KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anadolu Journal of Educational Sciences International / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Ergenler İçin Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu (ÇBPEE-KF): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Multidimensional Psychological Flexibility Inventory Short Form (MPFISF) for Adolescents: Adaptation to Turkish, Validity and Reliability Study

Sabahattin Çam(CUKUROVA UNIVERSITY)0000-0003-2262-6357
Ahmet Alkal(BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4610-5732
Sayfa
386–412
Yayın Tarihi
2024-01-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, ÇBPEE-KF’nin ergenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenilebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, Rolffs, Rogge ve Wilson (2016) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu’nun (ÇBPEE-KF) Türkçeye uyarlanarak ergen örnekleminde geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmaya 430’u kız 565’i erkek olmak üzere toplam 995 gönüllü lise öğrencisi katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, ÇBPEE-KF’nin ergenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenilebilir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:çok boyutlu psikolojik esneklik envanteri · psikolojik esneklik · psikolojik katılık

Özet

Bu araştırmada, Rolffs, Rogge ve Wilson (2016) tarafından geliştirilen Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu’nun (ÇBPEE-KF) Türkçeye uyarlanarak ergen örnekleminde geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 430’u kız 565’i erkek olmak üzere toplam 995 gönüllü lise öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerin yaşları 14-18 arasında değişmekte olup yaş ortalamaları 15.32’dir. Geçerlik analizi kapsamında AFA, DFA ve ölçüt geçerliği analizi gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda toplam varyansın %68’03’ünü açıklayan 24 maddelik iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Envanterde yer alan maddelerin faktör yüklerinin .68 ile .91 arasında bir değer aldığı görülmüştür. DFA sonuçları, uyum iyiliği indekslerinin (χ2/Sd=2.197; CFI=.97; NFI=.92; IFI=.96; TLI=.95; RMSEA=.072; SRMR=.032) kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Ölçüt geçerliğine ilişkin yapılan korelasyon analizleri beklendiği yönde anlamlı bulunmuştur. Envanterin güvenirliğini belirlemek için Cronbach Alpha ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. ÇBPEE-KF’nin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı psikolojik esneklik alt boyutu için .97 ve psikolojik katılık için ise .96; test-tekrar test güvenirliği psikolojik esneklik alt boyutu için .85 ve psikolojik katılık için ise .83 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, ÇBPEE-KF’nin ergenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu söylenilebilir.

Abstract

In this study, it was aimed to examine the validity and reliability of the Multidimensional Psychological Flexibility Inventory Short Form (MPFI-SF) developed by Rolffs, Rogge, and Wilson (2016) in an adolescent sample by adapting it into Turkish. A total of 995 volunteer high school students, 430 girls and 565 boys, participated in the study. The ages of the students ranged between 14-18 and the mean age was 15.32. EFA, CFA and criterion validity analysis were conducted as validity analysis. As a result of EFA, a two-factor structure with 24 items explaining 68'03% of the total variance was obtained. The factor loadings of the items in the inventory ranged between .68 and .91. CFA results showed that the goodness of fit indices (χ2/Sd=2.197; CFI=.97; NFI=.92; IFI=.96; TLI=.95; RMSEA=.072; SRMR=.032) were at acceptable levels. Correlation analyses related to criterion validity were found to be significant in the expected direction. Cronbach Alpha and test-retest reliability coefficients were calculated to determine the reliability of the inventory. The Cronbach's Alpha reliability coefficient was .97 for the psychological flexibility subscale and .96 for psychological rigidity; the test-retest reliability was .85 for the psychological flexibility subscale and .83 for psychological rigidity. As a result, it can be said that the CBPEE-CF is a valid and reliable instrument that can be used to determine the psychological flexibility levels of adolescents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çam, S., Alkal, A. (2024). Ergenler İçin Çok Boyutlu Psikolojik Esneklik Envanteri Kısa Formu (ÇBPEE-KF): Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Anadolu Journal of Educational Sciences International, Cilt: 14 Sayı: 1, 386–412. https://doi.org/10.18039/ajesi.1301815

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (56)

