Dergiler / Ombudsman Akademik / 2026 / Sayı: 22

YÜKSEKÖĞRETİM KURUM VE ÜST KURULUŞ İŞLEMLERİNİN KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU KARARLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Evaluation of Higher Education Institution and Higher Board Transactions on the Basis of Ombudsman Decisions

Mustafa Arslan(NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3259-1012
Sayfa
11–45
Yayın Tarihi
2025-06-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonucunda başvuruların genellikle altı ay içerisinde sonuca kavuşturulduğu, en fazla başvurunun Yükseköğretim Kurulu ve açık öğretim programı bulunan üniversiteler aleyhinde yapıldığı, öğrenci başvurularının diğerlerine göre daha fazla sayıda olduğu, ret kararının diğer karar türlerinden daha fazla olduğu, kararların genellikle mevzuat hükmüne ve takdir yetkisinin yerinde kullanılmasına uygun olduğu gerekçelerine dayandırıldığı ve başvuruların kış dönemlerinde yoğunlaştığı bulgularına ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kamu Denetçiliği Kurumu 2012 yılında kurulan, 2013 yılından itibaren ise başvuruları kabul eden anayasal bir denetim kurumudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma sistematik dokümantasyon incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup Kamu Denetçiliği Kurumunun internet sayfasında yayımlanan 2017-2024 döneminde yükseköğretim sisteminde yer alan bu kurum ve kurullara dönük kararlarıyla sınırlı tutulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonucunda başvuruların genellikle altı ay içerisinde sonuca kavuşturulduğu, en fazla başvurunun Yükseköğretim Kurulu ve açık öğretim programı bulunan üniversiteler aleyhinde yapıldığı, öğrenci başvurularının diğerlerine göre daha fazla sayıda olduğu, ret kararının diğer karar türlerinden daha fazla olduğu, kararların genellikle mevzuat hükmüne ve takdir yetkisinin yerinde kullanılmasına uygun olduğu gerekçelerine dayandırıldığı ve başvuruların kış dönemlerinde yoğunlaştığı bulgularına ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:Kamu Denetçiliği Kurumu · Yükseköğretim · Üniversite

Özet

Kamu Denetçiliği Kurumu 2012 yılında kurulan, 2013 yılından itibaren ise başvuruları kabul eden anayasal bir denetim kurumudur. Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası Kurul ise anayasal veya yasal güvence altına alınmış kamu kurum ve kurullarıdır. Yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası Kurulun eylem ve işlemlerinden dolayı Kamu Denetçiliği Kurumuna başvuru yapılabilmektedir. Bu çalışmada Kamu Denetçiliği Kurumunun yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kurulu ve Üniversitelerarası Kurul aleyhine yapılan başvurulara ilişkin kararları analiz edilerek, ilgili kurum ve üst kurulların işlevsel sorunlarının ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırma sistematik dokümantasyon incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiş olup Kamu Denetçiliği Kurumunun internet sayfasında yayımlanan 2017-2024 döneminde yükseköğretim sisteminde yer alan bu kurum ve kurullara dönük kararlarıyla sınırlı tutulmuştur. Araştırma sonucunda başvuruların genellikle altı ay içerisinde sonuca kavuşturulduğu, en fazla başvurunun Yükseköğretim Kurulu ve açık öğretim programı bulunan üniversiteler aleyhinde yapıldığı, öğrenci başvurularının diğerlerine göre daha fazla sayıda olduğu, ret kararının diğer karar türlerinden daha fazla olduğu, kararların genellikle mevzuat hükmüne ve takdir yetkisinin yerinde kullanılmasına uygun olduğu gerekçelerine dayandırıldığı ve başvuruların kış dönemlerinde yoğunlaştığı bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract

The Ombudsman is a constitutional audit institution established in 2012 and has been accepting applications since 2013. Higher Education Institutions, the Council of Higher Education and the Interuniversity Board are public institutions or boards that are under constitutional or legal guarantee. Applications can be made to the Ombudsman due to the administrative actions and transactions of higher education institutions, Council of Higher Education and Interuniversity Board. This study aims to reveal the functional problems of the relevant institutions and higher boards by analyzing the decisions of the Ombudsman regarding the applications for complaint against higher education institutions, Council of Higher Education and Interuniversity Board. The research was conducted using the systematic documentation review method and was limited to the decisions of the Ombudsman published on the institution's website in the period 2017-2024. As a result of the research, it was found that applications are generally concluded within six months, most complaints are directed against the Council of Higher Education and universities with open education programs, student impeachments are more numerous than others, rejection decisions are more common than other types of decisions, decisions are generally based on the justifications that are in accordance with the provisions of the legislation and the appropriate use of discretionary power, and applications are concentrated in the winter period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, M. (2025). YÜKSEKÖĞRETİM KURUM VE ÜST KURULUŞ İŞLEMLERİNİN KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU KARARLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ. Ombudsman Akademik, Sayı: 22, 11–45. https://doi.org/10.32002/ombudsmanakademik.1549736

