Dergiler / Yerbilimleri / 2026 / Cilt: 47 Sayı: 1

Kaya malzemelerinin tane yapısının doğrudan ve dolaylı çekme dayanımı üzerine etkisi

The effect of grain structures on the direct and indirect tensile strength of rock materials

Sayfa
80–91
Yayın Tarihi
2026-05-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak, çok sayıdaki örnekler üzerinde gerçekleştirilen doğrudan ve dolaylı (Brezilya) deneylerinden elde edilen sonuçlar içsel sürtünme açısı ve tane boyutunun, kaya malzemelerinin dolaylı çekme dayanımı ve doğrudan çekme dayanımı üzerindeki etkilerini belirgin olarak göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın temel amacı, kaya veya beton ve harç gibi malzemelerin önemli mekanik özellikleri arasında yer alan dolaylı çekme ve doğrudan çekme dayanımlarının tane yapısına bağlı olarak nasıl bir değişim gösterdiklerini araştırmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada yapılacak deneyler için çeşitli boyut aralıklarında kum, çimento ve su kullanılarak yapay örnekler hazırlanmış ve tek ve üç eksenli basınç dayanımı ve doğrudan ve dolaylı çekme dayanımı deneylerine tabi tutulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak, çok sayıdaki örnekler üzerinde gerçekleştirilen doğrudan ve dolaylı (Brezilya) deneylerinden elde edilen sonuçlar içsel sürtünme açısı ve tane boyutunun, kaya malzemelerinin dolaylı çekme dayanımı ve doğrudan çekme dayanımı üzerindeki etkilerini belirgin olarak göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kaya malzemesi · tane boyutu · dolaylı çekme dayanımı

Özet

Bu çalışmanın temel amacı, kaya veya beton ve harç gibi malzemelerin önemli mekanik özellikleri arasında yer alan dolaylı çekme ve doğrudan çekme dayanımlarının tane yapısına bağlı olarak nasıl bir değişim gösterdiklerini araştırmaktır. Bu çalışmada yapılacak deneyler için çeşitli boyut aralıklarında kum, çimento ve su kullanılarak yapay örnekler hazırlanmış ve tek ve üç eksenli basınç dayanımı ve doğrudan ve dolaylı çekme dayanımı deneylerine tabi tutulmuştur. Sonuç olarak, çok sayıdaki örnekler üzerinde gerçekleştirilen doğrudan ve dolaylı (Brezilya) deneylerinden elde edilen sonuçlar içsel sürtünme açısı ve tane boyutunun, kaya malzemelerinin dolaylı çekme dayanımı ve doğrudan çekme dayanımı üzerindeki etkilerini belirgin olarak göstermektedir.

Abstract

The main aim of this study is to investigate how the indirect tensile and direct tensile strengths, which are among the important mechanical properties of materials such as rock or concrete and mortar, change depending on the grain size and structure. For the experiments to be conducted, artificial samples were prepared using sand, cement and water in various size ranges and subjected to uniaxial and triaxial compressive strength and direct and indirect tensile strength tests. In conclusion, the results obtained from direct and indirect (Brazilian) experiments conducted on a large number of samples clearly show the effects of internal friction angle and grain size on the indirect tensile strength and direct tensile strength of rock materials.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünlü, T., Yılmaz, Ö. (2026). Kaya malzemelerinin tane yapısının doğrudan ve dolaylı çekme dayanımı üzerine etkisi. Yerbilimleri, Cilt: 47 Sayı: 1, 80–91. https://doi.org/10.17824/yerbilimleri.1829590

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. ASTM, 1984. American Society for Testing and Materials. Standard test method for unconfined compressive strength of intact core specimens. Soil and Rock, Building Stones: Annual Book of ASTM Standards 4.08. Philadeplhia, Pennsylvania: ASTM, 1984.
  2. ASTM, 2008a. “Standard Test Method for Direct Tensile Strength of Intact Rock Core Specimens,” ASTM, D 2936-08, ASTM International, West Conshohocken, PA., p. 3.
  3. ASTM, 2008b. “Standard Test Method for Indirect Tensile Strength of Intact Rock Core Specimens,” ASTM, D 3967-08, ASTM International, West Conshohocken, PA., p. 3.
  4. ASTM, 2010a. “Standard Test Method for Flexural Strength of Concrete (Using Simple Beam With Center-Point Loading),” ASTM C293/C293M-10, ASTM International, West Conshohocken, P.A., p. 3.
  5. ASTM, 2010b. “Standard Test Method for Flexural Strength of Concrete (Using Simple Beam With Third-Point Loading),” ASTM C78/C78M-10, ASTM International, West Conshohocken, P.A., p. 4.
  6. Diederichs, M.S., 1999. “Instability of Hard Rockmasses: The Role of Tensile Damage and Laxation,” Ph.D. Thesis, University of Waterloo, p. 567.
  7. ISRM, 1978. “Suggested Methods for Determining Tensile Strength of Rock Materials,” Int J Rock Mech Min Sci Geomech Abstr, Vol. 15 (3), 99-103.
  8. Hoek, E. and Brown, E.T., 1980. “Underground Excavations in Rock,” Inst. of Mining and Metallurgy, London, p. 358.
  9. Hobbs, D.W., 1965. “An Assessment of a Technique for Determining the Tensile Strength of Rock,” British J. Appl. Phys., Vol. 16, pp. 259-268.
  10. Hudson, J. A., 1969. “Tensile Strength and the Ring Test,” lnt. J. Rock Mech. Min. Scl., Vol. 6 (1), pp. 91–97.
  11. Luong, M.P., 1988. “Direct Tensile and Direct Shear Strengths of Fontainebleau Sandstone,” Key Questions in Rock Mechanics, Cundall et al. (eds), Balkema, Rotterdam, pp. 237–246.
  12. Ünlü, T. ve Yılmaz, Ö., 2008. Kaya malzemesinin tek eksenli basınç dayanımına şekil etkisinin araştırılması, IX. Bölgesel Kaya Mekaniği Sempozyumu,30-31 Ekim 2008, İzmir, Türkiye, s. 121-141.
  13. Unlu, T. and Yilmaz, O., 2014a. Development of a new push-pull direct tensile strength testing apparatus (PPTA), Geotechnical Testing Journal, 37 (1): 60-70.
  14. Ünlü, T. ve Yılmaz, Ö., 2014b. Kaya malzemelerinin doğrudan çekme dayanımının belirlenmesi için geliştirilen yeni bir deney düzeneği, KAYAMEK’2014-XI. Bölgesel Kaya Mekaniği Sempozyumu, 7-9 Mayıs 2014, Afyonkarahisar, Türkiye, s. 97-106.