Dergiler / BELLETEN / 2021 / Cilt: 85 - Sayı: 302

Türkistan’ın İşgali ve Sovyetleştirilmesi Sürecinde Ermeniler ve Bölgede Yaptıkları Katliamlar

Armenians and the Massacres They Carried Out during the Occupation and Sovietization of Turkistan

Sayfa
227–278
Yayın Tarihi
2021-04-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çoğunluğu yerli Taşnak olan bu Ermeniler Bolşeviklerle birlikte Türkistan coğrafyasında ortaya çıkan Milli Mücadele’nin kanlı bir şekilde bastırılmasında büyük bir rol oynadılar.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çarlık Rusyasının güçlenmesi ile birlikte 19. asırda bilhassa Kafkasya ve Türkistan coğrafyasında daha önce başlamış olan yayılma faaliyetleri resmen işgale dönüştü.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu coğrafyada para kazandıracak işlerin çoğunluğunu ele geçirdikleri gibi daima yerli ahalinin elinden alınan verimli topraklarda iskân edildiler.
💡
Sonuç & Katkı:Çoğunluğu yerli Taşnak olan bu Ermeniler Bolşeviklerle birlikte Türkistan coğrafyasında ortaya çıkan Milli Mücadele’nin kanlı bir şekilde bastırılmasında büyük bir rol oynadılar.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Armenians · Red Famine · Bolshevik Revolution

Özet

Çarlık Rusyasının güçlenmesi ile birlikte 19. asırda bilhassa Kafkasya ve Türkistan coğrafyasında daha önce başlamış olan yayılma faaliyetleri resmen işgale dönüştü. Çarlık bir taraftan Anadolu’da başlayan Ermeni ayaklanmalarını desteklerken diğer taraftan işgal edilen Türkistan topraklarına Ermeniler iskân etmekteydi. Ermeniler Rusların bu topraklardaki işgallerinde faydalı bir müttefik idi. Ermeni-Rus işbirliğinden Ermenilerin beklentisi ise bağımsız bir Ermenistan kurabilmekti. Aynı zamanda bu gücün desteğini almak onlar için maddi-manevi güç elde etmek anlamına gelmekteydi. Ermeniler Türkistan’da Rus desteğiyle büyük bir güç elde ettiler. Bu coğrafyada para kazandıracak işlerin çoğunluğunu ele geçirdikleri gibi daima yerli ahalinin elinden alınan verimli topraklarda iskân edildiler. Ermenilerin bu şekilde iskân, istihdam ve asker olarak kullanılmaları Çarlık yönetimin sona ermesi ile kurulan Bolşevik idaresinde de değişmeyen bir yöntem oldu. Çoğunluğu yerli Taşnak olan bu Ermeniler Bolşeviklerle birlikte Türkistan coğrafyasında ortaya çıkan Milli Mücadele’nin kanlı bir şekilde bastırılmasında büyük bir rol oynadılar.

Abstract

With the strengthening of the Tsarist Russia, the expansion activities that had started before, especially in the Caucasus and Turkistan geography in the 19th century, officially turned into occupation. Tsarist Russia supported the Armenian revolts that started in Anatolia and settled the Armenians in the occupied Turkistan lands. The Armenians were a useful ally in the Russian occupation of these lands. The expectation of Armenians from Armenian-Russian cooperation was to establish an independent Armenia. At the same time, getting the support of Russia meant obtaining material and spiritual power for Armenians. Armenians gained a great power in Turkistan with Russian support. In this geography, they occupied most of the jobs that would make money, and they were always settled in the fertile lands that were taken from the local people. The settlement, employment and military use of Armenians in this way became an unchanged method in the Bolshevik administration established after the end of the Tsarist rule. These Armenians, most of whom were indigenous Dashnaks, played a major role in the bloody suppression of the National Struggle that emerged in the Turkistan geography together with the Bolsheviks.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIRIM, S., EGAMBERDİYEV, M. (2021). Türkistan’ın İşgali ve Sovyetleştirilmesi Sürecinde Ermeniler ve Bölgede Yaptıkları Katliamlar. BELLETEN, Cilt: 85 - Sayı: 302, 227–278. https://ajindex.com/articles/131263

