KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Fiscaoeconomia / 2026 / Volume: 10 Issue: 2

Finansal Performans Göstergelerinin Üst Düzey Yönetici Ücretleri Üzerindeki Etkisi

The Impact of Financial Performance Indicators on Executive Compensation

İbrahim Kaya(ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6402-4042
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-08-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca kontrol değişkenlerinden firma büyüklüğü ve COVID-19 değişkeninin de anlamlı olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Üst düzey yöneticilere ödenen ücretler ile firma performansı arasındaki ilişki hem akademik yazında hem de iş dünyasında uzun süredir tartışılan konulardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, üst düzey yöneticilere ödenen ücretler ile muhasebe temelli ve piyasa temelli finansal oranlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca kontrol değişkenlerinden firma büyüklüğü ve COVID-19 değişkeninin de anlamlı olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2014–2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Company Performance · Panel Data Analysis · Senior Executive Compensation

Özet

Üst düzey yöneticilere ödenen ücretler ile firma performansı arasındaki ilişki hem akademik yazında hem de iş dünyasında uzun süredir tartışılan konulardan biridir. Bu çalışmada, üst düzey yöneticilere ödenen ücretler ile muhasebe temelli ve piyasa temelli finansal oranlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, hisse senetleri BIST 50 endeksinde işlem gören 28 işletme oluşturmaktadır. Söz konusu işletmelerin 2014–2023 yıllarına ait muhasebe temelli (hisse başına kâr, özsermaye kârlılık oranı) ve piyasa temelli (piyasa değeri, piyasa değeri/defter değeri oranı, hisse senedi fiyatı) göstergeleri ile üst yönetime ödenen ücretler arasındaki etki panel veri analizi yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre muhasebe temelli göstergelerden hisse başına kâr ve özsermaye kârlılık oranının, piyasa temelli göstergelerden ise piyasa değeri/defter değeri oranının üst düzey yönetici ücretleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kontrol değişkenlerinden firma büyüklüğü ve COVID-19 değişkeninin de anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, özellikle firma büyüklüğünün yönetici ücretleri üzerinde en güçlü belirleyici olduğunu göstermektedir. Nitekim aktif toplamındaki %1’lik artışın yönetici ücretlerinde yaklaşık %0,78 oranında artışa yol açtığı belirlenmiştir.

Abstract

The relationship between executive compensation and firm performance has long been a subject of debate in both academic literature and business practice. This study aims to examine the relationship between executive compensation and both accounting-based and market-based financial indicators. The sample consists of 28 firms listed in the BIST 50 index over the period 2014–2023. The effects of accounting-based indicators (earnings per share, return on equity) and market-based indicators (market value, market-to-book ratio, stock price) on executive compensation are analyzed using panel data methods. The findings indicate that earnings per share and return on equity, as accounting-based indicators, and the market-to-book ratio, as a market-based indicator, have statistically significant effects on executive compensation. In addition, firm size and the COVID-19 variable, included as control variables, are also found to be significant. The results reveal that firm size is the most influential determinant of executive compensation. Specifically, a 1% increase in total assets leads to approximately a 0.78% increase in executive compensation. In contrast, the effects of other variables are relatively limited.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaya, İ. (2026). Finansal Performans Göstergelerinin Üst Düzey Yönetici Ücretleri Üzerindeki Etkisi. Fiscaoeconomia, Volume: 10 Issue: 2. https://doi.org/10.25295/fsecon.1767819

