KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2

Dönüştürücü Seyahat Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Turkish Validity and Reliability Study of the Transformative Travel Scale

Türkan Nihan Sabırlı(ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8685-6760
Osman Göktuğ Koçak(NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR YÜKSEKOKULU, REKREASYON BÖLÜMÜ)0000-0001-5755-9444
Sayfa
580–598
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulgular, ölçeğin Türk örnekleminde yüksek güvenirlik, sağlam yapı geçerliği ve tutarlı faktör yapısı sunduğunu göstermekte; rekreasyonel dönüştürücü seyahat deneyimlerinin bilimsel olarak ölçülmesinde etkili ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, rekreasyonel dönüştürücü seyahat deneyimlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilen “Dönüştürücü Seyahat Deneyimi Ölçeğinin” Türkçeye uyarlanmasını ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin kapsamlı bir biçimde incelenmesini amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma kapsamında Ankara ve Eskişehir illerinde karavan, motosiklet ve kamp etkinliklerine düzenli olarak katılan 432 katılımcıdan elde edilen veriler doğrultusunda doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulgular, ölçeğin Türk örnekleminde yüksek güvenirlik, sağlam yapı geçerliği ve tutarlı faktör yapısı sunduğunu göstermekte; rekreasyonel dönüştürücü seyahat deneyimlerinin bilimsel olarak ölçülmesinde etkili ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:432 katılımcı
⚙️Değişkenler:Dönüştürücü Seyahat · Turizm · Rekreasyon

Özet

Bu araştırma, rekreasyonel dönüştürücü seyahat deneyimlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilen “Dönüştürücü Seyahat Deneyimi Ölçeğinin” Türkçeye uyarlanmasını ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin kapsamlı bir biçimde incelenmesini amaçlamaktadır. Dört boyuttan oluşan ölçek; Yerel Sakinler ve Kültür, Özgüven, Yön Bulma İkilemi ve Sevinç alt boyutları aracılığıyla bireylerin seyahat süreçlerinde yaşadıkları bilişsel, duyuşsal ve davranışsal dönüşümlerin sistematik biçimde ölçülmesini hedeflemektedir. Araştırma kapsamında Ankara ve Eskişehir illerinde karavan, motosiklet ve kamp etkinliklerine düzenli olarak katılan 432 katılımcıdan elde edilen veriler doğrultusunda doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin faktör yapısının kabul edilebilir düzeyde uyum sergilediğini ortaya koymaktadır (χ²/sd = 4,034; RMSEA = 0,089; CFI = 0,955). İç tutarlılığa ilişkin Cronbach Alfa katsayıları boyutlar için 0,892 ile 0,952 arasında değişmekte olup, ölçeğin tamamı için 0,904 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgular, ölçeğin Türk örnekleminde yüksek güvenirlik, sağlam yapı geçerliği ve tutarlı faktör yapısı sunduğunu göstermekte; rekreasyonel dönüştürücü seyahat deneyimlerinin bilimsel olarak ölçülmesinde etkili ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Abstract

This research aims to adapt the “Transformative Travel Experience Scale,” developed to assess recreational transformative travel experiences, into Turkish and to comprehensively examine its psychometric properties. The four-dimensional scale aims to systematically measure the cognitive, affective, and behavioral transformations experienced by individuals during their travel processes through the subdimensions of Local Residents and Culture, Self-Confidence, Wayfinding Dilemma, and Joy. Within the scope of the research, confirmatory factor analysis (CFA) was conducted on data obtained from 432 participants who regularly participate in caravan, motorcycle, and camping activities in Ankara and Eskişehir. CFA results reveal that the factor structure of the scale exhibits an acceptable level of fit (χ²/sd = 4.034; RMSEA = 0.089; CFI = 0.955). Cronbach's alpha coefficients for internal consistency ranged from 0.892 to 0.952 for the dimensions, and were calculated as 0.904 for the entire scale. These findings demonstrate that the scale offers high reliability, solid construct validity, and consistent factor structure in a Turkish sample, confirming that it is an effective and reliable tool for scientifically measuring recreational transformative travel experiences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sabırlı, T. N., Koçak, O. G. (2026). Dönüştürücü Seyahat Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, Cilt: 9 Sayı: 2, 580–598. https://doi.org/10.53353/atrss.1816256