  1. Ben-Itzhak, S., Bluvstein, I., & Maor, M. (2014). The psychological flexibility questionnaire (PFQ): Development, reliability and validity. Webmed Central Psychology, 5(4), 2-10. http://www.webmedcentral.com/article_view/4606 adresinden 15.05.2019 tarihinde erişildi.
  2. Blackledge, J. T., & Hayes, S. C. (2001). Emotion regulation in acceptance and commitment therapy. Journal of Clinical Psychology, 57, 243–255. https://l24.im/sr3x adresinden 10.09.2020 tarihinde erişildi.
  3. Borsa, J. C., Damásio, B. F., & Bandeira, D. R. (2012). Cross-cultural adaptation and validation of psychology instruments: Some considerations. Paidéia, 22(53), 423-432. https://www.scielo.br/j/paideia/a/cbRxjMqmbZddKpwywVM8mJv/?format=pdf&lang=en adresinden 05.08.2019 tarihinde erişildi.
  4. Briggs, S. R., & Cheek, J. M. (1986). The role of factor analysis in the development and evaluation of personality scales. Journal of Personality, 54(1), 106-148. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1467-6494.1986.tb00391.x adresinden 05.08.2019 tarihinde erişildi.
  5. Brown, T. A. (2006). Confirmatory Factor Analysis for Applied Research. New York: Guilford Press.
  6. Chawla, N., & Ostafin, B. (2007). Experiential avoidance as a functional dimensional approach to psychopathology: An empirical review. Journal Of Clınıcal Psychology, 63(9),871–890. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/jclp.20400 adresinden 15.05.2019 tarihinde erişildi.
  7. Ciarrochi, J., Billich, L., & Godsell, C. (2010). Psychological flexibility as a mechanism of change in acceptance and commitment therapy. İçinde R. Baer (Ed.), Assessing mind fulness and acceptance processes in clients: Illuminating the theory and practice of change (pp. 51-75). Oakland, CA: Context Press/New Harbinger Publications.
  8. Curtiss, J., & Klemanski, D. H. (2014). Teasing apart low mindfulness: differentiat‑ing deficits in mindfulness and in psychological flexibility in predicting symptoms of generalized anxiety disorder and depression. Journal of Affective Disorders, 166, 41 47. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0165032714002560 adresinden 10.05.2019 tarihinde erişildi.
  9. Çelikkaleli, Ö. (2014). Bilişsel Esneklik Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirliği. Eğitim ve Bilim, 39(176), 339-346. http://eb.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/3466 adresinden 17.10.2019 tarihinde erişildi.
  10. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  11. Frances, A. W., Dawson, D. L., & Golijani-Moghaddam, N. G. (2016). The development and validation of the comprehensive assessment of Acceptance and Commitment Therapy processes (CompACT). Journal of Contextual Behavioral Science, 5, 134- 145. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144716300229 adresinden 10.05.2019 tarihinde erişildi.
  12. Gerring, R. J., & Zimbardo, P. G. (2012). Psikolojiye giriş, psikoloji ve yaşam. (Çev. Gamze Sart). Ankara: Nobel Yayınevi.
  13. Gloster, A. T., Klotsche, J., Chaker, S., Hummel, K. V., & Hoyer, J. (2011). Assessing psychological flexibility: what does it add above and beyond existing constructs? Psychological Assessment, 23(4), 970–982. https://psycnet.apa.org/record/2011-14721-001 adresinden 12.04.2019 tarihinde erişildi.
  14. Gregoire, S., Gagnon, J., Lachance, L., Shankland, R., Dionne, F., Kotsou, I., & at al. (2020). Validation of the english and french versions of the multidimensional psychological flexibility inventory short form (MPFI-24). Journal of Contextual Behavioral Science, 18, 99–110. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144720301502 adresinden 06.02.2021 tarihinde erişildi.
  15. Hambleton, R. K., & Patsula, L. (1999). Increasing the validity of adaptedtests: Myths to be avoided and guidelines for improving test adaptation practices. Journal of Applied Testing Technology, 1(1), 1- 30. https://jattjournal.net/index.php/atp/article/view/48345/39215 adresinden 05.08.2019 tarihinde erişildi.
  16. Harris, R. (2016). ACT’i kolay öğrenmek: İlkeler ve ötesi için hızlı bir başlangıç. (Çeviri Editörü:Hasan Karatepe ve K. Fatih Yavuz). İstanbul: Litera Yayıncılık.
  17. Hayes, S. C. (2004). Acceptance and commitment therapy, relational frame theory, and the third wave of behavioral and cognitive therapies. Behavior Therapy, 35(4), 638-665. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0005789404800133 adresinden 11.07.2019 tarihinde erişildi.
  18. Hayes, S. C., Luoma, J. B., Bond, F. B., Masuda, A., & Lillis, J. (2006). Acceptance and commitment therapy: Model, processes and outcomes. Behaviour Research and Therapy, 44, 1–25. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0005796705002147adresinden 12.07.2019 tarihinde erişildi.
  19. Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2011). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change (2nd ed.). New York: Guilford Press.
  20. Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy. An experiential approach to behavior change (2nd ed.). New York: The Guildford Press.
