KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Fiscaoeconomia / 2026 / Volume: 6 Issue: 2

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği

Relationship between Financial Development and Economic Growth: Case of Turkey

Nurhan Kuş0000-0002-0868-1846
Anıl Bölükoğlu(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0322-112X
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2022-05-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Etkilerin boyutu geleneksel göstergeler yanında oldukça düşük tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi IMF tarafından geliştirilen üç farklı finansal gelişmişlik endeksi aracılığıyla Türkiye özelinde incelemektir. 1980-2018 yıllarını kapsayan ve yıllık veri seti kullanılan bu çalışmada finansal gelişmişlik düzeyinin kişi başına çıktı düzeyi üzerindeki etkisi geleneksel büyüme unsurlarıyla birlikte tahmin edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:ARDL eş bütünleşme analizi ile elde edilen sonuçlar finansal gelişmişliğin kişi başına çıktı düzeyi üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Etkilerin boyutu geleneksel göstergeler yanında oldukça düşük tespit edilmiştir.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Financial Development · Economic Growth · IMF Financial Development Index

Özet

Bu çalışmanın amacı, finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi IMF tarafından geliştirilen üç farklı finansal gelişmişlik endeksi aracılığıyla Türkiye özelinde incelemektir. 1980-2018 yıllarını kapsayan ve yıllık veri seti kullanılan bu çalışmada finansal gelişmişlik düzeyinin kişi başına çıktı düzeyi üzerindeki etkisi geleneksel büyüme unsurlarıyla birlikte tahmin edilmiştir. ARDL eş bütünleşme analizi ile elde edilen sonuçlar finansal gelişmişliğin kişi başına çıktı düzeyi üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Finansal piyasaların gelişmişlik düzeyinin ekonomik performans üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu fakat finansal kurumlardaki gelişimin etkisinin ise yansız olduğu ortaya konmuştur. Etkilerin boyutu geleneksel göstergeler yanında oldukça düşük tespit edilmiştir. Bu bağlamda Türkiye özelinde finansal piyasalardaki gelişimi destekleyecek politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract

Aim of this study is to analyze the relationship between financial development and economic growth in Turkey by means of three financial development indices that are developed by IMF. In this study, which covers the years 1980-2018 and employs annual data set, the effect of financial development level on per capita output is estimated together with conventional growth factors. The results obtained by ARDL co-integration analysis have showed that financial development is effective on per capita output. It has been revealed that the level of development of financial markets has a positive effect on economic performance, but the effect of development in financial institutions is neutral. Size of the effects was detected quite low compared to traditional indicators. In this context, policy suggestions were made to support the development of financial markets in Turkey.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kuş, N., Bölükoğlu, A. (2022). Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye Örneği. Fiscaoeconomia, Volume: 6 Issue: 2. https://doi.org/10.25295/fsecon.1062138

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (81)

  1. Adu, G., Marbuah, G., & Mensah, J. T. (2013). Financial development and economic grwoth in Ghana: Does the measure of financial development matter? Review of Development Finance, 3(4), 192-203. doi:10.1016/j.rdf.2013.11.001
  2. Altıntaş, H., & Ayrıçay, Y. (2010). Türkiye'de finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisinin sınır test yaklaşımıyla analizi: 1987-2007. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 71-98. https://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423869500.pdf adresinden alındı
  3. Ang, J. B. (2008). A survey of recent developments in the literature of finance and growth. Journal of Economic Surveys, 22(3), 536-576. doi:10.1111/j.1467-6419.2007.00542.x
  4. Arestis, P., & Demetriades, P. (1997). Financial development and growth: assessing the evidence. Economic Journal(442), 783-799. doi:10.1111/j.1468-0297.1997.tb00043.x
  5. Aslan, Ö., & Korap, H. L. (2006). Türkiye'de finansal gelişme ekonomik büyüme ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), 17, 1-20. https://dergipark.org.tr/tr/pub/musbed/issue/23522/250632 adresinden alındı
  6. Atamtürk, B. (2004). Türkiye'de finansal gelişme ve ekonomik büyümenin nedensellik yönü üzerine bir inceleme (1975-2003). İstanbul Üniversitesi Maliye Araştırma Merkezi, 46, 99-105. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iumamk/issue/744/8028 adresinden alındı
  7. Atay, E. (2020). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye Örneği (1961-2015). Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimleri Dergisi, 3(2), 305-326. doi:https://dergipark.org.tr/tr/pub/husbd/issue/58132/770426 Atje, R., & Jovanovic, B. (1993). Stock markets and development. European Economic Review, 37(2-3), 632-640. doi:10.1016/0014-2921(93)90053-D.
