KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Fiscaoeconomia / 2026 / Volume: 10 Issue: 3

Türkiye’de Yenilenebilir Enerji, Enerji İthalat Bağımlılığı ve Ticaret Dengesi

Renewable Energy, Energy Import Dependence, and Trade Balance in Türkiye

Faruk Mike(Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi)0000-0002-9194-1679
İbrahim Ethem Akyıldız(Bursa Uludağ Üniversitesi)0000-0001-6850-115X
Oktay Kızılkaya(MALATYA TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3412-5616
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-10
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, yenilenebilir enerjinin Türkiye’nin ticaret dengesine olumlu katkı sağladığını, enerji ithalat bağımlılığının ise ticaret dengesini bozucu bir etki yarattığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, yenilenebilir enerji kullanımı ve enerji ithalat bağımlılığının Türkiye’nin ticaret dengesi üzerindeki etkisini analiz etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgular, yenilenebilir enerjinin Türkiye’nin ticaret dengesine olumlu katkı sağladığını, enerji ithalat bağımlılığının ise ticaret dengesini bozucu bir etki yarattığını göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Genel olarak sonuçlar, yenilenebilir enerjinin Türkiye’nin ithal enerjiye bağımlılığını azaltarak ticaret dengesini destekleyebileceğini göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Renewable Energy · Energy Imports · Trade Balance

Özet

Bu çalışma, yenilenebilir enerji kullanımı ve enerji ithalat bağımlılığının Türkiye’nin ticaret dengesi üzerindeki etkisini analiz etmektedir. Çalışma, ithal fosil yakıtlara yüksek düzeyde bağımlı ekonomilerin dış denge baskılarına daha açık olduğu; buna karşılık yerli yenilenebilir enerji kullanımının ithal enerji talebinin bir kısmını ikame ederek bu kırılganlığı azaltabileceği görüşüne dayanmaktadır. Ekonomik büyüme ve reel döviz kuru, dış ticarette talep yönlü koşulları ve göreli fiyat hareketlerini dikkate almak amacıyla kontrol değişkenleri olarak modele dâhil edilmiştir. Ampirik analiz, Türkiye’ye ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilmiş ve yapısal değişimleri ile uzun dönem ilişkilerini dikkate alan zaman serisi yöntemlerine dayanmıştır. İlk olarak serilerin bütünleşme dereceleri ADF ve Fourier ADF testleriyle incelenmiştir. Ardından değişkenler arasındaki uzun dönem ilişkisi RALS Fourier ADL ve Gregory-Hansen eşbütünleşme yaklaşımlarıyla test edilmiştir. Eşbütünleşme ilişkisinin doğrulanmasının ardından uzun dönem katsayıları DOLS tahmincisiyle elde edilmiş, nedensellik ilişkileri ise Fourier Toda-Yamamoto yöntemiyle araştırılmıştır. Bulgular, yenilenebilir enerjinin Türkiye’nin ticaret dengesine olumlu katkı sağladığını, enerji ithalat bağımlılığının ise ticaret dengesini bozucu bir etki yarattığını göstermektedir. Nedensellik sonuçları ayrıca yenilenebilir enerji kullanımı ile ticaret dengesi arasında çift yönlü bir etkileşime işaret etmektedir. Genel olarak sonuçlar, yenilenebilir enerjinin Türkiye’nin ithal enerjiye bağımlılığını azaltarak ticaret dengesini destekleyebileceğini göstermektedir.

Abstract

This paper analyzes how renewable energy use and dependence on imported energy influence Türkiye’s trade balance. The study is grounded in the argument that economies relying heavily on imported fossil fuels are more exposed to external balance pressures, whereas domestic renewable energy use may help reduce this exposure by replacing part of imported energy demand. Economic growth and the real exchange rate are added as control variables in order to capture demand-side conditions and relative price movements in foreign trade. The empirical investigation is based on annual data for Türkiye and applies a time-series methodology that allows for structural shifts and long-run linkages. First, the integration order of the series is examined through the ADF and Fourier ADF tests. The long-run connection among the variables is then assessed by employing the RALS Fourier ADL and Gregory–Hansen cointegration approaches. After confirming cointegration, the long-run parameters are obtained through the DOLS estimator, and causal linkages are explored with the Fourier Toda–Yamamoto procedure. The results show that renewable energy contributes positively to Türkiye’s trade balance, while energy import dependence has a deteriorating effect. The causality evidence also points to a two-way interaction between renewable energy use and the trade balance. Overall, the findings indicate that renewable energy can support the trade balance by easing Türkiye’s dependence on imported energy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Mike, F., Akyıldız, İ. E., Kızılkaya, O. (2026). Türkiye’de Yenilenebilir Enerji, Enerji İthalat Bağımlılığı ve Ticaret Dengesi. Fiscaoeconomia, Volume: 10 Issue: 3. https://doi.org/10.25295/fsecon.1948388

