Dergiler / Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 12

Sarı alıç’ta (Crataegus azarolus L.) bazı meyve ve tohum özellikleri bakımından varyasyon

Variation in some fruit and seed traits of yellow hawthorn (Crataegus azarolus L.)

Samet Dirlik(Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi)0000-0002-8042-3542
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular Analiz sonuçlarına göre, ölçülen tüm özellikler bakımından aileler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Giriş ve Hedefler Bu çalışmada, Sarı alıçta (Crataegus azarolus L.) bazı meyve ve tohum morfolojik özellikleri bakımından aileler arası farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntemler Araştırma kapsamında Afyonkarahisar ili Dinar ilçesi Yıprak Köyü mevkiinde türün doğal yayılış alanlarından seçilen 33 aileden meyveler toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular Analiz sonuçlarına göre, ölçülen tüm özellikler bakımından aileler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2,15 adet
⚙️Değişkenler:Crataegus azarolus · meyve kalitesi · meyve morfolojisi

Özet

Giriş ve Hedefler Bu çalışmada, Sarı alıçta (Crataegus azarolus L.) bazı meyve ve tohum morfolojik özellikleri bakımından aileler arası farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntemler Araştırma kapsamında Afyonkarahisar ili Dinar ilçesi Yıprak Köyü mevkiinde türün doğal yayılış alanlarından seçilen 33 aileden meyveler toplanmıştır. Toplanan meyveler ve bu meyvelerden elde edilen tohumlarda sırasıyla meyve eni, meyve boyu, tohum eni, tohum boyu, bir meyvede oluşan tohum sayısı ile tohum bin dane ağırlıkları ölçülmüştür. Elde edilen veriler SPSS paket programında değerlendirilmiş ve bu kapsamda varyans analizi ve Tukey çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Bulgular Analiz sonuçlarına göre, ölçülen tüm özellikler bakımından aileler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Meyve eni ortalama 20,5 mm (17,34–24,52 mm), meyve boyu ortalama 16,7 mm (13,42–20,09 mm), tohum eni ortalama 4,45 mm (2,92–5,56 mm) ve tohum boyu ortalama 7,75 mm (5,81–8,88 mm) olarak belirlenmiştir. Bir meyvede oluşan ortalama tohum sayısı 2,15 adet, tohum bin dane ağırlığı ise ortalama 120,83 g olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar Türün yoğun doğal yayılış alanlarından biri olan deneme alanı ve çevresinde meyve kalitesi bakımından daha kapsamlı bilimsel araştırmalar yapılarak türün ıslahına yönelik bilimsel verilerin üretilebileceği söylenebilir. Bu sayede, türün doğal gen kaynaklarının korunması, sürdürülebilir yönetimi ve özellikle iklim değişikliği ve küresel ısınma sürecinde ön plana çıkan alternatif susuz meyvecilik konularında ileri düzeyde bilimsel araştırmalar yapılarak kırsal kalkınmaya da önemli katkılar sağlanabilecektir.

Abstract

Background and aims This study aimed to determine the differences among families in terms of several fruit and seed morphological traits of yellow hawthorn (Crataegus azarolus L.). Within the scope of the study, fruits were collected from 33 families selected from the natural distribution area of the species in Yıprak Village, Dinar district of Afyonkarahisar province, Türkiye. Methods Fruit and seed traits including fruit width, fruit length, seed width, seed length, number of seeds per fruit, and thousand-seed weight were measured. The data obtained were analyzed using the SPSS statistical package, and variance analysis (ANOVA) followed by Tukey’s multiple comparison test was applied. Results According to the results, statistically significant differences were detected among families for all measured traits. The average fruit width was 20.5 mm (17.34–24.52 mm), fruit length 16.7 mm (13.42–20.09 mm), seed width 4.45 mm (2.92–5.56 mm), and seed length 7.75 mm (5.81–8.88 mm). The mean number of seeds per fruit was determined as 2.15, while the average thousand-seed weight was calculated as 120.83 g. Conclusion Based on these findings, it can be suggested that more comprehensive scientific studies focusing on fruit quality should be conducted in this region, which represents one of the major natural distribution areas of the species. Such studies may provide valuable scientific data for breeding programs and contribute to the conservation and sustainable management of natural genetic resources. Furthermore, considering the increasing importance of drought-tolerant species under climate change and global warming conditions, yellow hawthorn may offer significant potential for alternative dryland fruit production systems and rural development.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dirlik, S. (2026). Sarı alıç’ta (Crataegus azarolus L.) bazı meyve ve tohum özellikleri bakımından varyasyon. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, Sayı: 12. https://doi.org/10.53516/ajfr.1907848