  8. Bahmani-Oskooee, M., & Wing Ng, R. C. (2002). Long-run demand for money in Hong Kong: An application of the ARDL model. International Journal of Business and Economics, 1(2), 147-155.
  9. Barro, R. J. (1989). A Cross-country study of growth, saving and Government. NBER Working Paper No.2855.
  10. Barro, R. J. (1990). Government spending in a simple model of endogeneous growth. Journal of Political Economy, 98(5), 103-125. www.jstor.org/stable/2937633 adresinden alındı
  11. Barro, R. J. (1991). Economic Growth in a Cross Section of Countries. The Quarterly Journal of Economics, 106(2), 407-443. doi:10.2307/2937943
  12. Beck, T., Levine, R., & Norman, L. (2000). Finance and sources of growth. Journal of Financial Economics, 58(1-2), 261-300. doi:10.1016/S0304-405X(00)00072-6
  13. Bell, C., & Rousseau, P. L. (2001). Post-independence India: a case of finance-led industrialization? Journal of Development Economics, 65(1), 153-175. doi:10.1016/S0304-3878(01)00132-8
  14. Benhabib, J., & Spiegel, M. M. (2000). The role of financial development in growth and investment. Journal of Economic Growth, 5, 341-360. doi:10.1023/A:1026599402490
  15. Bernanke, B., & Gertler, M. (1990). Financial fragility and economic performance. The quarterly journal of economics, 105(1), 87-114. doi:10.2307/2937820
  16. Calderon, C., & Liu, L. (2003). The direction of causality between financial development and economic growth. Journal of Development Economics, 72(1), 321-334. doi:10.1016/S0304-3878(03)00079-8
  17. Choe, C., & Moosa, I. A. (1999). Financial system and economic growth: The Korean experience. World Development, 27(6), 1069-1082. doi:10.1016/S0305-750X(99)00042-X
  18. Christopoulos, D. K., & Tsionas, G. E. (2004). Financial development and economic growth: evidence from panel unit root and cointegration tests. Journal of Development Economics, 73(1), 55-74. doi:10.1016/j.jdeveco.2003.03.002
  19. Çoban, S., & Topcu, M. (2013, September). The nexus between financial development and energy consumption in the EU: A dynamic panel data analysis. Energy Economics, 39, 81-88. doi:0.1016/j.eneco.2013.04.001
  20. De Gregorio, J., & Guidotti, P. E. (1995). Financial development and economic growth. World Development, 23(3), 433-448. doi:10.1016/0305-750X(94)00132-I
  21. Demetriades, P. O., & Hussein, K. A. (1996). Does financial development cause economic growth? Time-series evidence from 16 countries. Journal of Development Economics, 51(2), 387-411. doi:10.1016/S0304-3878(96)00421-X
  22. Demetriades, P. O., & Rousseau, P. L. (2016). The changing face of financial development. Economics Letters, 141, 87-90. doi:10.1016/j.econlet.2016.02.009
  23. Engle, R. F., & Granger, C. J. (1987). Co-integration and error correction: Representation, Estimation and Testing. Econometrica, 55(2), 251-276. doi:10.2307/1913236
  24. Ergeç, E. H. (2004). Finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi ve Türkiye örneği:1988-2001. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 51-66. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ogusbd/issue/10985/131467 adresinden alındı
  25. Frankel, J. A., & Romer, D. H. (1999). Does trade cause growth? American Economic Review, 89(3), 379-399. doi:10.1257/aer.89.3.379
  26. Fry, M. J. (1978). Money and capital or financial deepening in economic development? Journal of Money, Credit and Banking, 10(4), 464-475. doi:10.2307/1991576
  27. Galbis, V. (1977). Financial intermediation and economic growth in less‐developed countries: A theoretical approach. The Journal of Development Studies, 13(2), 58-72. doi:10.1080/00220387708421622