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Akgüç, Ö. (2008). Mali tablolar analizi (16. basım). Avcıol Basın Yayın.
  2. Alexander, G. J., & Buchholz, R. A. (1978). Corporate social responsibility and stock market performance. Academy of Management Journal, 21(3), 479–486. https://doi.org/10.5465/255728
  3. Anthony, R. N., & Govindarajan, V. (2007). Management control systems (12th ed.). McGraw-Hill.
  4. Baber, W. R., Kang, S., & Kumar, K. R. 1998. Accounting earnings and executive compensation: The role of earnings persistence. Journal of Accounting and Economics, 25, 169-193 https://doi.org/10.1016/S0165-4101(98)00021-4
  5. Bahadır, O., & Yardımcı, E. (2022). Bankacılık sektöründe finansal performans ile üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar arasındaki ilişkinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 21(65), 47–64.
  6. Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data (3rd ed.). John Wiley & Sons.
  7. Cochran, P. L., & Wood, R. A. (1984). Corporate social responsibility and financial performance. Academy of Management Journal, 27(1), 42–56. https://doi.org/10.2307/255956
  8. Core, J. E., Holthausen, R. W., & Larcker, D. F. (1999). Corporate governance, chief executive officer compensation, and firm performance. Journal of Financial Economics, 51(3), 371–406. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(98)00058-0
  9. Costa, M., Lisboa, I., & Marzinzik, R. (2023). Is additional CEO remuneration a performance driver? DAX CEOs evidence. Risks, 11(7), 133. https://doi.org/10.3390/risks11070133
  10. Croissant, Y., & Millo, G. (2019). Panel data econometrics with R (2nd ed.): The plm package. Wiley.
  11. Driscoll, J. C., & Kraay, A. C. (1998). Consistent covariance matrix estimation with spatially dependent panel data. The Review of Economics and Statistics, 80(4), 549–560. https://doi.org/10.1162/003465398557825
  12. El-Sayed, N., & Elbardan, H. (2016). Executive compensation, corporate governance and corporate performance: Evidence from the UK. Journal of Organisational Studies and Innovation, 3(2), 31–49.
  13. Faria, P., Martins, F. V., & Brandão, E. (2014). The level of CEO compensation for the short and long-term – A view on high-tech firms. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 110, 1023–1032. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.12.943
  14. Gallén, M. L., & Peraita, C. (2024). The influence of women on boards on the relationship between executive and employee remuneration. International Journal of Financial Studies, 12(3), 84. https://doi.org/10.3390/ijfs12030084
  15. Guillet, B. D., Kucukusta, D., & Xiao, Q. (2012). An examination of executive compensation in the restaurant industry. International Journal of Hospitality Management, 31(1), 86–95. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2011.04.014
  16. Gujarati, D. N. (2004). Basic econometrics (4th ed.). McGraw-Hill.
  17. Hillion, P., & Suominen, M. (2004). The manipulation of closing prices. Journal of Financial Markets, 7(4), 351–375. https://doi.org/10.1016/j.finmar.2004.01.001
  18. Ittner, C. D., Larcker, D. F., & Rajan, M. V. (1997). The choice of performance measures in annual bonus contracts. The Accounting Review, 72(2), 231–255.
  19. Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
  20. Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1979). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs, and ownership structure. K. Brunner (Ed.), Economics and social institutions. Rochester studies in economics and policy issues (Vol. 1, pp. 163–231). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-009-9257-38
  21. Jensen, M. C., & Murphy, K. J. (1990). Performance pay and top-management incentives. Journal of Political Economy, 98(2), 225–264. https://doi.org/10.1086/261677
  22. Jones, D. C., & Kato, T. (1998). Chief executive compensation during early transition: Further evidence from Bulgaria. The William Davidson Institute Working Paper Series, (146). http://ideas.repec.org/p/wdi/papers/1998-146.html
  23. Kang, Q., & Liu, Q. (2008). Stock trading, information production, and executive incentives. Journal of Corporate Finance, 14(4), 484–498. https://doi.org/10.1016/j.jcorpfin.2008.06.001
  24. Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1996). The balanced scorecard: Translating strategy into action. Harvard Business School Press.
  25. Kaplan, S. N. (1994). Top executive rewards and firm performance: A comparison of Japan and the United States. Journal of Political Economy, 102(3), 510–546. https://doi.org/10.1086/261942