  21. Hayes, S. C., Villatte, M., Levin, M., & Hildebrandt, M. (2011). Open, aware, and active: Contextual approaches as an emerging trend in the behavioral and cognitive therapies. Annual Review of Clinical Psychology, 7, 141–168. https://www.annualreviews.org/doi/abs/10.1146/annurev-clinpsy-032210-104449 adresinden 15.05.2019 tarihinde erişildi.
  22. Hayes, S. C., Wilson, K. G., Gifford, E. V., Follette, V. M., & Strosahl, K. (1996). Experiential avoidance and behavioral disorders: A functional dimensional approach to diagnosis and treatment. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 64(6), 1152–1168. https://psycnet.apa.org/record/1996-07086-005 adresinden 15.05.2019 tarihinde erişildi.
  23. Hekmati, İ., Ranjbar, H.A.,Ciarrochi, J., Laghaei, M., Golezeni, H.R. & Eskin, M. (.2024). Psychometric properties and measurement invariance of the multidimensional psychological inventory- Persian (MPFI-P): An extensive investigation of long and short versions in community and clinical- analogue samples. Journal of Contextual Behavioral Science, 100717. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144723001308?via%3Dihub 14.01.2024 tarihinde erişildi.
  24. Howell, A. J., & Demuynck, K. M. (2021). Psychological flexibility and psychological inflexibility are independently associated with both hedonic and eudaimonic well-being. Journal of Contextual Behavioral Science, 20, 163–171. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144721000338 adresinden 17.05.2019 tarihinde erişildi.
  25. Hutcheson, G. D., & Sofroniou, N. (1999). The Multivariate Social Scientist: Introductory Statistics Using Generalized Linear Models. SAGE Publications.
  26. Imani, M., Karimi, J., Behbahani, M., & Omidi, A. (2017). Role of mindfulness, psychological lexibility and integrative self-knowledge on psychological well-being among the university students. Feyz Journal of Kashan University of Medical Sciences, 21(2), 170-177. https://core.ac.uk/download/pdf/143840036.pdf adresinden 18.05.2019 tarihinde erişildi.
  27. Işık-Terzi, Ş. ve Ergüner-Tekinalp, B. (2013). Psikolojik danışmada güncel kuramlar. Ankara: Pegem Akademi.
  28. Karaatlı, M. (2006). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. İçinde Ş. Kalaycı (Ed.) Verilerin Düzenlenmesi ve Gösterimi (2. Baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım Ltd. Şti.
  29. Karakuş, S. ve Akbay, S. E. (2020). Psikolojik esneklik ölçeği: Uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 32-43. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1045682 adresinden 10.04.2021 tarihinde erişildi.
  30. Kashdan, T. B., & Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30(7), 865–878. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0272735810000413 adresinden 12.05.2019 tarihinde erişildi.
  31. Kato, T. (2016). Impact of psychological inflexibility on depressive symptoms and sleep difficulty in a Japanese sample. SpringerPlus, 5, 1-9. https://springerplus.springeropen.com/articles/10.1186/s40064-016-2393-0 adresinden 17.05.2019 tarihinde erişildi.
  32. Klimstra, T. A., & van Doeselaar, L. (2017). Identity formation in adolescence and young adulthood. İçinde J. Specht (Ed.), Personality development across the lifespan (pp. 293-308). Massachusetts, MS: Academic Press.
  33. Landstra, J., Ciarrochi, J., Deane, F. P., & Hillman, R. J. (2013). Identifying and describing feelings and psychological flexibility predict mental health in men with HIV. British Journal of Health Psychology, 18(4), 844–857. https://bpspsychub.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/bjhp.12026 adresinden 22.04.2019 tarihinde erişildi.
  34. Levin, M. E., Luoma, J. B., Lillis, J., Hayes, S. C., & Vilardaga, R. (2014). The Acceptance and Action Questionnaire–Stigma (AAQ-S): Developing a measure of psychological flexibility with stigmatizing thoughts. Journal of Contextual Behavioral Science, 3(1), 21-26. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144713000355 adresinden 13.05.2019 tarihinde erişildi.
  35. Longmore, R. J., & Worrell, M. (2007). Do we need to challenge thoughtsin cognitive behavior therapy? Clinical Psychology Review, 27(2), 173-187. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S027273580600081X adresinden 14.05.2019 tarihinde erişildi.
  36. Luoma, J. B., Hayes, S. C., & Walser, R. D. (2017). Learning ACT: An Acceptance and commitment therapy skills training for therapists. Oakland, CA: Context Press.
  37. Masuda, A. ve Tully, E. C. (2012). The role of mindfulness and psychological flexibility in somatization, depression, anxiety, and general psychological distress in a nonclinical college sample. Journal of Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 17(1), 66-71. https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/2156587211423400 adresinden 20.05.2019 tarihinde erişildi.