  28. Goldsmith, R. W. (1969). Financial Structure and Development. New Have, CT: Yale University Press.
  29. Güneş, S. (2013). Finansal gelişmişlik ve büyüme arasındaki nedensellik testi: Türkiye örneği. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 14(1), 73-85. https://openaccess.dogus.edu.tr/xmlui/handle/11376/201 adresinden alındı
  30. Gupta, K. L. (1984). Finance and Economic Growth in Developing Countries. London: Croom Helm.
  31. Gurley, J. G., & Shaw, E. S. (1955). Financial aspects of economic development. American Economic Review, 45(4), 515-538. https://www.jstor.org/stable/1811632 adresinden alındı
  32. Hacker, S., & Hatemi-J, A. (2012). A bootstrap test for causality with endogenous lag length choice: Theory and application in finance. Journal of Economic Studies, 39(2), 144-160. doi:10.1108/01443581211222635
  33. Harris, R. D. (1997). Stock markets and development: A re-assessment. European Economic Review, 41(1), 139-146. doi:10.1016/S0014-2921(96)00021-9
  34. Hausmann, R., Hwang, J., & Rodrik, D. (2007). What you export matter. Journal of Economic Growth, 12(1), 1-25. doi:10.1007/s10887-006-9009-4
  35. Henry, P. B. (2000). Do stock market liberalizations cause investment booms? Journal of Financial Economics, 58(1-2), 301-334. doi:10.1016/S0304-405X(00)00073-8
  36. Huang, Y. (2010, December). Political institiutions and financial development: An empirical study. World Development, 38(12), 1667-1677. doi:10.1016/j.worlddev.2010.04.001
  37. International Monetary Fund. (2006). Financial Soundness Indicators: Compilation Guide. Washington, D.C.: International Monetary Fund.
  38. Işık, H. B., & Bilgin, O. (2016). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye örneği. İnsan ve topum bilimleri araştırmaları dergisi, 5(7), 1757-1765. doi:https://doi.org/10.15869/itobiad.259113
  39. Johansen, S. (1991). Estimation and hypothesis testing of cointegration vectors in Gaussian vector autoregressive models. Econometrica, 59(6), 1551-1580. doi:10.2307/2938278
  40. Jung, W. S. (1986). Financial development and economic growth: International evidence. Economic Development and Cultural Change, 34(2), 333-346. https://www.jstor.org/stable/1153854 adresinden alındı
  41. Kali, R., Mendez, F., & Reyes, J. (2007). Trade structure and economic growth. The Journal of Internatıonal Trade & Economic Development, 16(2), 245-269. doi:10.1080/09638190701325649
  42. Kandır, S. Y., İskenderoğlu, Ö., & Önal, Y. B. (2007). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin araştırılması. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 311-326. https://dergipark.org.tr/en/pub/cusosbil/issue/4377/59989 adresinden alındı
  43. Kapur, B. K. (1976). Alternative stabilization policies for less-developed economies. Journal of Political Economy, 84(4), 777-796. https://www.jstor.org/stable/1831332 adresinden alındı
  44. Khan, M. A., Qayyum, A., & Sheikh, S. A. (2005). Financial development and economic growth: the case of Pakistan. Pakistan Development Review, 44(4), 819-837. https://www.jstor.org/stable/41261133 adresinden alındı
  45. Kindleberger, C. P. (2008). Cinnet, Panik ve Çöküş: Mali Krizler Tarihi. (H. Tunalı, Çev.) İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  46. King, R. G., & Levine, R. (1993). Finance and growth: Schumpeter might be right.The Quarterly Journal ofEconomics. The Quarterly Journal of Economics, 108(3), 717-737. doi:10.2307/2118406
  47. Kyophilavong, P., Shahbaz, M., & Uddin, G. S. (2013). Does J-curve phenomenon exist in case of Laos? An ARDL approach. Economic Modelling, 35, 833-839. doi:10.1016/j.econmod.2013.08.014.
