Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightArşiv vesikaları temel alınarak hazırlanan bu çalışmada Bozok sancağında 18 köye yerleşip ve bazılarının Adana haslarından, bazılarının Şarkpare aklamından oldukları özellikle vurgulanan Abdal taifesinin bölgeye geliş ve iskân süreçleri ele alınmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Kökleri, tasavvufi bir zümre olarak Abdalân-ı Rum’a, boy olarak Ak-Hun/Eftalit devletine uzanan Abdallar, Anadolu’nun farklı bölgelerine dağılmışlardır. 16. yüzyılda Dulkadirli ve Yeni İl Türkmenleri, 17. yüzyılda ise İfraz-ı Zülkadriyye mukataası içerisinde Abdallu adıyla kaydedilen oymaklara tesadüf edilmiştir. İfraz-ı Zülkadriyye mukataası içerisine dahil olan Abdallu cemaatleri, Ceyhan nehri üzerindeki Ayas, Berende ve Kınık yörelerine iskân edilmek istenmiştir. Ancak yerleşmeyi kabul etmeyen Abdallu oymakları Pehlivanlu ve Mamalu Türkmenlerinin içine karışarak Bozok sancağına gelmişler ve bazı köylere iskân edilmişlerdir. Burada kendilerine has âşıklık gelenekleri başta olmak üzere, çiftçilik, çalgıcılık, köçeklik, sünnetçilik, kalburculuk gibi meslekleri yapmışlardır. Kendi aralarında Teberce dedikleri gizli bir dil de kullanmaktadırlar. Arşiv vesikaları temel alınarak hazırlanan bu çalışmada Bozok sancağında 18 köye yerleşip ve bazılarının Adana haslarından, bazılarının Şarkpare aklamından oldukları özellikle vurgulanan Abdal taifesinin bölgeye geliş ve iskân süreçleri ele alınmaktadır.
Abstract
Traced back rooted to the Abdālān-i Rūm as a Sufi group and historically linked to the Hephthalite state as a tribal lineage, the Abdals dispersed across various regions of Anatolia. In the 16th century, the Dulkadirli and Yeni İl Turkmen tribes were encountered, and in the 17th century, tribes recorded under the name Abdallu were found within the İfraz-ı Zülkadriyye tax district. Tribes under the İfraz-ı Zülkadriyye tax district were targeted for settlement in the districts of Ayas, Berende, and Kınık along the Ceyhan River. However, some Abdal tribes, refusing sedentary settlement in these regions, merged with the Pehlivanlu and Mamalu Turkmen tribes, subsequently migrating to the Sanjak of Bozok where they were settled in several villages. In this region, they engaged in various occupations such as farming, musicianship, dancing, male circumcision, and sieve-making, while notably maintaining their distinct minstrel traditions. They also preserved a secret argot among themselves known as Teber language. Based on primary archival documents, this study examines the migration and settlement processes of the Abdal community in the Sanjak of Bozok, where they settled in 18 villages, with particular emphasis on their administrative classification as belonging in part to the Adana imperial domains (hāṣ) and in part to the Şarkpāre administrative revenues. Accordingly, analyzing the settlement dynamics in the Sanjak of Bozok throughout the 17th and 18th centuries from a micro to a macro perspective is crucial for understanding the broader settlement trends in the region.