Dergiler / YASAMA DERGİSİ / 2026 / Sayı: 51

HUKUK METİNLERİNİN ANLAŞILABİLİRLİĞİNİ ARTTIRMAYA YÖNELİK TÜRKÇELEŞTİRME ÖNERİLERİ

Dilek Ünveren(Süleyman Demirel Üniversitesi)0000-0003-3415-9274
Sayfa
13–36
Yayın Tarihi
2025-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu kanunda geçen ifadelerdeki belirlilik/belirsizlik durumu, sözcüklerin ve genel olarak dil kullanımındaki birlik, yazım noktalama ve yabancı sözcüklerin kullanımı boyutları bağlamında ele alınmış, bulgular detaylı bir biçimde ortaya konmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hukuk dilinin özellikleri arasında, etkili hukuki söylem için olmazsa olmaz olan benzersiz yararcı (pragmatik), sözcüksel ve cümle yapısına dair özellikler yer alır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda çalışmada, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun (1961) dil kullanımı açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kanunda geçen ifadelerdeki belirlilik/belirsizlik durumu, sözcüklerin ve genel olarak dil kullanımındaki birlik, yazım noktalama ve yabancı sözcüklerin kullanımı boyutları bağlamında ele alınmış, bulgular detaylı bir biçimde ortaya konmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hukuk Dili · Anlaşılırlık · Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanun

Özet

Hukuk dilinin özellikleri arasında, etkili hukuki söylem için olmazsa olmaz olan benzersiz yararcı (pragmatik), sözcüksel ve cümle yapısına dair özellikler yer alır. Bu dilin açık, anlaşılır, belirsizlikten ve yabancı kelimelerden uzak, olabildiğince sade olması, hukuk ve hukuk dilinin amacına da uygun olması anlamına geldiğinden oldukça önemli bir konudur. Bu bağlamda çalışmada, Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun (1961) dil kullanımı açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kanunda geçen ifadelerdeki belirlilik/belirsizlik durumu, sözcüklerin ve genel olarak dil kullanımındaki birlik, yazım noktalama ve yabancı sözcüklerin kullanımı boyutları bağlamında ele alınmış, bulgular detaylı bir biçimde ortaya konmuştur. Böylelikle bu çalışma yoluyla, hukuk ve dil arasındaki ilişkiye dikkat çekilmesi ve bu alandaki çalışmalara ışık tutulması hedeflenmiştir. Çalışmada, yabancı sözcüklerden uzak, anlaşılır, sade, yalın, kısa ve açık ifadeler ile toplumun günlük yaşamda kullandığı sözcüklerden oluşan bir dil kullanımı, kanunların amaç ve işlevine uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Kanunlar üzerine çalışılırken dil uzmanları ile işbirliği içinde olunmasının, hatta bunun için kurulların oluşturulmasının yararlı olacağı ve bu çalışmada ortaya konan bazı engellerin önüne geçilmesini sağlayacağı düşünülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünveren, D. (2025). HUKUK METİNLERİNİN ANLAŞILABİLİRLİĞİNİ ARTTIRMAYA YÖNELİK TÜRKÇELEŞTİRME ÖNERİLERİ. YASAMA DERGİSİ, Sayı: 51, 13–36. https://ajindex.com/articles/1314690

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Bowen, Glenn A., Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 2009. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  2. Chomsky, Noam. (1968). Language and Mind. New York: Harper and Row. https://doi.org/10.1037/e400082009-004.
  3. Günal, Seyit, Türkiye’de hukuk dilinin dönüşümü, 2.baskı, İstanbul, Oniki Levha Yayınları, 2020.
  4. İba, Şeref, Anayasanın dili bağlamında yeni anayasa çalışmalarına yönelik bazı tespit ve öneriler. 2. Türkçe Şurası: Hukuk Dili, 16-17 Aralık 2024, Ankara.
  5. Mattila, Heiki E.S., Comparative Legal Linguistics: Language of Law, Latin and Modern Lingua Francas (2.ed.). Routledge, 2013. https://doi.org/10.4324/9781003578017
  6. Neumann-Duesberg, Horst, Sprache im Recht. Münster: Regensberg, 1949.
  7. Oksaar, Els, Fachsprachliche Dimensionen, Tübingen: Narr Verlag, 1988. Öncü, Mehmet Tahir, Türk muhakeme iletişiminde hukuk dili ve önemi.
  8. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (10), 2013.
  9. Patil, Ravindra, The Interpretative Nature of Law and the Role of Language. Creative Saplings, 3(11), 2024. https://doi.org/10.56062/gtrs.2024.3.11.812
  10. Pitkin, Hanna Fencihel, The idea of a constitution, Journal of Legal Education, 37 (2), 1987.
  11. Radojković Ilić, Katarina, (2024). Semantički izazovi jezika krivičnog prava. Revija Za Kriminologiju i Krivično Pravo, 62(2), 2024. https://doi.org/10.47152/rkkp.62.2.7
  12. TDK Sözlük. https://sozluk.gov.tr/. Son erişim tarihi: 01.03.2025
  13. Chomsky, Noam. (1968). Language and Mind. New York: Harper and Row. https://doi.org/10.1037/e400082009-004.
  14. Pitkin, Hanna Fencihel, The idea of a constitution, Journal of Legal Education, 37 (2), 1987.