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (50)

  1. Bagozzi, R. P., & Yi, Y. (1988). On the evaluation of structural equation models. Journal of the Academy of Marketing Science, 16(1), 74–94.
  2. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York, NY: W. H. Freeman & Company.
  3. Belanche, D., Casaló, L. V., & Flavián, C. (2021). Frontline robots in tourism and hospitality: Service enhancement or cost reduction?. Electronic Markets, 31(3), 477–492. https://doi.org/10.1007/s12525-020-00432-5
  4. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588–606.
  5. Brislin, R. W. (1970). Back-translation for cross-cultural research. Journal of Cross-Cultural Psychology, 1(3), 185–216. https://doi.org/10.1177/135910457000100301
  6. Brown, S. (2005). Travelling with a purpose: Understanding the motives and benefits of volunteer vacationers. Current Issues in Tourism, 8, 479- 496. https://doi.org/10.1080/13683500508668232
  7. Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research. New York, NY: Guilford Publications.
  8. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (8. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  9. Byrne, B. M. (2016). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (3rd ed.). New York, NY: Routledge.
  10. Chon, K. S. (1989). Understanding recreational traveler's motivation, attitude and satisfaction. The Tourist Review, 44(1), 3–7. https://doi.org/10.1108/eb058009
  11. Çetin, G., & Pala, T. (2022). Exploring transformative travel experiences: The case of Turkish travelers. Tourism & Management Studies, 18(2), 7-17. https://doi.org/10.18089/tms.2022.1802
  12. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications. London: Sage Publications.
  13. Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K., & Sanisoğlu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı faktör analizi ve uyum indeksleri. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 33(1), 210-223.
  14. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50.
  15. Fredrickson, B. L. (2001). The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. American Psychologist, 56(3), 218. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0003-066X.56.3.218
  16. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference. Boston, MA: Pearson.
  17. Gürbüz, B., Özdemir, A. S., & Karaküçük, S. (2007, Kasım). Meaning of leisure time scale: Evaluation of psychometric characteristics on Turkish university students. In 4. Uluslararası Akdeniz Spor Bilimleri Kongresi Bildiriler Kitabı, (ss. 234-241). Antalya, Türkiye.
  18. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe – yöntem – analiz (5. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  19. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2013). Multivariate data analysis (7th ed.). Harlow, United Kingdom: Pearson Education.
  20. Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53–60.
  21. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  22. Huck, S. W. (2012). Reading statistics and research (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
  23. Hürlemann, S. (2020). Co-producing tourist places in Lashi Hai (Yunnan, China): An ethnographic study on representations of ethnicity and identity (Doctoral dissertation). Université de Lausanne, Faculté des géosciences et de l'environnement, Switzerland. Retrieved April 28, 2026, from https://iris.unil.ch/entities/publication/4dd4f54a-6a5f-494c-b925-d235f35067e1
  24. Iso Ahola, S. E. (1980). The social psychology of leisure and recreation. Dubuque, IA: Wm. C. Brown Co. Retrieved April 28, 2026, from https://books.google.com/books/about/The_Social_Psychology_of_Leisure_and_Rec.html?id=rNSBAAAAMAAJ
  25. Jackson, D. L., Gillaspy Jr, J. A., & Purc-Stephenson, R. (2009). Reporting practices in confirmatory factor analysis: an overview and some recommendations. Psychological methods, 14(1), 6.
  26. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International; Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
  27. Karakoç, F. Y., & Dönmez, L. (2014). Ölçek geliştirme çalışmalarında temel ilkeler. Tıp Eğitimi Dünyası, 13(40), 39-49. https://doi.org/10.25282/ted.228738.
  28. Karaküçük, S. (2014). Rekreasyon: Boş zamanları değerlendirme (7. baskı). Gazi Kitabevi. Retrieved April 28, 2026, from https://books.google.com/books/about/REKREASYON.html?hl=tr&id=3C2jBAAAQBAJ
