Endüstri Devriminde Dördüncü Dalga ve Eğitim: Türkiye Dördüncü Dalga Endüstri Devrimine Hazır mı?

Erdinç Yazıcı; Hıdır Düzkaya

Dergiler / EĞİTİM VE İNSANİ BİLİMLER DERGİSİ: TEORİ VE UYGULAMA / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 13

Endüstri Devriminde Dördüncü Dalga ve Eğitim: Türkiye Dördüncü Dalga Endüstri Devrimine Hazır mı?

Erdinç Yazıcı

Hıdır Düzkaya

Dergi: EĞİTİM VE İNSANİ BİLİMLER DERGİSİ: TEORİ VE UYGULAMA
Sayı: 2026 · Cilt: 7 Sayı: 13
Sayfa: 49–88
Yayın Tarihi: 2016-11-01
DOI: —

🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.

DergiPark Kaydı ↗

✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight

⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede, Türkiye’nin mevcut endüstriyel ve eğitim altyapısı incelenmekte ve önerilerde bulunulmaktadır. 

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯

Amaç & Hipotez:Modern toplumların temelindeki en önemli kurumlardan birisi endüstriyel dönüşümlerdir.

📊

Temel Bulgular & Veri:Bu tarihsel dönüşümün başlangıcı, 18. yüzyılın ortasında buhar makinesinin icadıdır.

💡

Sonuç & Katkı:Bu çerçevede, Türkiye’nin mevcut endüstriyel ve eğitim altyapısı incelenmekte ve önerilerde bulunulmaktadır. 

🔬Tür:Araştırma Makalesi

📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem

⚙️Değişkenler:endüstri 4.0 · kalkınma · endüstriyel dönüşüm

Özet

Modern toplumların temelindeki en önemli kurumlardan birisi endüstriyel dönüşümlerdir. Bu tarihsel dönüşümün başlangıcı, 18. yüzyılın ortasında buhar makinesinin icadıdır. Enerji kaynağı olarak elektik ve petrolün kullanılması ve seri üretime geçilmesi sonrası, ikinci endüstriyel dönüşüm dalgası başlamıştır. Üçün cü endüstriye dönüşüm dalgası ise, programlanabilir elektronik makinelerin üretim teknolojisine uygulanması ile tetiklenmiştir. Günümüzde dördüncü endüstriyel değişim dalgasının ilk örneklerine şahit olunmaktadır. Bu dönüşüm sadece üretim teknolojisini değiştirmemekte, toplumu, ekonomiyi ve eğitimi de değişmektedir. Bu çalışma endüstriyel dönüşümlerin toplumsal kurumlara etkisini, dördüncü endüstriyel devrimi ve Türkiye’nin mevcut durumunu incelemektedir. Almanya ve ABD gibi gelişmiş ülkelerde başlayan dördüncü endüstriyel dalga, tüm küresel pazarı etkileme potansiyeli taşımaktadır. Bu sürecin anlaşılması, Türkiye’nin küresel re kabet gücünü koruyabilmesi ve ekonomik büyüme için hayati önemdedir. Bu çerçevede, Türkiye’nin mevcut endüstriyel ve eğitim altyapısı incelenmekte ve önerilerde bulunulmaktadır. 

Anahtar kelimeler

endüstri 4.0 kalkınma endüstriyel dönüşüm eğitim

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yazıcı, E., Düzkaya, H. (2016). Endüstri Devriminde Dördüncü Dalga ve Eğitim: Türkiye Dördüncü Dalga Endüstri Devrimine Hazır mı?. EĞİTİM VE İNSANİ BİLİMLER DERGİSİ: TEORİ VE UYGULAMA, Cilt: 7 Sayı: 13, 49–88. https://ajindex.com/articles/1390183

