KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Fiscaoeconomia / 2026 / Volume: 10 Issue: 1

Havayolu Taşımacılığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: G7 Ülkeleri ve Türkiye Örneği

The Relationship Between Air Transport and Economic Growth: Evidence from G7 Countries and Türkiye

Yasemin Telli Üçler(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7695-2003
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-03-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analizden elde edilen bulgular, incelenen birçok ülkede havayolu ile taşınan yolcu miktarı ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı G7 ülkeleri ve Türkiye için havayolu yük ve yolcu taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma 1960-2021 dönemi için ekonomik büyüme oranı, havayolu ile taşınan yük miktarı ve havayolu ile taşınan yolcu sayısına ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Analizden elde edilen bulgular, incelenen birçok ülkede havayolu ile taşınan yolcu miktarı ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Air Transportation · Economic Growth · Fourier Panel Data

Özet

Bu çalışmanın amacı G7 ülkeleri ve Türkiye için havayolu yük ve yolcu taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma 1960-2021 dönemi için ekonomik büyüme oranı, havayolu ile taşınan yük miktarı ve havayolu ile taşınan yolcu sayısına ait yıllık veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ampirik analizde Panel Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılmıştır. İtalya’da ekonomik büyüme değişkeninden havayolu ile taşınan yük miktarı değişkenine doğru nedensellik ilişkisinin olduğu, Kanada’da ise havayolu ile taşınan yük miktarı değişkeninin ekonomik büyüme üzerinde nedensel bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Fransa, Birleşik Krallık, İtalya, Japonya ve ABD ülkelerinde ekonomik büyüme değişkeninden havayolu ile taşınan yolcu sayısı değişkenine doğru, İtalya haricindeki diğer bütün ülkelerde ise havayolu ile taşınan yolcu sayısı değişkeninin ekonomik büyümeyi nedensel olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Analizden elde edilen bulgular, incelenen birçok ülkede havayolu ile taşınan yolcu miktarı ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulara göre büyüme oranlarını artırmak isteyen Türkiye’nin de dahil olduğu ülkelerin havayolu taşımacılığının gelişmesine önem vermesi gerektiği söylenebilir.

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between air freight and passenger transport and economic growth for the G7 countries and Türkiye. The study was conducted using annual data on economic growth rates, air freight, and the number of passengers transported for the period 1960-2021. The empirical analysis employed the Panel Fourier Toda-Yamamoto causality test. In Italy, a causal relationship was found to run from the economic growth variable to the amount of air freight, while in Canada, there exists a causal relationship running from the amount of air freight to economic growth. Furthermore, in Italy, France, the United Kingdom, the United States, and Japan, there exists a causal relationship running from the economic growth variable to the number of air passengers. In all countries except Italy, there exists a causal relationship running from the number of air passengers to economic growth. The findings from the analysis indicate a bidirectional causality between air passenger transport and economic growth in many of the countries examined. The findings suggest that countries, including Türkiye, seeking to increase their growth rates should prioritize the development of air transportation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Üçler, Y. T. (2026). Havayolu Taşımacılığı ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: G7 Ülkeleri ve Türkiye Örneği. Fiscaoeconomia, Volume: 10 Issue: 1. https://doi.org/10.25295/fsecon.1798072

