KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Humik Asit ve Azotlu Gübrelemenin Marulun Besin Maddesi İçerikleri Üzerine Etkisi

The Effect of Humic Acid and Nitrogen Fertilization on Nutrient Content of Lettuce

Ceyhan Tarakçıoğlu(Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme)0000-0003-1846-2097
Merve Baş Odabaş0000-0002-9700-6585
Sayfa
31–42
Yayın Tarihi
2022-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bitkinin toplam N ve nitrat ile Ca, Mn, Zn ve Cu içeriklerinin dozla birlikte genellikle düzenli bir şekilde arttığı; Mg içeriğinin düzenli bir şekilde azaldığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, humik asit ve azotlu gübrelemenin iki farklı marul bitkisinin besin element içerikleri üzerine etkisi incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla iki sıvı humik asidin 0-400-800-1200 mg kg-1 dozları ile üre ve amonyum nitrat gübresi uygulanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bitkinin toplam N ve nitrat ile Ca, Mn, