Dergiler / Fiscaoeconomia / 2026 / Volume: 10 Issue: 3

Bankaların Sektör Kredileri ve Reel Sektör Performansı Arasındaki Saklı İlişkilerin İncelenmesi

Examination of the Hidden Relationships Between Banks’ Sector Credits and Real Sector Performance

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-10-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç itibariyle reel sektörün performansı ile sermaye türlerine göre ayrılmış farklı banka türlerinin sektöre sağladığı krediler arasında uzun dönemli saklı eşbütünleşme ilişkilerinin varlığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Türkiye’de 2013M01-2025M03 döneminde bankaların sektöre sağladığı krediler ile reel sektör performansı arasındaki ilişkinin ampirik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda reel sektör performansına ait değişkenlerin bağımlı, banka kredilerinin ise bağımsız olduğu on iki farklı model geliştirilmiş ve Engle-Granger (1987) testine tabi tutulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç itibariyle reel sektörün performansı ile sermaye türlerine göre ayrılmış farklı banka türlerinin sektöre sağladığı krediler arasında uzun dönemli saklı eşbütünleşme ilişkilerinin varlığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2002 Verileri
⚙️Değişkenler:Credit · Real Sector · Hidden Cointegration Analysis

Özet

Bu çalışmada Türkiye’de 2013M01-2025M03 döneminde bankaların sektöre sağladığı krediler ile reel sektör performansı arasındaki ilişkinin ampirik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, bankaların sunduğu krediler bankaların sermaye türlerine göre kamu, yabancı ve yerli-özel olmak üzere ayrı ayrı incelenmiştir. Sanayi, hizmet, ticaret ve inşaat sektörüne ait ciro endeks verileri reel sektörü temsilen kullanılmıştır. Bu bağlamda reel sektör performansına ait değişkenlerin bağımlı, banka kredilerinin ise bağımsız olduğu on iki farklı model geliştirilmiş ve Engle-Granger (1987) testine tabi tutulmuştur. Engle-Granger (1987) testi ile değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisinin tespit edilemediği çalışmada Granger & Yoon (2002) testi ile değişkenler arasında asimetrik ilişkiler olduğu bulgusu elde edilmiştir. Sonuç itibariyle reel sektörün performansı ile sermaye türlerine göre ayrılmış farklı banka türlerinin sektöre sağladığı krediler arasında uzun dönemli saklı eşbütünleşme ilişkilerinin varlığı tespit edilmiştir.

Abstract

This study purposes to empirically examine the relationship between the credits granted by banks to the sector and the of the real sector in the period 2013M01-2025M03 in Türkiye. In the study, the credits granted by the banks were analyzed separately with respect to the capital kinds of the banks (public, domestic, private, and foreign). Turnover index data from the industry, services, trade, and construction sectors were used to represent the real sector. In this context, twelve different models were developed in which the real sector variables were dependent, and bank credits were independent and subjected to the Engle-Granger test (1987). While the cointegration relationship between the variables could not be established using the Engle-Granger (1987) test, the Granger & Yoon (2002) test revealed asymmetric relationships between the variables. As a result, the existence of long-term hidden cointegration relationships between the performance of the real sector and the credits provided to the sector by different types of banks, separated by their capital types, was found.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ergün, H. O., Karanfil, Ş. B. (2026). Bankaların Sektör Kredileri ve Reel Sektör Performansı Arasındaki Saklı İlişkilerin İncelenmesi. Fiscaoeconomia, Volume: 10 Issue: 3. https://doi.org/10.25295/fsecon.1888783