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Air Transport Action Group (ATAG). (2024). Aviation benefits beyond borders. https://aviationbenefits.org/downloads/aviation-benefits-beyond-borders-2024/ (21.09.2025)
  2. Ali, R., Bakhsh, K., & Yasin, M. A. (2023). Causal nexus between air transportation and economic growth in BRICS countries. Journal of Air Transport Management, 107, Article 102335. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2022.102335
  3. Altuntaş, M., & Kılıç, E. (2021). Havayolu taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 187-202. https://doi.org/10.32709/akusosbil.716045
  4. Baker, D., Merkert, R., & Kamruzzaman, M. (2015). Regional aviation and economic growth: cointegration and causality analysis in Australia. Journal of Transport Geography, 43, 140-150. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2015.02.001
  5. Balsalobre-Lorente, D., Driha, O. M., Bekun, F. V., & Adedoyin, F. F. (2021). The asymmetric impact of air transport on economic growth in Spain: Fresh evidence from the tourism-led growth hypothesis. Current Issues in Tourism, 24(4),503-519. https://doi.org/10.1080/13683500.2020.1720624
  6. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The lagrange multiplier test and its applications to model specification in econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
  7. Brida, J. G., Bukstein, D., & Zapata-Aguirre, S. (2016). Dynamic relationship between air transport and economic growth in Italy: A time series analysis. International Journal of Aviation Management, 3(1), 52-67. https://doi.org/10.1504/IJAM.2016.078660
  8. Cantos, P., Gumbau‐Albert, M., & Maudos, J. (2005). Transport infrastructures, spillover effects and regional growth: evidence of the Spanish case. Transport Reviews, 25(1), 25-50. https://doi.org/10.1080/014416410001676852
  9. Chi, J., & Baek, J. (2013). Dynamic relationship between air transport demand and economic growth in the United States: A new look. Transport Policy, (29), 257-260. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2013.03.005
  10. Cristea, A. D. (2023). The role of aviation networks for urban development. Journal of Regional Science, 63(4), 947-980. https://doi.org/10.1111/jors.12645
  11. Çelik, A. K., Yalçınkaya, Ö., & Kutlu, M. (2025). The causal relationship between air transport and economic growth: Evidence from top ten countries with the largest air transport volume. Transport Policy, 162, 521-532. https:// doi.org /10.1016 /j.tran pol.2025.01.002
  12. Eren, A. S., Eryer, A., & Eryer, S. (2020). Havayolu taşımacılığı ve ekonomik büyüme ilişkisinin incelenmesi Türkiye örneği: Ampirik bir analiz. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Dergisi, 2(3), 236-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1201479
  13. Esin, M., & Düzgün, M. (2021). Küreselleşme sürecinin havayolları işletmeleri üzerine etkisi ve sonuçları. Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi, 3(1), 19-35. https://doi.org/10.51524/uhusbad.841766
  14. Febriyanto, A. D., Sasana, H., Prakoso, J. A., & Satriagasa, (2024) M. C. The impact of land, sea, and air transportation infrastructure on economic growth in G7 countries. Journal of Applied Economics in Developing Countries, 9(2), 50-59. https://jurnal.uns.ac.id/jaedc/article/view/90655
  15. Gümüş Akar, P., Manga, M., & Bal, H. (2019). Havayolu taşımacılığında liberalizasyon ve ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi: Türkiye örneği. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 18(3).1160-1174. https:// doi. org/10.21 547/jss.537010
  16. Hâkim, M. M., & Merkert, R. (2016). The causal relationship between air transport and economic growth: Empirical evidence from South Asia. Journal of Transport geography, 56, 120-127. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2016.09.006
  17. IATA. (ty). History - Growth and development. https://www.iata.org/en/about/history/history-growth-and-development (20.09.2025)
  18. Iatrou, K. (2020). The History of Air Transport. Hermes-Air Transport Organisation. https://hermes.aero/wp-content/uploads/2020/07/ HISTORY-OF-AT.pdf (21.09.2025)
  19. İlarslan, K., Bıyıklı, F., & Bayat, T. (2018). The measurement of the relationsip between the civil aviation sector and economic growth through co-integration and causality analysis. Acta Academica Karviniensia, (4). https://aak.slu.cz/pdfs/aak/2018/04/05.pdf
