Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular Elde edilen çıktılar yüksek yangın şiddetine sahip alanların özellikle artan termal stres, azalan yüzey nemliliği ve zayıflayan vejetasyon koşulları ile ilişkili örüntüler içerdiğini göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Giriş ve Hedefler Son yıllarda iklim değişikliğine bağlı sıcaklık artışları uzun süreli kuraklık koşulları ve artan nüfus baskısı nedeniyle Akdeniz ekosistemlerinde orman yangınlarının sıklığı belirgin biçimde artmıştır. Bu çalışma Akdeniz iklim kuşağında yer alan İzmir ilinde 2015–2025 yılları arasında meydana gelen orman yangınlarının mekânsal dağılımını, eğilimini, yangın şiddetini ve yangınlarla ilişkili biyofiziksel stres süreçlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemler Bu kapsamda gerçekleştirilen uygulamalarda yangınlardan etkilenen alanların belirlenmesi ve yangın öncesi ile sonrası ekosistem koşullarının analiz edilmesi amacıyla Landsat 8–9 OLI görüntülerinden yararlanılmıştır. Yangın şiddetinin belirlenmesinde Fark Normalize Yanma Oranı (dNBR) kullanılmış; yüzey sıcaklığı, vejetasyon sağlığı ve yüzey nemliliğini temsil etmek için sırasıyla Sıcaklık Durum İndeksi (TCI), Vejetsayon Durum İndeksi (VCI) ve Vejetasyon Nemliliği Durum İndeksi (VMCI) hesaplanmıştır. Elde edilen zaman serilerine Mann–Kendall eğilim testi ve Sen'in Eğimi analizi uygulanarak biyofiziksel göstergelerdeki uzun dönemli eğilimler ortaya konulmuştur. Ayrıca dNBR ile TCI, VCI ve VMCI indeksleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Spearman korelasyon analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular Elde edilen çıktılar yüksek yangın şiddetine sahip alanların özellikle artan termal stres, azalan yüzey nemliliği ve zayıflayan vejetasyon koşulları ile ilişkili örüntüler içerdiğini göstermektedir. Eğilim analizleri aktif yangın alanlarında biyofiziksel stresin belirgin şekilde arttığını; buna karşılık eski yangın alanlarında ise kısmi ekolojik iyileşme ve vejetasyon toparlanmasının gözlendiği belirlenmiştir. Sonuçlar Bu çalışmada yangınların yalnızca anlık meteorolojik olayların bir sonucu olmadığı aynı zamanda uzun dönemli ekosistem stresi ve yüzey koşullarındaki değişimlerin bir çıktısı olduğu ortaya konulmuştur.
Abstract
Background and Aims In recent decades, climate-driven warming, prolonged drought, and growing population pressure have increased the frequency of forest fires across Mediterranean ecosystems. This study examines the spatial distribution, temporal trends, fire severity, and associated biophysical stress processes of forest fires in İzmir Province, a Mediterranean-climate region of Türkiye, during 2015–2025. Methods Landsat 8–9 OLI imagery was used to delineate burned areas and characterize ecosystem conditions before and after fire events. We quantified fire severity using the differenced Normalized Burn Ratio (dNBR). The Temperature Condition Index (TCI), Vegetation Condition Index (VCI), and Vegetation Moisture Condition Index (VMCI) were calculated to characterize surface thermal conditions, vegetation status, and surface moisture, respectively. Mann–Kendall trend tests and Sen’s slope estimates were then applied to the resulting time series to assess long-term changes in these biophysical indicators. Spearman correlation analysis was also used to examine the relationships between dNBR and the TCI, VCI, and VMCI indices. Results The findings indicate that areas exposed to high fire severity exhibit patterns associated with increased thermal stress, reduced surface moisture, and declining vegetation condition. Trend analyses reveal a marked increase in biophysical stress across active fire-affected areas, whereas previously burned areas show partial ecological recovery and vegetation regeneration. Conclusion Overall, the findings demonstrate that forest fires are not merely the outcome of short-term meteorological events but also reflect long-term ecosystem stress and changes in surface conditions.