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Yeni Sekmede Aç ↗

↗Yeni Sekme

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

Adıgüzel, M. (2011a). Uluslararası Rekabet Gücü: Belirli Faktörler ve Ölçülmesi, Türki- ye Bağlamında Bir Değerlendirme. 1. Baskı, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Adıgüzel, M. (2011b). Türkiye Ekonomisi ve Stratejik Dönüşüm. 1. Baskı, Ankara: Nobel Yayıncılık.
Aron, R. (1997). Sanayi Toplumu (Çev.:E. Gürsoy). 2. Baskı, İstanbul, Dergâh Yayınları.
Aslan, K. (2004). Küreselleşmenin Eğitim Boyutu. Ege Eğitim Dergisi, 5, 1-5.
Aybars, H. (2016). Dijital Evrim ile Endüstri 4.0. BTHaber Dergisi, 1076, 17-24.
Balay, R. (2004). Küreselleşme, Bilgi Toplumu ve Eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82.
Bauman, Z. (2014). Modernite, Kapitalizm, Sosyalizm: Küresel Çağda Sosyal Adaletsizlik (Çev.:F. Doruk Ergün). 2. Baskı, İstanbul: Say Yayınları.
Baysal, İ. (2015). Endüstri 4.0. PWC Türkiye. Web: https://www.okul.pwc.com.tr/images/ upload le/content/635863141496551266.pdf adresinden 15/06/2016 tarihinde alınmıştır.
Çeliktaş, M.S., Sonlu, G., Özgel, S. ve Atalay, Y. (2015). Endüstriyel Devrimin Son Sürümünde Mühendisliğin Yol Haritası. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Mühendis ve Makine Dergisi, 56(662), 24-34.
Çetin, O.U. (2015). Küreselleşmenin Eğitimin Farklı Boyutları Üzerindeki Etkileri. Çağdaş Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-19.
Dağlı, A. (2007). Küreselleşme Karşısında Türk Eğitim Sistemi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 1-19.
Dikkaya, M. ve Özyakışır, D. (2006). Küreselleşme ve Bilgi Toplumu: Eğitimin Küre- selleşmesi ve Neo-Liberal Politikaların Etkisi. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 3(9), 151-172.
Ege Bölgesi Sanayi Odası (2015). Sanayi 4.0: Uyum Sağlamayan Kaybedecek! İzmir: Ege Bölgesi Sanayi Odası.
Ege, B. (2014). 4. Endüstri Devrimi Kapıda Mı? Bilim ve Teknik Dergisi, 558, 27-29. EKOIQ (2014). “Akıllı” Yeni Dünya: Dördüncü Sanayi Devrimi. EKOIQ Dergisi Özel Eki, Aralık 2014.
Ersoy, A.R. (2016). Endüstri 4.0 Sürecinde Neredeyiz? Endüstri 4.0 Platformu, 14 Mart 2016. Web: http://www.endustri40.com/endustri-4-0-surecinde-neredeyiz/ ad- resinden 26 Haziran 2016 tarihinde alınmıştır.
Giddens, A. (2000). Üçüncü Yol: Sosyal Demokrasinin Yeniden Doğuşu (Çev. Mehmet Özay). 1. Baskı, İstanbul: Birey Yayıncılık.
Gorz, A. (2011). Maddesiz: Bilgi, Değer ve Sermaye (Çev. Işık Ergüden). 1. Baskı, İstanbul: Ayrıntı Yayıncılık.
Kagermann, H. Wahlster, W ve Helbig, J. (2013). Alman İmalat Endüstrisinin Geleceğini Güvence Altına Almak: Stratejik Girişim Industrie 4.0’ın Uygulamaya Konulması için Tavsiyeler. Industrie 4.0 Çalışma Grubu Son Raporu.
KAYSO (2015). Sanayi 4.0: Akıllı Üretim Geliyor. Kayseri Sanayi Odası Bilgi Dergisi, 107, 36-45.
Kent, E. (2016). Endüstrinin Gelişimine Bakış. Endüstri 4.0 Platformu, 19 Mart 2016. Web: http://www.endustri40.com/endustrinin-gelisimine-bakis/ adresinden 27 Haziran 2016 tarihinde alınmıştır.
Köksal, E. (2016). İnternet Olmadan Endüstri 4.0 Olmaz! Elektrik Mühendisleri Odası Elektrik Mühendisliği Dergisi, 457, 40-41.
Meda, D. (2012). Emek: Kaybolma Yolunda Bir Değer Mi? (Çev.: Işık Ergüden). 2. Bas- kı, İstanbul: İletişim Yayınları
OECD (2012). PISA 2012 Results in Focus: What 15-Year-Olds Know and What They Can Do With What They Know. Web: https://www.oecd.org/pisa/keyfindings/ pisa-2012-results-overview.pdf adresinden 2 Eylül 2016 tarihinde alınmıştır.
Özdemir, S.M. (2011). Toplumsal Değişme ve Küreselleşme Bağlamında Eğitim ve Eğitim Programları: Kavramsal Bir Çözümleme. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 85-110.
Polanyi, K. (2013). Büyük Dönüşüm: Çağımızın Siyasal ve Ekonomik Kökenleri (Çev.: Ayşe Buğra). 10. Baskı, İstanbul: İletişim Yayınları.
Schwab, K. (2016). Dördüncü Sanayi Devrimi. (Çev. Zülfü Dicleli). İstanbul: Optimist Yayınları.
Seyrek, A.G. (2015). Endüstri 4.0 için Yol Haritası. Endüstri 4.0 Platformu, 31 Aralık 2015. Web: http://www.endustri40.com/endustri-4-0-uygulama-icin-yol- haritasi/ adresinden 22 Haziran 2016 tarihinde alınmıştır.
SIEMENS (2015). Endüstri 4.0 Yolunda. Siemens Türkiye.
Şimşek, T. (2016). Endüstri 4.0 ile Geleceğe Bakış ve Beklentiler. Endüstri 4.0 Platformu, 16 Mart 2016. Web: http://www.endustri40.com/endustri-4-0-ile-gelecege- bakis-ve-beklentiler/ adresinden 20 Haziran 2016 tarihinde alınmıştır.
Taghizadeh, K. ve Keser, G. (2015). Dördüncü Sanayi Devrimi: Yarının Fabrikaları Neye Benziyor? Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği Dergisi, 84, 68-70.
Toffler, A. (2008). Üçüncü Dalga (Çev. Selim Yeniçeri). 1. Baskı, İstanbul: Koridor Yayıncılık.
TÜBİTAK (2016). Ar-Ge Reform Paketi Tanıtım Toplantısı Yapıldı. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Merkezi, 14 Ocak 2016. Web: https://www.tubitak.gov. tr /tr/haber/ar-ge-reform-paketi-tanitim-programi-yapildi adresinden 24 Haziran 2016 tarihinde alınmıştır.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (2016). Akıllı Fabrikalar Geliyor. TOBB Ekonomik Forum Dergisi, 259, 16-27.
TÜSİAD ve BCG (2016). Türkiye’nin Küresel Rekabetçiliği için Bir Gereklilik Olarak Sanayi 4.0: Gelişmekte Olan Ekonomi Perspektifi. İstanbul: TÜSİAD.
Yazıcı, E (2010). Dönüşen İş Kültürü: İlkçağdan Sanayi Ötesi Topluma. 1. Baskı, Ankara: A-Kitap Yayınları.
Yılmaz, A. (2014). Almanya ve Endüstri 4.0. Moment Dergisi, 70.