  29. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. London: Routledge.
  30. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). The Guilford Press
  31. Kunwar, R. R. & Ulak, N. (2024). Understanding transformative learning and transformative tourism. Journal of Tourism & Adventure, 7(1), 1 40. https://doi.org/10.3126/jota.v7i1.69536
  32. Marsh, H. W., Balla, J. R., & McDonald, R. P. (1988). Goodness-of-fit indexes in confirmatory factor analysis: The effect of sample size. Psychological Bulletin, 103(3), 391–410.
  33. Martins, M., & Santos, L. (2022). Transformational marketing and transformational travel. Journal of Tourism Futures, 8(3), 397–401. https://doi.org/10.1108/JTF-01-2022-0025
  34. Niblett, M., & Beuret, K. (Eds.). (2021). Why travel? Understanding our need to move and how it shapes our lives (1st ed.). Bristol University Press. https://doi.org/10.46692/9781529216394
  35. P. Pai, Y., & T. Chary, S. (2013). Dimensions of hospital service quality: A critical review: Perspective of patients from global studies. International Journal of Health Care Quality Assurance, 26(4), 308-340. https://doi.org/10.1108/09526861311319555
  36. Pennsylvania State University Extension. (2023). Importance of incorporating local culture into community development. Retrieved October 2, 2025, from https://extension.psu.edu/importance-of-incorporating-local-culture-into-community-development
  37. Pizam, A., & Tasci, A. D. (2019). Experienscape: Expanding the concept of servicescape with a multi-stakeholder and multi-disciplinary approach (invited paper for ‘luminaries’ special issue of International Journal of Hospitality Management). International Journal of Hospitality Management, 76, 25-37. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.06.010
  38. Pope, E. (2018). Tourism and wellbeing: Transforming people and places. International Journal of Spa and Wellness, 1(1), 69–81. https://doi.org/10.1080/24721735.2018.1438559
  39. Reisinger, Y. (2013). Connection between travel, tourism and transformation. In Y. Reisinger (Ed.), Transformational tourism: Tourist perspectives (pp. 27–32). Wallingford, UK: CABI.
  40. Robledo, M., & Batle, J. (2017). Transformational tourism as a hero's journey. Current Issues in Tourism, 20, 1736 - 1748. https://doi.org/10.1080/13683500.2015.1054270.
  41. Rus, K. A., Dezsi, Ş., Ciascai, O. R. & Pop, F. (2022). Calibrating evolution of transformative tourism: A bibliometric analysis. Sustainability, 14(17), 11027. https://doi.org/10.3390/su141711027
  42. Sharma, S., Mukherjee, S., Kumar, A., & Dillon, W. R. (2005). A simulation study to investigate the use of cutoff values for assessing model fit in covariance structure analysis. Journal of Business Research, 58(7), 935-943.
  43. Smith, P. B., & Bond, M. H. (2019). Cultures and persons: Characterizing national and other types of cultural difference can also aid our understanding and prediction of individual variability. Frontiers in Psychology, 10, 2689. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.02689
  44. Soulard, J., McGehee, N., & Knollenberg, W. (2021). Developing and testing the transformative travel experience scale (TTES). Journal of Travel Research, 60(5), 923-946.
  45. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Experimental designs using ANOVA (Vol. 724). Belmont, CA: Thomson/Brooks/Cole.
  46. Thompson, B. (2004). Exploratory and confirmatory factor analysis: Understanding concepts and applications. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/10694-000
  47. Toruńczyk-Ruiz, S., Cárdenas, D., & Verkuyten, M. (2024). Born a local or living like one: Understandings of local belonging and outgroup attitudes. Current Research in Ecological and Social Psychology, 6, 100199. https://doi.org/10.1016/j.cresp.2024.100199
  48. Ural, A., & Kılıç, İ. (2005). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/369427
  49. Ye, X., Yao, Z., Liu, W., Fan, Y., Xu, Y., & Chen, S. (2014). Path analysis to identify factors influencing health skills and behaviors in adolescents: a cross-sectional survey. PLoS One, 9(8), e104406. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0104406
  50. Zhang, D., & Xie, J. (2023). Influence of tourism seasonality and financial ratios on hotels’ exit risk. Journal of Hospitality & Tourism Research, 47(4), 714-733. https://doi.org/10.1177/10963480211016038