KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 2

SPOR ETKİNLİKLERİNİN KARBON AYAK İZİ: TÜRKİYE ÜNİVERSİTE SPORLARI FEDERASYONU TARAFINDAN DÜZENLENEN TURNUVALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

THE CARBON FOOTPRINT OF SPORTS EVENTS: AN EVALUATION OF THE TOURNAMENTS ORGANIZED BY THE TURKISH UNIVERSITY SPORTS FEDERATION IN TERMS OF SUSTAINABILITY

Tarkan Havadar(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ SARIKMIŞ SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0003-3122-0324
Sayfa
485–494
Yayın Tarihi
2026-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, üniversite spor turnuvalarında karbon emisyonlarının azaltılması için ulaşım planlaması, konaklama süresi ve yemek hizmetlerinin sürdürülebilirlik odaklı düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türkiye Üniversite Sporları Federasyonu (TÜSF) tarafından 2024–2025 sezonunda düzenlenen futbol, voleybol, basketbol ve futsal turnuvalarının çevresel sürdürülebilirliğini karbon ayak izi hesaplamaları üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma verileri, 24 üniversiteden 415 katılımcıya ilişkin turnuva kayıtlarından; ulaşım mesafeleri, konaklama gece sayıları ve yemek tüketimi değişkenleri dikkate alınarak derlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, üniversite spor turnuvalarında karbon emisyonlarının azaltılması için ulaşım planlaması, konaklama süresi ve yemek hizmetlerinin sürdürülebilirlik odaklı düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024–2025 · 415 katılımcı
⚙️Değişkenler:karbon ayakizi · çevresel sürdürülebilirlik · üniversite spor turnuvaları

Özet

Bu çalışma, Türkiye Üniversite Sporları Federasyonu (TÜSF) tarafından 2024–2025 sezonunda düzenlenen futbol, voleybol, basketbol ve futsal turnuvalarının çevresel sürdürülebilirliğini karbon ayak izi hesaplamaları üzerinden değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma verileri, 24 üniversiteden 415 katılımcıya ilişkin turnuva kayıtlarından; ulaşım mesafeleri, konaklama gece sayıları ve yemek tüketimi değişkenleri dikkate alınarak derlenmiştir. Emisyonlar, IPCC ve UK Department for Energy Security and Net Zero (DESNZ) tarafından önerilen katsayılar kullanılarak hesaplanmıştır. Ulaşım için 0,089 kg CO₂e/kişi-km, konaklama için 6,8 kg CO₂e/kişi-gece ve yemek için 2,5 kg CO₂e/öğün katsayıları esas alınmıştır. Toplam emisyon değerleri voleybolda 3.584,4 kg CO₂e ile en düşük, futsalda 9.774 kg CO₂e ile en yüksek düzeyde bulunmuştur. Bulgular, üniversite spor turnuvalarında karbon emisyonlarının azaltılması için ulaşım planlaması, konaklama süresi ve yemek hizmetlerinin sürdürülebilirlik odaklı düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract

This study evaluates the environmental sustainability of four interuniversity tournaments (football, volleyball, basketball, and futsal) organized by the Turkish University Sports Federation (TUSF) in the 2024–2025 season by calculating their carbon footprints. Data from 415 participants representing 24 universities were compiled from tournament records, including travel distances, overnight stays, and meal consumption. Emissions were estimated using coefficients recommended by the IPCC and the UK Department for Energy Security and Net Zero (DESNZ) for transportation (0.089 kg CO₂e per person-km), accommodation (6.8 kg CO₂e per person-night), and food (2.5 kg CO₂e per meal). Total emissions ranged from 3,584.4 kg CO₂e (volleyball) to 9,774 kg CO₂e (futsal), with travel distance and accommodation duration being the main drivers. Overall, the results indicate that sustainability-oriented planning in university sports tournaments should prioritize reducing travel-related emissions and managing accommodation demand, because these two components largely explain the differences between low- and high-emission events.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Havadar, T. (2026). SPOR ETKİNLİKLERİNİN KARBON AYAK İZİ: TÜRKİYE ÜNİVERSİTE SPORLARI FEDERASYONU TARAFINDAN DÜZENLENEN TURNUVALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 24 Sayı: 2, 485–494. https://doi.org/10.33689/spormetre.1833361