  26. Karacaer, N., Aygün, M., & İç, S. (2010). Yöneticilere ödenen ücretler ve firma performansı arasındaki ilişki: İMKB üzerine bir inceleme. World of Accounting Science, 12(2), 1–19.
  27. Karslıoğlu, İ., & Sevim, U. (2022). Yönetim ve sahiplik yapısının firma performansına etkisi. Asya Studies, 6(20), 243–252. https://doi.org/10.31455/asya.1066069
  28. Kato, T., Kim, W., & Lee, J. H. (2004). Executive compensation and firm performance in Korea. KDI School Working Paper Series, 04-01.
  29. Keats, B. W., & Hitt, M. A. (1988). A causal model of linkages among environmental dimensions, macro organizational characteristics, and performance. Academy of Management Journal, 31(3), 570–598. https://doi.org/10.2307/256460
  30. Konak, F., & Özkahveci, E. (2021). Yönetim kademesindeki kadınların firma performansına etkisi: BIST kurumsal yönetim endeksi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 6–23. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.976085
  31. Lewellen, W. G., & Huntsman, B. (1970). Managerial pay and corporate performance. The American Economic Review, 60(4), 710–720. https://www.jstor.org/stable/1818414
  32. Maditinos, D. I., Sevic, Z., & Theriou, N. G. (2009). Performance measures: Traditional accounting measures vs. modern value-based measures. International Journal of Economic Policy in Emerging Economies, 2(4), 323–334. https://doi.org/10.1504/IJEPEE.2009.026997
  33. Matsunaga, S., & Park, C. 2001. The effect of missing a quarterly earnings benchmark on the CEO’s annual bonus. The Accounting Review, 76(3), 313-332. https://doi.org/10.2308/accr.2001.76.3.313
  34. McGuire, J. B., Sundgren, A., & Schneeweis, T. (1988). Corporate social responsibility and firm financial performance. Academy of Management Journal, 31(4), 854–872. https://doi.org/10.5465/256342
  35. Murphy, K. J. (1985). Corporate performance and managerial remuneration: An empirical analysis. Journal of Accounting and Economics, 7(1–3), 11–42. https://doi.org/10.1016/0165-4101(85)90026-6
  36. Murphy, K. J. (1999). Executive compensation. O. Ashenfelter & D. Card (Eds.), Handbook of labor economics (Vol. 3, pp. 2485–2563). Elsevier. https://doi.org/10.1016/S1573-4463(99)30024-9
  37. Nourayi, M. M., & Mintz, S. M. (2008). Tenure, firm’s performance and CEO compensation. Managerial Finance, 34(8), 524-536.
  38. O’Brien, R. M. (2007). A caution regarding rules of thumb for variance inflation factors. Quality & Quantity, 41(5), 673–690. https://doi.org/10.1007/s11135-006-9018-6.
  39. Pennings, J. M. (1999). Executive compensation systems: Drivers or results from strategic choices. L. A. Berger & D. R. Berger (Eds.), The compensation handbook: A state-of-the-art guide to compensation strategy and design (4th ed., pp. 373–390). McGraw-Hill.
  40. Sloan, R. G. 1993. Accounting earnings and top executive compensation. Journal of Accounting and Economics, 16(1-3), 55-100.
  41. Tatoğlu, F. Y. (2016). Panel veri ekonometrisi (5. baskı). Beta Yayıncılık.
  42. Torres-Reyna, O. (2010). Getting started in fixed/random effects models using R. Data & Statistical Services, Princeton University. https://dss.princeton.edu/training/
  43. Tosi, H. L., Werner, S., Katz, J. P., & Gomez-Mejia, L. R. (2000). How much does performance matter? A meta-analysis of CEO pay studies. Journal of Management, 26(2), 301–339. https://doi.org/10.1016/S0149-2063(99)00049-5.
  44. Turaboğlu, T. T. (2002). Vekâlet teorisi: Firma sahiplik yapısı ve performans ilişkisi Türkiye uygulaması (Tez No. 713031). Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  45. Uğur, A. (2009). Hisse senedi getirilerinin panel veri analizi ile tahmini: İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında bir inceleme (Tez No. 240519). Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  46. Useem, M. (1993). Executive defense: Shareholder power and corporate reorganization. Harvard University Press. https://tinyurl.com/useem1993
  47. Wang, H. C., Fang, C. C., Lou, Y. I., & Xu, R. Z. (2021). Determinants of CEO bonus compensation. Financial Internet Quarterly, 17(3), 14–34. https://doi.org/10.2478/fiqf-2021-0018
  48. Zeileis, A., & Hothorn, T. (2002). Diagnostic checking in regression relationships. R News, 2(3), 7–10. https://cran.r-project.org/doc/Rnews/
  49. Zhang, Z., Zhang, L., & Chan, K. C. (2022). Can a decentralized power structure affect executive compensation? Evidence from Chinese business groups. Pacific-Basin Finance Journal, 75, 101825. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2022.101825