  48. La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., & Shleifer, A. (2002). Government ownership of banks. The Journal of Finance, 57(1), 265-301. doi:10.1111/1540-6261.00422
  49. Landau, D. L. (1997). Government expenditure, human capital creation and economic growth. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 9(3), 467-487. www.proquest.com/openview/48797810236bc8958ad38c61a7d50c22/1?pq-origsite=gscholar&cbl=33029 adresinden alındı Levine, R. (1997). Financial development and economic growth: views and agenda. Journal of Economic Literature, 35(2), 688-726.
  50. Levine, R. (1998). The legal environment, banks, and long-run economic growth. Journal of Money, Credit and Banking, 30(3/2), 596-613. doi:10.2307/2601259
  51. Levine, R. (1999). Law, finance and economic growth. Journal of Financial Intermediation, 8(1-2), 8-35. doi:10.1006/jfin.1998.0255
  52. Levine, R. (2005). Finance and growth: theory and evidence. P. Aghion, & S. N. Durlauf (Dü) içinde, Handbook of Economic Growth (Cilt 1, s. 865-934). Elsevier. doi:10.1016/S1574-0684(05)01012-9
  53. Levine, R., & Renelt, D. (1992, September). A sensitivity analysis of cross-country growth regressions. The American Economic Review, 82(4), 942-963. www.jstor.org/stable/2117352 adresinden alındı
  54. Lucas, R. E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3-42. doi:10.1016/0304-3932(88)90168-7
  55. Manga, M., Destek, M. A., & Düzakın, E. (2016). Türkiye'de ekonomik büyüme ve finansal gelişme ilişkisi: Zamanla değişen nedensellik yaklaşımı. Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi, 20(2), 65-78. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cuiibfd/issue/34645/386813 adresinden alındı
  56. Mathieson, D. (1980). Financial reform and stabilization policy in a developing economy. Journal of Development Economics, 7(3), 359-395. doi:10.1016/0304-3878(80)90017-6
  57. McKinnon, R. I. (1973). Money and Capital in Economic Development. Washington, DC: Brookings Institution.
  58. Menyah, K., Nazlıoğlu, Ş., & Wolde-Rufael, Y. (2014). Financial development, trade openness and economic growth in African countries: New insights from a panel causality approach. Economic Modelling, 37, 386-394. doi:10.1016/j.econmod.2013.11.044
  59. Minsky, H. P. (1977). The Financial Instability Hypothesis: An Interpretation of Keynes and an Alternative to "Standard" Theory. Nebraska Journal of Economics and Business, 5-16. https://www.jstor.org/stable/40472569 adresinden alındı
  60. Morck, R., & Nakamura, M. (1999). Banks and Corporate Control in Japan. The journal of finance, 54(1), 319-339. doi:10.1111/0022-1082.00106
  61. Neusser, K., & Kugler, M. (1998). Manufacturing growth and financial development: Evidence from OECD countries. The Review of Economics and Statistics, 80(4), 638-646. doi:10.1162/003465398557726
  62. Odhiambo, N. M. (2010). Finance-investment-growth nexus in South Africa: an ARDL-bounds testing procedure. Economic Change and Restructuring, 43, 205-219. doi:10.1007/s10644-010-9085-5
  63. Pagano, M. (1993). Financial markets and growth: An overview. European Economic Review, 37(2-3), 613-622. doi:10.1016/0014-2921(93)90051-B
  64. Pesaran, H., & Shin, Y. (1999). An autoregressive distributed lag modelling approach to co-integration analysis. S. Storm içinde, Econometrics and economic theory in the 20th century: The Ragnar Frisch Centennial Symposium. Cambridge: Cambridge University Press.