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. AKTEL, Mehmet, Uysal Kerman, Yakup Altan, Mustafa Lamba, Orhan Burhan (2013). “Türkiye İçin Yeni Bir Denetim Modeli: Kamu Denetçiliği (Ombudsman)”, MAKÜ SBE Dergisi, Cilt:5, Sayı:9, ss.21-37.
  2. ARKLAN, Ümit. (2006). “Bir Kamu Denetim Sistemi Olarak Ombudsman ve Türkiye’de Uygulanabilirliği”, Selçuk İletişim, Cilt:4, Sayı:3, ss.82-100.
  3. AVCI, Alperen ve Derya Kayıran (2023). “Çocuk Kavramı Bağlamında Ombudsman, Kararlarının İncelenmesi”, Ombudsman Akademik, Cilt:9, Sayı:18, ss.145-163.
  4. AYDIN, Murat (2023). “Ombudsmanlık Kararlarının Emlak Vergisi Özelinde İncelenmesi”, Ombudsman Akademik, Cilt:9, Sayı:18, ss.49-67.
  5. CRESWELL, John W. (2013). Nitel Araştırma Yöntemleri, Çev. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir, Siyasal Kitabevi, Ankara.
  6. CRESWELL, John W. ve Daid Lawrance Miller, (2000). “Determining Validity in Qualitative Inquiry”, Theory into Practice, Vol:39, No:3, pp. 124-130.
  7. DERDİMAN, Cengiz. (2014). İdari Yargının Genel Esasları, Alfa Aktüel Yayınları, Bursa.
  8. BAŞ, Türker ve Ulun Akturan (2017). Sosyal Bilimlerde Bilgisayar Destekli Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayınevi, Ankara.
  9. ERYILMAZ, Bilal (2016). Kamu Yönetimi: Düşünceler-Yapılar-Fonksiyonlar-Politikalar, Umuttepe Yayınları, Kocaeli.
  10. KAĞITCIOĞLU, Mutlu (2018). “Kamu Denetçiliği Kurumunu (Türk Ombudsmanını) Yeniden Tasarlamak”, Anayasa Hukuku Dergisi, Cilt:7, Sayı:1, ss.457-512
  11. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, 28.03.2013 Tarihli, 28601 (mükerrer) Sayılı R.G.
  12. KAYA, Metin (2020). “Bir Örgütsel Ombudsmanlık Uygulaması Olarak Yükseköğretim Ombudsmanlık Ofisleri”, Üniversite Araştırmaları Dergisi, Cilt:3, Sayı:3, ss.159-164.
  13. ODYAKMAZ, Zehra (2006). İdarî Uyuşmazlıklarda Alternatif Çözüm Yolları (Türk Mevzuatı ve Uygulamaları), Uyuşmazlıkların Alternatif Çözüm Yolları Sempozyumu Bildiriler Kitabı, Ankara 3-5 Nisan 2006, Türkiye Adalet Akademisi Yayınları.
  14. ODYAKMAZ, Zehra (2013a). “Kamu Denetçiliği (Ombudsmanlık) Kurumunun Tanıtılması ve 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Bazı Maddelerinin Değerlendirilmesi”, TAAD, Cilt:4, Sayı:14, ss. 1-85.
  15. ODYAKMAZ, Zehra (2013b). Kamu Denetçiliği Kurumu’nun Erkler Arasında Yeri ve Yargı yetkisinin Kullanılmasından Anlaşılması Gerekenler, I. Uluslararası Kamu Denetçiliği (Ombudsmanlık) Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 03 Eylül 2013, Ankara: Kamu Denetçiliği Kurumu.
  16. ODYAKMAZ, Zehra, Ümit Kaymak, Oğuzhan Güzel (2023). Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Işığında T.C. Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık) ve Kararları, Ankara: Yetkin Yayıncılık.
  17. PICKL Victor (1997). “Ombudsman Sistemlerinin İslami Temelleri”, Taykan Ataman (çev), Yeni Türkiye Siyasette Yozlaşma Özel Sayısı II, Cilt:3, Sayı:14,ss.800-805.
  18. SEVİNÇ, İsmail ve Betül Akyıldız (2020). “Kamu Denetçiliği Kurumu Faaliyetlerinin Yıllık Raporlar Üzerinden Değerlendirilmesi”, Ombudsman Akademik, Cilt:7, Sayı.13, ss.57-91.
  19. SILVERMAN, David (2005). Doing Qualitative Research: A Practical Handbook, Sage Publication, London.
  20. TORTOP, Nuri (1998). “Ombudsman Sistemi ve Çeşitli Ülkelerde Uygulanması”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt:31, Sayı:1, ss.3-11.
  21. USLU, Ferhat (2020). Kamu Denetçiliği Kurumunun Etkililiği Üzerine, (Ed. Sadık Erol Er). Güncel Sosyal Bilimler Araştırmaları (83-100), Ankara: Akdemisyen Yayınevi.
  22. UYSAL, Şener (2023). “İyi Yönetim İlkeleri Kapsamında Türkiye Ombudsmanlık Kararlarının İçerik Analizi”, Doğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:24, Sayı:2, ss.341-363.
  23. ÜNAL, Feyzullah ve Selami Erdoğan (2016). “Kamu Yönetiminin Denetimi Anlayışında Dönüşüm ve Ombudsmanlık Kurumu”, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Afro-Avrasya Özel Sayısı: 623-634.
  24. YAVUZ, Canan (2021). “Üniversite Ombudsmanlığı”, Ombudsman Akademik, Cilt:7, Sayı:14, ss.151-169.
  25. YILDIRIM, Ali ve Hasan Şimşek (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. (10. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
  26. YILMAZ, Abdullah ve Duru Şahyar Akdemir (2020). “Ombudsmanlık Kurumunun Etkinliğinin Kurum Kararları Üzerinden İncelenmesi”, Ombudsman Akademik, Cilt:7, Sayı:13, ss.15-55.
  27. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 9.11.1982 Tarihli, 17863 Sayılı R.G.
  28. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu, 6.11.1981 Tarihli, 17506 Sayılı R.G.
  29. 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 24.12.2003 Tarihli, 25326 Sayılı R.G.
  30. 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu, 19.12.2010 Tarihli, 27790 Sayılı R.G.
  31. 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu, 29.6.2012 Tarihli, 28338 Sayılı R.G.