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Akbaş, F. (2025). Katılım bankalarının kullandırdığı kobi kredilerinin reel ekonomiye katkısı. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (84), 312-327. doi: 10.51290/dpusbe.1631310.
  2. Akçacı, T., & Yöntem, T. (2011). Tüketici kredisi çeşitlerinin enflasyona etkisi (2005-2010). Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 48(558), 61-68.
  3. Aslan, Ö., & Küçükaksoy, İ. (2006), Finansal gelişme ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye ekonomisi üzerine ekonometrik bir uygulama. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, (4), 12-28.
  4. Aysan, A. F., & Disli, M. (2019). Small business lending and credit risk: Granger causality evidence. Economic Modelling, (83), 245-255.
  5. Banking Regulation and Supervision Agency. (2025). Bankalar. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK). (26 June 2025). https://www.bddk.org.tr/Kurulus/Liste/77
  6. Beck, T., & Levine, R. (2004). Stocks markets, banks, and growth: Panel evidence. Journal of Banking and Finance, 28, 423-442.
  7. Beck, T., Clarke, G., Groff, A., Keefer, P., & Walsh, P. (2001). New tools in comparative political economy: The database of political ınstitutions. The World Bank Economic Review, 15(1), 165–176.
  8. Beck, T., Demirgüç, K., A., & Peria, M.S.M. (2011). Foreign banks and small and medium enterprises: Are they estranged?. (26 September 2013). http://www.voxeu.org/article/foreign-banks-and-small-and-medium-enterprises-are-they-really-estranged?
  9. Çağıl, G. (2011). 2008 küresel kriz sürecinde türk bankacılık sektörünün finansal performansının electre yöntemi ile analizi. Maliye Finans Yazıları, 25(93), 59-86.
  10. Calderon, C., & Liu, L. (2003). The direction of causality between financial development and economic growth. Journal of Development Economics, (72), 321-334.
  11. Çalış, M., & Kaya, F. (2022). Katılım bankalarının reel ekonomi üzerine etkileri: Türkiye örneği. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 765-781.
  12. Claessens, S., & Horen, V. N. (2014). The impact of the global financial crisis on banking globalization. IMF Economic Review, 63(4), 868-918.
  13. Claessens, S., Demirgüç-Kunt, A., & Huızınga, H. (2001). How does foreign entry affect domestic banking markets?. Journal of Banking & Finance, 25(5), 891–911.
  14. Detragiache, E, Tresel, T., & Gupta, P. (2008). Foreign banks in poor countries: Theory and evidence. Journal of Finance, 63(5), 2123-2160.
  15. Eğilmez, M. (2016). Küresel finans krizi piyasa sisteminin eleştirisi (17. Baskı). Remzi Kitabevi, İstanbul.
  16. Hassan, M. K. (2005). Financial liberalization and foreign bank entry on Islamic banking performance. 12. ERF Conference.
  17. Jalil, A., & Ma, Y. (2008). Financial development and economic growth: Time series evidence from Pakistan and China. Journal of Economic Cooperation, 29(2), 29-68
  18. Karahan, Ö., Yılgör, M., & Özekin, A. A. (2018). Türkiye'de banka kredilerindeki genişleme ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 55(636), 25-36.
  19. Köse, A., & Bülbül, S. (2009). 2008 küresel kriz sürecinde Türk bankacılık sektörünün finansal performans analizi. Uluslararası Finans Sempozyumu: Küresel Kriz Sonrası Yeni Finansal Mimari Arayışlar. Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Yüksekokulu ve Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü. 16 Ekim, İstanbul, 259-275.
  20. Lin, H. (2010). Foreign bank entry and firms' access to bank credit: Evidence from China. Journal of Banking & Finance.
  21. Macit, F. (2012). Does bank ownership affect the credit channel of monetary policy?. Applied Economics Quarterly (formerly: Konjunkturpolitik), 58(2), 139-151.
  22. Mert, M., & Çağlar, A. E. (2023). Eviews ve gauss uygulamalı zaman serileri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
  23. Oluitan, R. (2009). Bank credit and economic growth: The Nigerian experience. http://cscanada.net/index.php/ibm/article/view/j.ibm.1923842820120502.1040/pdf (25.12.2010)
  24. Rutkauskas, A., & Dudzevičiūte, G. (2005). Foreign capital and credit market development: The case of Lithuania. Journal of Business Economics and Management, 6(4), 219-224.
  25. Şahin, A., & Doğukanlı, H. (2014). Yabancı bankaların KOBİ kredilerine etkileri: Türkiye için bir inceleme. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 8(2), 39-73.
  26. Şahin, T., & Yangıl, F. M. (2024). Katılım ve mevduat bankaları finansal sağlamlıklarının bankometer yöntemi ile karşılaştırmalı analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 68, 117-125. doi: 10.18070/erciyesiibd.1455366.
  27. Sakarya, Ş., & Aytekin, S. (2013). İMKB’de işlem gören mevduat bankalarının performansları ile hisse senedi getirileri arasındaki ilişkinin ölçülmesi: PROMETHEE çok kriterli karar verme yöntemiyle bir uygulama. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 5(2), 99-109.
  28. Tiryaki, G., & Yılmaz, A. (2012). Bankacılık düzenlemeleri ile finansal istikrar ilişkisi: 1990-2010 Türkiye deneyimi. Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 32(1), 69-94.
  29. TURKSTAT. (2025). Turkish Statistical Institute. (17 July 2025). https://www.tuik.gov.tr/
  30. Yağcılar, G. G. (2011). Türk bankacılık sektörünün rekabet yapısının analizi. Ankara: BDDK Kitapları No:10, ISBN 978–975–9004–13–2