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Arşiv Kaynakları KC MDFFBSKA (Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Devlet Film ve Fotoğraf Belgeleri ile Ses Kayıtları Arşivi) Arx. 2-41-719. Arx. 2-34451 Arx. 2-35221. Arx. 2-36213 Arx. 5-3448. Arx. 8-654. KCMDA (Kazakistan Cumhuriyeti Merkezi Devlet Arşivi) KCMDA, Fon No. 41, Kayıt No. 1, Dosya No
  2. KCMDA, Fon No. 44, Kayıt No. 1, Dosya No. 4144. KCMDA, Fon No. 44, Kayıt No. 1, Dosya No. 48806. KCMDA, Fon No. 44, Kayıt No. 1, Dosya No. 48940. KCMDA, Fon No. 44, Kayıt No. 1, Dosya No
  3. KCMDA, Fon No. 85, Kayıt No. 1, Dosya No
  4. KCMDA, Fon No. 139, Kayıt No. 4, Dosya No
  5. KCMDA, Fon No. 450, Kayıt No. 1, Dosya No
  6. KCMDA, Fon No. 450, Kayıt No. 1, Dosya No
  7. KCMDA, Fon No. 679, Kayıt No. 1, Dosya No
  8. KCMDA, Fon No. 679, Kayıt No. 1, Dosya No
  9. KCMDA, Fon No. 679, Kayıt No. 1, Dosya No
  10. KCMDA, Fon No. 679, Kayıt No. 1, Dosya No
  11. KCMDA, Fon No. 679, Kayıt No. 1, Dosya No
  12. KCMDA, Fon No. 679, Kayıt No. 1, Dosya No
  13. KCMDA, Fon No. 680, Kayıt No. 1, Dosya No
  14. KCMDA, Fon No. 680, Kayıt No. 1, Dosya No
  15. KCMDA, Fon No. 680, Kayıt No. 1, Dosya No
  16. KCMDA, Fon No. 681, Kayıt No. 1, Dosya No
  17. KCMDA, Fon No. 681, Kayıt No. 1, Dosya No
  18. KCMDA, Fon No. 681, Kayıt No. 1, Dosya No
  19. KCMDA, Fon No. 2225, Kayıt No. 2, Dosya No
  20. KCMDA, Fon No. 1479, Kayıt No. 2, Dosya No
  21. ÖCMDA (Özbekistan Cumhuriyeti Merkezi Devlet Arşivi) Fon No. İ-717, Kayıt No. 1, Dosya No
  22. Fon No. 17, Kayıt No. 1, Dosya No. 1219. RDAA (Rusya Devlet Askeri Arşivi) Fon No. 25896, Kayıt No. 1, Dosya No. 2-68. RDATA (Rusya Devlet Askeri Tarih Arşivi) Fon No. 7, Kayıt No. 2, Dosya No
  23. Fon No. 131, Kayıt No. 1, Dosya No
  24. Fon No. 131, Kayıt No. 1, Dosya No
  25. Fon No. 131, Kayıt No. 1, Dosya No
  26. Fon No. 131, Kayıt No. 1, Dosya No
  27. Fon No. 149, Kayıt No. 1, Dosya No
  28. Fon No. 149, Kayıt No. 1, Dosya No
  29. RF SOMDA (Rusya Federasyonu Sovyet Ordusu Merkez Devlet Arşivi), Fon No. 110, Kayıt No. 1, Dosya No
  30. RF SSTA (Rusya Federasyonu Sosyal-Siyasi Tarih Arşivi) Fon No. 71, Kayıt No. 34, Dosya No. 1480. Fon No. 71, Kayıt No. 34, Dosya No. 1503. Fon No. 71, Kayıt No. 34, Dosya No. 1527. Fon No. 71, Kayıt No. 34, Dosya No. 1585. Fon No. 71, Kayıt No. 34, Dosya No. 1632. Fon No. 131, Kayıt No. 1, Dosya No
  31. Fon No. 133, Kayıt No. 1, Dosya No
  32. Araştırma ve İnceleme Eserler A. Ş. Kıdırbayev, “Armyanskaya Diaspora i Daşnaktsyutun v Turkestane. 1917- 1921 Godı”, Vostoçnıy Arhiv, No. 2 (28), İnstitut Vostokovedeniya Ro