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Binboğa, G., & Ünal, A. (2018). Sürdürülebilirlik ekseninde Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nin karbon ayak izinin hesaplanmasına yönelik bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (21), 187–202. https://doi.org/10.18092/ulikidince.323532
  2. Collins, A., & Cooper, C. (2017). Measuring and managing the environmental impact of festivals: The contribution of the Ecological Footprint. Journal of Sustainable Tourism, 25(1), 148–162. https://doi.org/10.1080/09669582.2016.1189922
  3. Daddi, T., Rizzi, F., Pretner, G., Todaro, N. M., Annunziata, E., Frey, M., & Iraldo, F. (2022). Environmental management of sport events: A focus on European professional football. Sport, Business and Management: An International Journal, 12(2), 208–232. https://doi.org/10.1108/SBM-05-2020-0046
  4. Department for Energy Security and Net Zero. (2023). 2023 government greenhouse gas conversion factors for company reporting: Methodology paper. UK Government. https://assets.publishing.service.gov.uk/media/647f50dd103ca60013039a8a/2023-ghg-cf-methodology-paper.pdf
  5. Dolf, M., & Teehan, P. (2015). Reducing the carbon footprint of spectator and team travel at varsity sports events. Sport Management Review, 18(2), 244–255. https://doi.org/10.1016/j.smr.2014.06.003 Gökçek, B., Bozdağ, A., & Demirbağ, H. (2019). Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi örneğinde karbon ayak izinin belirlenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 8(2), 721–730. https://doi.org/10.28948/ngumuh.514438
  6. Hugaerts, I., Scheerder, J., Helsen, K., Corthouts, J., Thibaut, E., & Könecke, T. (2021). Sustainability in participatory sports events: The development of a research instrument and empirical insights. Sustainability, 13(11), Article 6034. https://doi.org/10.3390/su13116034
  7. IPCC. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781009157896
  8. International Organization for Standardization. (2018). ISO 14064-1:2018: Greenhouse gases — Part 1: Specification with guidance at the organization level for quantification and reporting of greenhouse gas emissions and removals. https://www.iso.org/standard/66453.html
  9. McCullough, B. P., Collins, A., Roberts, J., & Villalobos, S. (2023). Sport events and emissions reporting: An analysis of the Council for Responsible Sport standard in running events. Sustainability, 15(19), Article 14375. https://doi.org/10.3390/su151914375
  10. Pereira, R. P. T., Filimonau, V., & Ribeiro, G. M. (2020). Projecting the carbon footprint of tourist accommodation at the 2030 FIFA World Cup™. Cleaner and Responsible Consumption, 1, Article 100004. https://doi.org/10.1016/j.clrc.2020.100004
  11. Piccerillo, L., Misiti, F., & Digennaro, S. (2023). Assessing the environmental impact of a university sport event: The case of the 75th Italian National University Championships. Sustainability, 15(3), Article 2267. https://doi.org/10.3390/su15032267
  12. United Nations Environment Programme. (2022). Emissions gap report 2022: The closing window — Climate crisis calls for rapid transformation of societies. https://www.unep.org/resources/emissions-gap-report-2022
  13. Ünal, H., & Bağcı, E. (2017). Sports organizations in the light of environmental sustainability and ecological footprint. International Journal of Human Sciences, 14(3), 3006–3021. https://doi.org/10.14687/ijhs.v14i3.4597
  14. World Resources Institute, & World Business Council for Sustainable Development. (2004). The Greenhouse Gas Protocol: A corporate accounting and reporting standard (Revised ed.). World Resources Institute and World Business Council for Sustainable Development. https://ghgprotocol.org/corporate-standard