılma noktalarından yola çıkarak, gösterilen görüntüler, sinematograf mekânları, seyir alışkanlıkları, gösterim pratikleri, denetimler, ihlaller ve dönemin sinemaya dair izlenimleri üzerinden anlama çabasıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İstanbul’da gerçekleşen ilk ticari film gösteriminden sonra Osmanlı İmparatorluğu’nda film gösterimleri zaman içinde artmaya, yönetenlerin ve halkın ilgisini çekmeye başlamıştır. Sinemayla kurulan bu ilk temaslar gösteriyor ki, Osmanlı İmparatorluğu’na sinemanın gelişi demek, ulusötesi bir yapılanmanın içine doğan bir kitle iletişim aracının giriş yapması demektir. Sinematograf görüntüleri, ticari bir ilgiden beslenerek dünyanın birçok köşesinde dolaşıma girmiş, kültürler birbirlerini beyazperdeye yansıyan hareketli görüntüler üzerinden izlemeye başlamıştır. Gösterimlerde filmlerle çoğaltılan kültürel göstergeler kadrajlarına aldıkları coğrafyaların izlerini taşımışlardır. Sinema operatörleri imgelerin, yapımcılar yeni pazar alanlarının, seyirci kendine uzak kültürlerin peşindedir. Gelenek ile Çağdaş, Doğu ile Batı arasında salınan, kimi zaman bu kutuplaşmaların ötesinde bir kimlik taşıyabilen Osmanlı İmparatorluğu’nda sinema, erken döneminde nasıl yaşantılanmıştır? Bu çalışma, sinemanın Osmanlı topraklarında kendine has dinamiklerini içinde barındıran yapısını, belirli dönüşüm ve kırılma noktalarından yola çıkarak, gösterilen görüntüler, sinematograf mekânları, seyir alışkanlıkları, gösterim pratikleri, denetimler, ihlaller ve dönemin sinemaya dair izlenimleri üzerinden anlama çabasıdır.

Abstract

After the first commercial cinematographic screening in Istanbul, film screenings in the Ottoman Empire increased over time and began to attract the attention of governors and the public. These early contacts with the cinema show that the coming of the cinema to the Ottoman Empire means the entrance of a mass media vehicle born into a transnational structure. Cinematograph images have been circulated around many corners of the world by feeding a commercial interest, and the cultures have been watching each other through moving images that are reflected on the screen. Cultural indications reproduced in films on presentations have posessed the geographical traces they have taken to their frames. Cinema operators are in the pursuit of images, producers in new market areas and the audience pursues cultures that are far away from them. How has cinema been experienced in the early period in the Ottoman Empire, where oscillating between tradition and modern, East and West, sometimes carrying an identity beyond these polarizations? This study tries to understand the structure of the cinema which contains its unique dynamics in the Ottoman land through the impressions of images, cinematograph venues, viewing habits, presentation practices, audits, violations and cinematic impressions of the period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ORTAKLAN, O. K. (2019). ULUSÖTESİLİK İLE ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK ARASINDA OSMANLI İSTANBULU’NDA SİNEMA (1895-1914). Alternatif Politika, Cilt: 11 - Sayı: 1, 263–289. https://ajindex.com/articles/142380

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Abel, Richard (2005), “Pathe Freres”, Abel, Richard (Der.), Encyclopedia of Early Cinema (London, New York: Routledge): 728-731.
  2. And, Metin (1974), “Türkiye’de Sponeck Birahanesi’ndeki İlk Sinema Gösterisinin Öncesi ve Sonrası”, Milliyet Sanat, 106. And, Metin (2014), Başlangıcından 1983’e Türk Tiyatro Tarihi (İstanbul: İletişim Yayınları). Anderson, Benedict (1995), Hayali Cemaatler. Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması (İstanbul: Metis Yayınları) (Çev. İskender Savaşır). Aydın, Hakan (2008), “Sinemanın Taşrada Gelişim Süreci: Konya’da İlk Sinemalar ve Gösterilen Filmler (1910-1950)”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19: 61-74.
  3. Balan, Canan (2013), “Early Filmmaking in Turkey: A Transnational History?”, Atakav, Eylem (Der.), Directory of Word Cinema (Bristol: Intellect Books): 49- 53. Baskett, Michael (2008),
  4. The Attractive Empire, Transnational Film Culture in Imperial Japan (Honolulu: University of Hawai’i Press). BOA (2015), Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı’da Gösteri Sanatları, (İstanbul: Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü). Beyru, Rauf (1996), “İzmir’de İlk Sinema Gösterileri”, Antrakt Aylık Sinema Dergisi, 53: 43-44. BOA.Y.PRK.MYD, 22/60, 11 Teşrin-i Evvel 1315 [23 Ekim 1899]. BOA. Y. PRK. EġA. 40/1, 3 Muharrem 1320 [12 Nisan 1902].
  5. BOA., Y.PRK. AZJ, Dosya No: 46/16, 29 Zilhicce 1320 [29 Mart 1903]. BOA. DH. KMS, 15/5, 19 Rebiyülevvel 1332 [15 Şubat 1914].
  6. Bottomore, Stephen (t.y.), “Dom Ramirez. Spanish Showman Active in Turkey”, Who‟s Who of Victorian Cinema, http://www.victorian-cinema.net/ramirez (1.10.2018).
  7. Bozis, Yorgo ve Sula Bozis (2014), Paris’ten Pera’ya Rum Sinemacılar (İstanbul: Yapı Kredi Yayınları) (Çev. Sula Bozis). Casetti, Francesco (2011), “Sinemasal Deneyim”, Sinecine, 2 (2), (Çev. Defne Kırmızı): 81-93.
  8. Çalapala, Rakım (2009), “Türkiye’de Filmcilik”, Kebikeç: İnsan Bilimler İçin Kaynak Araştırma Dergisi, 28: 103-112.
  9. Çeliktemel-Thomen, Özde (2016), “Çocuklar ve Kadınlar: Geç Osmanlı Döneminde Sinema Hakkında Bir Mutâlaa”, Alternatif Politika, Özel Sayı: 1-29.
  10. Curtis, Scott (1994), “The Taste of a Nation: Training the Senses and Sensibility of Cinema Audiences in Imperial Germany”, Film History, 6 (4): 445-469.
  11. Deringil, Selim (2007), Simgeden Millete. II. Abdülhamid’den Mustafa Kemal’e Devlet ve Millet (İstanbul: İletişim Yayınları). Deringil, Selim (2014), İktidarın Sembolleri ve İdeoloji: II. Abdülhamid Dönemi (1876-1909) (İstanbul: Doğan Kitap) (Çev. Gül Çağalı Güven). Dumont, Paul (2001), “Ön