KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 30 Sayı: 3

Gıda endüstrisinde reyhanın (Ocimum basilicum L.) içecek olarak kullanım olanakları

Possibilities of using Basil (Ocimum basilicum L.) as a beverage in the food industry

Çiğdem Fedai(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ)0009-0009-5180-4846
İbrahim Hayoğlu(Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü)0000-0002-6358-8302
Ahmet Sabri Ünsal(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ)0000-0002-8012-3208
Sayfa
1020–1038
Yayın Tarihi
2026-09-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, içeceklerin koruyucu madde eklenmeden, sadece pastörizasyon yoluyla oda sıcaklığında kolayca saklanabileceği belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, reyhan (Ocimum basilicum ’Dark Opal’) bitkisinin gıda sanayisinde farklı bir kullanım alanın ortaya çıkarılması ve gıda endüstrisine yeni bir ürünün kazandırılması amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Reyhan yaprakları ekstraksiyon işlemine tabi tutulmuş ve önceden belirlenmiş bir formülasyonla pastörize, gazlı ve gazsız olmak üzere üç farklı içecek grubu üretilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, içeceklerin koruyucu madde eklenmeden, sadece pastörizasyon yoluyla oda sıcaklığında kolayca saklanabileceği belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ocimum basilicum · reyhan · içecek

Özet

Bu çalışmada, reyhan (Ocimum basilicum ’Dark Opal’) bitkisinin gıda sanayisinde farklı bir kullanım alanın ortaya çıkarılması ve gıda endüstrisine yeni bir ürünün kazandırılması amaçlanmıştır. Reyhan yaprakları ekstraksiyon işlemine tabi tutulmuş ve önceden belirlenmiş bir formülasyonla pastörize, gazlı ve gazsız olmak üzere üç farklı içecek grubu üretilmiştir. İçecekler 500 ml lik cam şişelerde ve oda sıcaklığında 150 gün süreyle depolanmıştır. Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda; depolama boyunca; HMF ve esmerleşme düzeylerinde bir artış meydana gelirken, renk ve toplam fenolik madde değerlerinde bir azalma görülmüştür. Ayrıca içeceklerde tarçın ve karanfil kullanımının ürünün duyusal olarak beğenilirliğini artırdığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, içeceklerin koruyucu madde eklenmeden, sadece pastörizasyon yoluyla oda sıcaklığında kolayca saklanabileceği belirlenmiştir.

Abstract

This study aimed to identify a new application for the food plant Basil (Ocimum basilicum ’Dark Opal’) and to develop a new product for the food industry. Basil leaves were subjected to extraction process and three types of beverage groups were produced with pasteurized, carbonated and non-carbonated beverages formulations with a pre-determined formulation. Drinks were stored in 500 ml glass bottles and at room temperature for 150 days. As a result of the statistical evaluations made; throughout storage; An increase in levels of HMF (Hidroksimetil furfural) and browning was observed, and a decrease in color and TPC (Total phenolic content) values was observed. The use of cinnamon and cloves in drinks increases the sensory pleasure of the product. As a result, it has been determined that beverages can be easily stored at room temperature through pasteurization alone, without the addition of preservatives.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Fedai, Ç., Hayoğlu, İ., Ünsal, A. S. (2026). Gıda endüstrisinde reyhanın (Ocimum basilicum L.) içecek olarak kullanım olanakları. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, Cilt: 30 Sayı: 3, 1020–1038. https://doi.org/10.29050/harranziraat.1902736