  38. McCracken, L. M., & Morley, S. (2014). The psychological flexibility model: A basis for integration and progress in psychological approaches to chronic pain management. The Journal of Pain, 15, 221–234. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S152659001301362X adresinden 22.05.2019 tarihinde erişildi.
  39. Oppo, A., Schweiger, M., Ristallo, A., Presti, G., Pergolizzi, F., & Moderato, P. (2019). Mindfulness skills and psychological inflexibility: Two useful tools for a clinical assessment for adolescents with internalizing behaviors. Journal of Child and Family Studies, 28(12), 3569– 3580. https://link.springer.com/article/10.1007/s10826-019-01539-w adresinden 18.05.2019 tarihinde erişildi.
  40. Richardson, C. M. E., & Jost, S. A. (2019). Psychological flexibility as a mediator of the association between early life trauma and psychological symptoms. Personality and Individual Differences, 141, 101-106. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S019188691830672X adresinden 17.06.2019 tarihinde erişildi.
  41. Rolffs, J. L., Rogge, R. D., & Wilson, K. G. (2016). Disentangling components of flexibility via the hexaflex model: Development and validation of the multidimensional psychological lexibility inventory (MPFI). Assessment, 25(4), 458-482. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1073191116645905 adresinden 06.05.2018 tarihinde erişildi.
  42. Ruiz, F. J., & Odriozola-González, P. (2016). The role of psychological inflexibility in beck's cognitive model of depression in a simple of undergraduates. Anales de Psicología, 32(2), 441- 447. https://www.redalyc.org/pdf/167/16745250015.pdf adresinden 13.06.2019 tarihinde erişildi.
  43. Santrock, J. W. (2012). Ergenlik (Çev. Ed. Didem Müge Siyez). Ankara: Nobel Yayın. Schreiber, J. B., Nora, A.,
  44. Stage, F. K., Barlow, E. A., & King, J. (2006). Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A review. The Journal of Educational Research, 99(6), 323-338. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3200/JOER.99.6.323-338 adresinden 11.04.2021 tarihinde erişildi.
  45. Seçer, İ. (2018). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Anı yayıncılık.
  46. Seidler, D., Stone, B., Clark, B. E., Koran, J., & Drake, C. E. (2020). Evaluating the factor structure of the Multidimensional Psychological Flexibility Inventory: An independent replication and extension. Journal of Contextual Behavioral Science, 17, 23–31. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S221214471930211X adresinden 10.01.2021 tarihinde erişildi.
  47. Simkin, H., Freiberg-Hoffmann, A., Caselli, G., Prozzillo, P., Rogge, R.D., & Wilson, K.G. (2023). Adaptation and validation into Spanish of the multidimensional psychological flexibility inventory (MPFI): Evidence of internal validity and factorial invariance. Ajayu Órgano de Difusión Científica Del Departamento de Psicología UCBSP, 21(2), 111-130. https://ajayu.ucb.edu.bo/a/article/view/188/346 adresinden 14.01.2024 tarihinde erişildi.
  48. Steinberg, L. (2012). Ergenlik (Çev.Ed. Figen Çok). Ankara: İmge Yayınevi.
  49. Szemenyei, E., Reinhardt, M., Szabo, E., Szabo, K., Urban, R., Harvey, S. T., at al. (2020). Measuring psychological inflexibility in children and adolescents: Evaluating the avoidance and fusion questionnaire for youth. Assessment, 27(8), 1810–1820. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1073191118796558?journalCode=asma adresinden 20.05.2019 tarihinde erişildi.
  50. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics, (6th ed.). Boston: Pearson.
  51. Toksoy, P. ve Oktan, V. (2019). Ergenlerde kendine zarar verme davranışının yordayıcıları olarak öz duyarlık ve stresle başa çıkma tarzları. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 48, 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/905018 adresinden 06.10.2019 tarihinde erişildi.
  52. Trindade, I. A., Mendes, A. L., & Ferreira, N.B. (2020). The moderating effect of psychological flexibility on the link between learned helplessness and depression symptomatology: A preliminary study. Journal of Contextual Behavioral Science, 15, 68-72. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212144719300298 adresinden 10.05.2019 tarihinde erişildi.
  53. Türküm, A.S.,Balkaya, A. ve Karaca, E. (2005). Akılcı olmayan inanç ölçeğinin lise öğrencilerine uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, III(23), 77-85. https://earsiv.anadolu.edu.tr/xmlui/handle/11421/14954 adresinden 16.10.2019 tarihinde erişildi.
  54. Wenar, C., & Kerig, P. (2005) Developmental psychopathology: from infancy through adolescence (5th ed.). New York: McGraw-Hill.
  55. Yavuz, F. K. (2015). Kabul ve kararlılık terapisi: Genel bir bakış. Türkiye Klinikleri Psikiyatri Özel, 8(2), 21-28. https://l24.im/eaSv3 adresinden 21.08.2019 tarihinde erişildi.
  56. Yavuz, F., Iskin, M., Ulusoy, S., Esen, F. B., & Burhan, H. S. (2014). Turkish Version of AAQ- II: Preliminary analysis of reliability and validity. ACBS Annual World Conference XII. 17-22 June, MN, Minneapolis.