Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÖrneğin; asabiyet kavramının ilim/tecdid boyutunun günümüzdeki karşılığı bilimsel ve teknolojik yenilenme kapasitesi olarak düşünülmüş ve bu amaçla ülkelerin yıllık milli gelirlerinin içindeki araştırma geliştirme harcamalarının yüzdeleri asabiyet endeksinin hesaplanmasında bir boyut olarak kullanılmıştır. 2000–2024 dönemi için yapılan analiz, Çin’in asabiyet endeks değerinin sürekli yükseliş eğilimi sergilediğini, ABD’nin ise özellikle 2010 sonrasında doygunluk ve kısmi çözülme evresine girdiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
İbn Haldun’un Mukaddime adlı eserinde bahsettiği “tarihin döngüsel doğası” toplumların ve devletlerin -bir insanın doğması, büyümesi, olgunlaşması ve sonunda ölmesi gibi- doğal bir yaşam döngüsüne sahip olduğu fikrine dayanır. “Asabiyet” ise bu kavramın temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İbn Haldun’un ”tarihin döngüsel doğası” ve asabiyet kavramlarını ABD ve Çin’in güncel güç dinamiklerine uygulayarak ülkelerin kavramlarda bahsedilen döngüsel aşamalardan hangisinde olduğunu göstermektir. Bu amaçla, iki ülkeye ait 2000-2024 yılları arasında Ek1 de belirtilen göstergelere ait verilerle ChatGPT4o kullanılarak “asabiyet endeksi” oluşturulmuştur. Asabiyet endeksi; Haldun’un asabiyet kavramının temel bileşenlerinin günümüz dünyasındaki ekonomik, politik ve bilim-teknoloji alanındaki göstergelerin matematiksel değerleri kullanılarak oluşturulmuştur. Örneğin; asabiyet kavramının ilim/tecdid boyutunun günümüzdeki karşılığı bilimsel ve teknolojik yenilenme kapasitesi olarak düşünülmüş ve bu amaçla ülkelerin yıllık milli gelirlerinin içindeki araştırma geliştirme harcamalarının yüzdeleri asabiyet endeksinin hesaplanmasında bir boyut olarak kullanılmıştır. 2000–2024 dönemi için yapılan analiz, Çin’in asabiyet endeks değerinin sürekli yükseliş eğilimi sergilediğini, ABD’nin ise özellikle 2010 sonrasında doygunluk ve kısmi çözülme evresine girdiğini göstermektedir. Bu durum, İbn Haldun’un döngüsel tarih anlayışında bahsedilen güç devrinin çağdaş bir örneği olarak yorumlanabilir.
Abstract
The "cyclical nature of history" mentioned by Ibn Khaldun in his Muqaddimah is based on the idea that societies and states have a natural life cycle, such as a person being born, growing, maturing, and eventually dying. "Assabiyah" forms the basis of this concept. The aim of this study is to show which of the cyclical stages mentioned in the concepts of countries are by applying Ibn Khaldun's concepts of "cyclical nature of history" and irritability to the current power dynamics of the USA and China. For this purpose, a " assabiyah index" was created using ChatGPT4o with the data of the indicators specified in Annex 1 for the two countries between 2000 and 2024. Assabiyah index; The basic components of Khaldun's concept of assabiyah were formed by using the mathematical values of indicators in the field of economics, politics, and science-technology in today's world. For example, the current equivalent of the science/tajdid dimension of the concept of assabiyah is considered as scientific and technological renewal capacity, and for this purpose, the percentages of research and development expenditures in the annual national income of countries are used as a dimension in the calculation of the irritability index. The analysis for the period 2000–2024 shows that China's assabiyah index value has exhibited a continuous upward trend, while the USA has entered a phase of saturation and partial dissolution, especially after 2010. This situation can be interpreted as a contemporary example of the transfer of power mentioned in Ibn Khaldun's cyclical understanding of history.