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Altuğ, T., & Elmacı, Y. (2011). Gıdalarda duyusal değerlendirme. Sidas yayınları, İzmir, 134s.
  2. Ashurst, P. R. (2016). Chemistry and Technology of Soft Drinks and Fruit Juices. Third ed., Blackwell Publishing., 405 p. ISBN: 9781444333817.
  3. Basyıgıt, B. & Hayoglu, I. (2019). Liquorıce (Glycyrrhiza glabra L.) Root Sherbet (Extract): Mıcroencapsulatıon and Storage Stabılıty. Acta Alimentaria, 48. 1. 76-85.
  4. Baytop, T. (2021). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi. Nobel Tıp Kitabevleri. ISBN: 86257146869 Ankara, 464s.
  5. Bozin, B., Mimica-Dukic, N., Simin, N., & Anackov, G. (2006). Characterization of the volatile composition of essential oils of some lamiaceae spices and the antimicrobial and antioxidant activities of the entire oils. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 54(5), 1822-1828.
  6. Cemeroğlu, B., (2007). Gıda analizleri kitabı. Bizim büro basımevi, Ankara, 535s.
  7. Cemeroğlu, B.S., (2018). Meyve ve Sebze İşleme Teknolojisi -1. Gıda Teknolojisi Yayınları, 7.baskı, Ankara, 707s. ISBN: 9786056341915.
  8. Cemeroğlu, B., & Karadeniz F. (2001). Meyve suyu üretim teknolojisi. Gıda teknolojisi yayınları, Ankara, 384s.
  9. Corbo, M. R., Bevilacqua, A., Petruzzi, L., Casanova, F. P., & Sinigaglia, M. (2014). Functional beverages: The emerging side of functional foods. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 13, 1192- 1206. DOI: 10.1111/1541-4337.12109
  10. Çam, M., Hişil, Y., & Durmaz, G. (2009). Classification of Eight Pomegranate Juices Based on Antioxidant Capacity Measured by Four Methods. Food Chemistry, 112(3): 721-726.
  11. Çam, M., & Içyer, N. C. (2015). Phenolics of Pomegranate Peels: Extraction Optimization by Central Composite Design and Alpha Glucosidase İnhibition Potentials. Journal of Food Science and Technology, 52(3): 1489-1497.
  12. Çelebi, Ç. (2010). Fesleğenin (Ocimum basilicum) fenolik madde dağılımı ve antioksidan aktivitesinin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek lisans tezi, Ankara, 45s.
  13. Diken, M. (2009). Bazı şifalı bitkilerin antioksidan içerikleri, Balıkesir üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir, 81s.
  14. Ersoy,N., & Ersoy,G. (2013). Hidrasyon için spor içecekleri ve alternatif içecekler. Türkiye Klinikleri Spor bilimleri Dergisi, 5(2):96-100.
  15. Eruçar, S. (2006). Bazı bitkisel çayların fenolik madde profilive antioksidan aktivitelerinin incelenmesi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 71s.
  16. Granato, D., Branco, G. F., Cruz, A. G., Faria, J. A. F., & Shah, N. P. (2010). Probiotic dairy products as functional foods. Food Research International, 43, 122-133.
  17. He, J., & Giusti, M. M. (2010). Anthocyanins: Natural colorants with health-promoting properties. Annual Review of Food Science and Technology, 1, 163-187.
  18. Hepsağ, F., Hayoğlu, İ., Hepsağ, B. (2012). Karadut Meyvesinin Antosiyanin İçeriği ve Antosiyaninlerin Gıda Sanayinde Renk Maddesi Olarak Kullanım Olanakları. GıdaTeknolojileri Elektronik Dergisi,, 7(1)9-19
  19. İşbilir, Ş. (2008). Yaprakları salata-baharat olarak tüketilen bazı bitkilerin antioksidan aktivitelerinin incelenmesi. Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Edirne, 117s.
  20. Kopelman, J., Meydav S., & Saguy I. (1977). Browning determination in citrus products. Journal of Agricultural Food Chemistry, 25(3):602-604.
  21. Kwee, E. M., & Niemeyer, E. D. (2011). Variations in phenolic composition and antioxidant properties among basil species. Food Chemistry, 128, 1044-1050.
  22. Lee, J., & Scagel, C. F. (2009). Chicoric acid found in basil. Food Chemistry, 115(2), 650-656. https://doi. org/10.1016/j.foodchem.2008.12.075