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Alıcı, V. A., & Kızıltan, A. (2023). Türkiye’de enerji enflasyonunun enflasyon oranları üzerindeki etkisi. Trends in Business and Economics, 37(1), 12-22. https://doi.org/10.5152/TBE.2022.220820
  2. Ateş, M. H., Çakan, C. D., & Kurtoğlu, S. (2023). Yenilenebilir enerji ve cari işlemler dengesi analizi: ARDL sınır testi yaklaşımı. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(Özel Sayı), 346-365. https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1352760
  3. Aykırı, M. (2018). Enerjide dışa bağımlılık ve sağlıklı büyüme: Türkiye örneği. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 3(2), 50-67.
  4. Banerjee, P., Arčabić, V., & Lee, H. (2017). Fourier ADL cointegration test to approximate smooth breaks with new evidence from crude oil market. Economic Modelling, 67, 114-124. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2016.11.004
  5. Blazejczak, J., Braun, F. G., Edler, D., & Schill, W. P. (2014). Economic effects of renewable energy expansion: A model-based analysis for Germany. Renewable and sustainable energy reviews, 40, 1070-1080. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.07.134
  6. Bölük, G., & Mert, M. (2015). The renewable energy, growth and environmental Kuznets curve in Turkey: an ARDL approach. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 52, 587-595. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.07.138
  7. Cao, X., Rajarshi, A., & Tong, J. (2018). Technology evolution of China’s export of renewable energy products. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(8), 1782. https://doi.org/10.3390/ijerph15081782
  8. Christopoulos, D. K., & León-Ledesma, M. A. (2010). Smooth breaks and non-linear mean reversion: Post-Bretton Woods real exchange rates. Journal of International Money and Finance, 29(6), 1076-1093. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2010.02.003
  9. Çam, S., & Aktaş, E. (2024). The Effects of Renewable Energy Sources on the Trade Balance in Türkiye. Journal of Applied & Theoretical Social Sciences, 6(4). https://doi.org/10.37241/jatss.2024.117
  10. Demir, E. (2025a). Türkiye’de yenilenebilir enerji: Mevcut durum, sorunlar, politika yaklaşımları ve küresel rekabetçilik performansı. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (71), 81-90. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.1661565
  11. Demir, M. A. (2025b). Ekonomik büyüme ve yenilenebilir enerji tüketiminin karbon emisyonları üzerine etkilerinin çok boyutlu panel veri modelleri ile analizi. Fiscaoeconomia, 9(1), 731-748. https://doi.org/10.25295/fsecon.1555319
  12. Dogru, T., Bulut, U., Kocak, E., Isik, C., Suess, C., & Sirakaya-Turk, E. (2020). The nexus between tourism, economic growth, renewable energy consumption, and carbon dioxide emissions: contemporary evidence from OECD countries. Environmental Science and Pollution Research, 27(32), 40930-40948. https://doi.org/10.1007/s11356-020-10110-w
  13. Enders, W., & Lee J. (2012). The flexible Fourier form and Dickey–Fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196−199. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.04.081
  14. Erkök, B. (2025). Energy imports, economic growth, and the current account deficit in Türkiye: Evidence from 1974–2023. Politik Ekonomik Kuram, 9(4), 1797-1815. https://doi.org/10.30586/pek.1779052
  15. Esteve, V., & Requena, F. (2006). A cointegration analysis of car advertising and sales data in the presence of structural change. International Journal of the Economics of Business, 13(1), 111-128. https://doi.org/10.1080/13571510500520036
  16. Gok, A. A., & Yeldan, A. E. (2025). Paris İklim Anlaşmasının 10. yılında küresel finans sektörünün konumu: AB ve Türkiye deneyimlerinin değerlendirilmesi. ODTÜ Gelişme Dergisi, 52(1), 45-68. https://izlik.org/JA89FL23KD
  17. Gregory, A.W., & Hansen, B.E. (1996). Residual-based tests for cointegration in models with regime shifts. Journal of Econometrics, 70(1), 99−126. https://doi.org/10.1016/0304-4076(69)41685-7
  18. Güneş, H., Kamacı, A., & Önder, H. (2022). Foreign trade and renewable energy consumption: The case of OECD and Turkey. Fiscaoeconomia, 6(3), 1003-1017. https://doi.org/10.25295/fsecon.1068817