  20. Kalaycı, S., & Yangınlar, G. (2016). The effects of economic growth and foreign direct investment on air transportation: Evidence from Turkey. International Business Research, 9(3), 154-162. http://dx.doi.org/10.5539/ibr.v9n3p154
  21. Khanal, A., Rahman, M. M., Khanam, R., & Velayutham, E. (2022). Exploring the impact of Air transport on economic growth: New evidence from Australia. Sustainability, 14(18), Article 11351. https://doi.org/10.3390/su141811351
  22. Konat, G., Yılancı, V., Tatar, H. E., & Han, A. (2025). Analyzing Türkiye's ecological footprint: the ımpact of air transportation, renewable energy, and R&D using a non-linear ARDL approach. Environmental Research Communications. https://doi.org/10.1088/2515-7620/ae0bfb
  23. Muslija, A., Cinac, D., & Šahić, A. (2021). The relationship between economic growth and logistics sector in the case of G-7 countries. Transportation Research Procedia, 55, 326-333. https://doi.org/10.1016/j.trpro.2021.06.038
  24. Nazlıoğlu, Ş., & Karul, Ç. (2017). Panel LM unit root test with gradual structural shifts. 40th International Panel Data Conference, 7(8),1-26. https://www.researchgate.net/publication/319092838_Panel_LM_unit_root_test_with_gradual_structural_shifts
  25. Nguyen, Q. H. (2023). The causality between air transport and economic growth: Empirical evidence from regions in Asia. Research in Transportation Business & Management, 47, Article 100948. https://doi.org/10.1016/j.rtbm.2023.100948
  26. Oğuz, İ. H., & Oğuz, D. (2020). Türkiye ekonomisinde lojistik. International Journal of Business and Economic Studies, 1(2), 65-74. https://dergipark. org.tr/ en/pub/ uiecd /issue /52502/646370
  27. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. CESifo, Working Paper Series No. 1229; IZA Discussion Paper No. 1240, 1-41. https://www.ssrn.com/abstract=572504
  28. Pesaran, M. H., & Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142(1), 50-93. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010
  29. Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, T. (2008). A Bias-adjusted LM Test of error cross-section independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105-127. https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2007.00227.x
  30. Raihan, A., Voumik, L. C., Akter, S., Ridzuan, A. R., Fahlevi, M., Aljuaid, M., & Saniuk, S. (2024). Taking flight: Exploring the relationship between air transport and Malaysian economic growth. Journal of Air Transport Management, 115, Article 102540. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2024.102540
  31. Saheed, A. A. A., & Iluno, S. Z. C. (2015). Air transportation development and economic growth in Nigeria. Journal of Economics and Sustainable Development, 6(2), 1-11. https://core.ac.uk/download/pdf/234646814.pdf
  32. Sarıbaş, H., & Tekiner, İ. (2015). Türkiye sivil havacılık sektöründe yoğunlaşma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, 610, 21-33. https://dergipark. org.tr/en /pub/ fpeyd /is sue /48037/607500
  33. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü. (2023). İstatistikler. https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/2023istatistikler(2).pdf (22.09.2025)
  34. Türkiye İstatistik Kurumu (2024). Havayolu İstatistikleri. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/DownloadIstatistikselTablo?p=1flmB9Nb 8WNe/oiidI8T wDmsLkZJpDqb9fQ1IS /JzPVxuQFwmXA guh/2WkLVoarn (21.09.2025)
  35. Uçar, M., Ülger, M., & Atamer, M. A. (2024). Havayolu taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasındaki dinamik ilişki: BRICS-T ülkeleri örneği. Fiscaoeconomia, 8(1), 149-168. https://doi.org/10.25295/fsecon.1375912
  36. Worldbank. (2025). Air transport, freight (million,ton-km). https://data.worldbank.org/indicator/IS.AIR.GOOD.MT.K1 (20.09.2025)
  37. Worldbank. (2025). Air transport, passengers carried. https://data. worldbank. org/indicator/IS.AIR.PSGR (20.09.2025)
  38. Worldbank. (2025). GDP Growth(annual%). https://data.worldbank.org/indicator/ NY.GDP.MKTP.KD.ZG (20.09.2025)
  39. Zhang, F., & Graham, D. J. (2020). Air transport and economic growth: A review of the impact mechanism and causal relationships. Transport Reviews, 40(4), 506-528. https://doi.org/10.1080/01441647.2020.1738587