  23. Maskan, M. (2001). Kinetics of colour change of kiwifruits during hot air and microwave drying. Journal of Food Engineering, 48(2): 169-175. https://doi. org/10.1016/S0260-8774(00)00154-0.
  24. Nguyen, P. M., & Niemeyer, E. D. (2008). Effects of nitrogen fertilization on the phenolic composition of basil. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 56, 8685-8691.
  25. Özkan, G. (2007). Türkiye de lamiaceae (labiatae) familyasına ait baharat veya çeşni olarak kullanılan bazı bitkilerin fenolik bileşenleri ile antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin belirlenmesi. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Konya, 146s.
  26. Pedro, Ac., Moreıra, F., Granato, D. & Rosso, Nd. (2015). Extraction of bioactive compounds and free radical scavenging activity of purple basil (Ocimum basilicum L.) leaf extracts as affected by temperature and time. Annals of the Brazilian Academy of Sciences, 88(2): 1055-1068.
  27. Re, R., Pellegrını, N., Proteggente, A., Pannala, A., Yang, M., & Rıce-Evans, C. (1999). Antioxidant Activity Applying an Improved ABTS Radical Cation Decolorization Assay. Free Radical Biology and Medicine, 26(9): 1231-1237.
  28. Sgherri, C., Cecconami, S., Pinzino, C., Navari-Izzo, F., & Izzo, R. (2010). Levels of antioxidants and nutraceutical value of basil grown in hydroponics and soil. Food Chemistry, 123(2), 416-422. https://doi. org/10.1016/j.foodchem.2010.04.058.
  29. Shahidi, F., & Ambigaipalan, P. (2015). Phenolics and polyphenolics in foods. Journal of Functional Foods, 18, 820-897.
  30. Toğrul, Ö. & Hayoğlu, İ. (2020). Yeni bir izotonik içecek olarak; nar, kızılcık ve karadut suları ile zenginleştirilmiş elma suyu üretim olanakları. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24(2): 165-173. DOI: 10.29050/ harranziraat.622179
  31. Randjelović, M., Simić, N., Branković, S., Koraćević, M., Jovanović, M., Kitić, N., Miladinović, B., Milutinović, M., & Kitić, D. (2026). Effects of Basil (Ocimum basilicum L.) Leaf Extracts on Gastrointestinal Smooth Muscle Spasms: An In Vitro Study on Rat Ileum. Plants (Basel, Switzerland), 15(7), 1079. https://doi.org/10.3390/plants15071079
  32. Romano, R., De Luca, L., Aiello, A., Pagano, R., Di Pierro, P., Pizzolongo, F., & Masi, P. (2022). Basil (Ocimum basilicum L.) Leaves as a Source of Bioactive Compounds. Foods (Basel, Switzerland), 11(20), 3212. https://doi.org/10.3390/foods11203212.
  33. Ozenir, C., Kacar, M., Berk, G., Kayhan, B. (2023). Evaluation of energy and nutrient content of fruit juices and similar beverages in Türkiye and their investigation in terms of sustainability. International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences, 7 (4), 818-827
  34. Kus, S., Gogus, F., & Eren, S. (2005). Hydroxymethyl Furfural Content of Concentrated Food Products. International Journal of Food Properties, 8(2), 367-375. https://doi.org/10.1081/JFP-200060257
  35. Nadeem, H. R., Akhtar, S., Sestili, P., Ismail, T., Neugart, S., Qamar, M., & Esatbeyoglu, T. (2022). Toxicity, Antioxidant Activity, and Phytochemicals of Basil (Ocimum basilicum L.) Leaves Cultivated in Southern Punjab, Pakistan. Foods (Basel, Switzerland), 11(9), 1239. https://doi.org/10.3390/foods11091239
  36. Iskandar, Y., & Mustarichie, R. (2019). Determination of quality standards parameters of kemangi (Ocimum basilicum L.) leaves extract from three locations. Drug Invention Today, 12(2), 374-379.
  37. Shahrajabian, M. H., Sun, W., & Cheng, Q. (2020). Chemical components and pharmacological benefits of Basil (Ocimum basilicum): A review. International journal of food properties, 23(1), 1961-1970.
  38. Hepsağ, F., Hayoğlu, İ., Hepsağ, B. (2012). Karadut Meyvesinin Antosiyanin İçeriği ve Antosiyaninlerin Gıda Sanayinde Renk Maddesi Olarak Kullanım Olanakları. GıdaTeknolojileri Elektronik Dergisi,, 7(1)9-19