  65. Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Economics, 16(3), 289-326. doi:10.1002/jae.616
  66. Rioja, F., & Valev, N. (2004a). Finance and the sources of economic growth at various stages of economic development. Economic Inquiry, 42(1), 127-140. doi:10.1093/ei/cbh049
  67. Rioja, F., & Valev, N. (2004b). Does one size fit all?: a reexamination of the finance and growth relationship. Journal of Development Economics, 74(2), 429-447. doi:10.1016/j.jdeveco.2003.06.006
  68. Romer, P. (1994). New goods, old theory, and the welfare costs of trade restrictions. Journal of Development Economics, 43(1), 5-38. doi:10.1016/0304-3878(94)90021-3
  69. Rousseau, P. L., & Vuthipadadorn, D. (2005). Finance, investment, and growth: Time series evidence from 10 Asian economies. Journal of Macroeconomics, 27(1), 87-106. doi:10.1016/j.jmacro.2003.09.004
  70. Saci, K., & Holden, K. (2008). Evidence on growth and financial development using principal components. Applied Financial Economics, 18(19), 1549-1560. doi:10.1080/09603100701720286
  71. Schumpeter, J. A. (1934/1980). The Theory of Economic Development: An Inquiry into Profits, Capital, Credit, Interest and the Business Cycle. New Jersey: Transaction Publishers.
  72. Shaw, E. (1973). Financial Deepening in Economic Development. New York: Oxford University Press.
  73. Tapşın, G. (2013). Türkiye'de finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi. Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 57, 103-118. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iumamk/issue/36487/413927 adresinden alındı
  74. Taylor, L. (1983). Structuralist Macroeconomics: Applicable Models for the Third World. New York: Basic Books, Inc.
  75. Tobin, J., & Brainard, W. C. (1963). Financial intermediaries and the effectiveness of monetary control. The American Economic Review, 53(2), 383-400.
  76. Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possible integrated processes. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250. doi:10.1016/0304-4076(94)01616-8
  77. Wachtel, P. (2003). How much do we really know about growth and finance? Economic Review (Atlanta, Ga.), 88(1), 33-47. https://www.atlantafed.org/-/media/documents/research/publications/economicreview/2003/vol88no1_wachtel.pdfhttps://www.atlantafed.org//media/documents/research/publications/economicreview/2003/vol88no1_wachtel.pdf adresinden alındı
  78. Wijnbergen, S. v. (1983). Credit policy, inflation and growth in a financially repressed economy. Journal of Development Economics, 13(1-2), 45-65. doi:10.1016/0304-3878(83)90049-4
  79. Wu, J.-L., Hou, H., & Cheng, S.-Y. (2010). The dynamic impacts of financial institutions on economic growth: Evidence from the European Union. Journal of Macroeconomics, 32(3), 879-891. doi:10.1016/j.jmacro.2009.09.003
  80. Işık, H. B., & Bilgin, O. (2016). Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye örneği. İnsan ve topum bilimleri araştırmaları dergisi, 5(7), 1757-1765. doi:https://doi.org/10.15869/itobiad.259113
  81. Saci, K., & Holden, K. (2008). Evidence on growth and financial development using principal components. Applied Financial Economics, 18(19), 1549-1560. doi:10.1080/09603100701720286