  19. Im, K.S., & Schmidt, P. (2008). More efficient estimation under non-normality when higher moments do not depend on the regressors, using residual-augmented least squares. Journal of Econometrics, 144, 219−233. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2008.01.003
  20. İmzalı, E., & Bayraktutan, Y. (2025). The effect of renewable energy consumption on current account balance: Panel data analysis. Sustainability, 17(21), 9551. https://doi.org/10.3390/su17219551
  21. Jaber, J. O., Elkarmi, F., Alasis, E., & Kostas, A. (2015). Employment of renewable energy in Jordan: Current status, SWOT and problem analysis. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 49, 490-499. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.04.050
  22. Jebli, M. B., & Youssef, S. B. (2015). The environmental Kuznets curve, economic growth, renewable and non-renewable energy, and trade in Tunisia. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 47, 173-185. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.02.049
  23. Juhro, S. M., Narayan, P. K., Garg, B., & Anugrah, D. F. (2024). Transition to a green economy, oil prices and the current account. Energy Economics, 139, 107916. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2024.107916
  24. Karatayev, M., Hall, S., Kalyuzhnova, Y., & Clarke, M. L. (2016). Renewable energy technology uptake in Kazakhstan: Policy drivers and barriers in a transitional economy. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 66, 120-136. https://doi.org/10.1016/j.rser.2016.07.057
  25. Lee, H., Lee, J., & Im, K. (2015). More powerful cointegration tests with non-normal errors. Studies in Nonlinear Dynamics & Econometrics, 19(4), 397−413. https://doi.org/10.1515/snde-2013-0060
  26. Leonard, A., Ahsan, A., Charbonnier, F., & Hirmer, S. (2024). Renewable energy in Morocco: Assessing resource curse risks. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 192, 114210. https://doi.org/10.1016/j.rser.2023.114210
  27. Merdan, K. (2025). Türkiye’de ikincil enerji kaynağı olan elektrik tüketimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Ampirik bir analiz. Trends in Business and Economics, 39(3), 254-269. https://izlik.org/JA42GW86FG
  28. Nazlioglu, S., Gormus, N. A., & Soytas, U. (2016). Oil prices and real estate investment trusts (REITs): Gradual-shift causality and volatility transmission analysis. Energy Economics, 60, 168-175.
  29. Özgül, S., Koçar, G., & Eryaşar, A. (2020). The progress, challenges, and opportunities of renewable energy cooperatives in Turkey. Energy for Sustainable Development, 59, 107-119. https://doi.org/10.1016/j.esd.2020.09.005
  30. Shahbaz, M., Loganathan, N., Zeshan, M., & Zaman, K. (2015). Does renewable energy consumption add in economic growth? An application of auto-regressive distributed lag model in Pakistan. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 44, 576-585. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.01.017
  31. Stock, J. H., & Watson, M. W. (1993). A simple estimator of cointegrating vectors in higher order integrated systems. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 61(4), 783-820. https://doi.org/10.2307/2951763
  32. Toda, H. Y., & Yamamoto, T. (1995). Statistical inference in vector autoregressions with possibly integrated processes. Journal of econometrics, 66(1-2), 225-250. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01616-8
  33. Ürkmez, İ., & Okyar, M. C. (2022). The effect of renewable energy on energy import dependence: An empirical analysis in Turkey. Siyasal: Journal of Political Sciences, 31(2), 443-462. https://doi.org/10.26650/siyasal.2022.31.1071416
  34. Yilanci, V., Ulucak, R., Zhang, Y., & Andreoni, V. (2023). The role of affluence, urbanization, and human capital for sustainable forest management in China: Robust findings from a new method of Fourier cointegration. Sustainable Development, 31(2), 812−824. https://doi.org/10.1002/sd.2421
  35. Zehri, C. (2025). Renewable energy and industrial innovation: Catalysts for economic and trade growth. Russian Journal of Economics, 11(1), 93-122.