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Ağlar, E., Sümbül, A., Karakaya, O., Ozturk, B., 2020. Determination of the quality characteristics of naturally growing hawthorn in Suşehri. Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 19(1), 61–70. https://doi.org/10.24326/ASPHC.2020.1.6.
  2. Akça, N., Bostan, S.Z., 2022. Niksar’da (Tokat) doğal olarak yetişen alıç (Crataegus spp.) genotiplerinin seleksiyonu. Turkish Journal of Agriculture and Natural Sciences, 9(3), 598–607. https://doi.org/10.30910/turkjans.1102463.
  3. Aydemir, M., 2016. Kahramanmaraş’taki doğal alıç (Crataegus spp.) popülasyonlarında seleksiyon çalışması. Doktora Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş, 275 s. Balta, M.F., Karakaya, O., Kaptan Ekici, G., 2015. Çorum’da yetişen alıçların (Crataegus spp.) fiziksel özellikleri. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5(2), 35–41.
  4. Çalışkan, O., Gündüz, K., Bayazıt, S., 2018. Sarı alıç (Crataegus azarolus L.) genotipinin morfolojik, biyolojik ve meyve kalite özelliklerinin incelenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University (JAFAG), (35), 69–74. https://doi.org/10.13002/jafag4504.
  5. Çınar, N., Uysal Bayer, F., Ayas, F., Yeğin, A., Öten, M., 2020. Batı Akdeniz Bölgesi Crataegus L. taksonlarının bazı morfolojik ve biyokimyasal özellikleri. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(1), 63–72. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.563739.
  6. Dönmez, A.A., 2004. The genus Crataegus L. (Rosaceae) with special reference to hybridisation and biodiversity in Turkey. Turkish Journal of Botany, 28(1), 29–37.
  7. Drvodelić, D., Oršanić, M., Španjol, E., Vuković, M., Jemrić, T., 2024. Fruit and seed morphological traits and duration effect of sulfuric acid seed scarification on some Crataegus L. species. Šumarski list, 148(3–4), 131–137. https://doi.org/10.31298/sl.148.3-4.2.
  8. Dvirna, T., Futorna, O., Minarchenko, V., Tymchenko, I., 2021. Morphological features of fruits and seeds of some species of the genus Crataegus L. of the flora of Ukraine. Acta Agrobotanica, 74(1), 7418. https://doi.org/10.5586/aa.7418.
  9. Guo, T.J., Jiao, P.J., 1995. Hawthorn (Crataegus) resources in China. HortScience, (30), 1132–1134. https://doi.org/10.21273/HORTSCI.30.6.1132.
  10. Gündoğdu, M., Ozrenk, K., Ercisli, S., Kan, T., Kodad, O., Hegedus, A., 2014. Organic acids, sugars, vitamin C content and some pomological characteristics of eleven hawthorn species (Crataegus spp.) from Turkey. Biological Research, 47(1),21. https://doi.org/10.1186/0717-6287-47-21.
  11. İkinci, A., Ak, B.E., Dikmetaş, B., Hatipoglu, I.H., 2022. Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinde yetişen alıç (Crataegus spp.) genotiplerinin bazı meyve, yaprak ve stoma özelliklerinin belirlenmesi. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, 9(4), 850–859. https://doi.org/10.30910/turkjans.1051878.
  12. Kalıpsız, A., 1981. İstatistik yöntemler. İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Yayını, Üniversite Yayın No: 2837, Fakülte Yayın No: 294, İstanbul.
  13. Karadeniz, T., Kalkışım, Ö., 1996. Edremit ve Gevaş ilçelerinde yetişen alıç (Crataegus azarolus L.) tiplerinin meyve özellikleri ve ümitvar tiplerin seçimi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 6(1), 27–33.
  14. Muradoğlu, F., Gürsoy, S., Güler, E., 2021. Multivariate analysis revealed the morphological variability among Crataegus species. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(4), 961–972. https://doi.org/10.29133/yyutbd.974538.
  15. SPSS Inc., 2002. SPSS for Windows, Version 11.5. Chicago, IL, USA.
  16. Stoenescu, A.M., Cosmulescu, S., 2020. Variability of morphological characteristics in hawthorn (Crataegus monogyna L.) fruit genotypes. South-Western Journal of Horticulture, Biology and Environment, 11(1), 15–26.
  17. Uzun, A., Pınar, H., Yaman, M., Çakiroğlu, Y., Karakaya, A., Uysal, M., Keleş, H., Öztürk, G., Emre, R.A., Kaçal, E., Aydinli, M., Akol, S., 2025. Assessment of genetic diversity by multivariate analysis in Turkish hawthorn (Crataegus azarolus) genetic resources. Genetic Resources and Crop Evolution, 72(6), 6407–6419. https://doi.org/10.1007/s10722-025-02332-z.
  18. Yıldız, N., Bircan, H., 1991. Araştırma ve deneme metotları. Atatürk Üniversitesi Yayınları, No: 697, Ziraat Fakültesi No: 305, Ders Kitapları Serisi No: 57, Erzurum.
  19. Yıldız, N., Bircan, H., 1994. Uygulamalı istatistik (IV. Baskı). Atatürk Üniversitesi Yayınları, No: 704, Ziraat Fakültesi No: 305, Ders Kitapları Serisi No: 60, Erzurum.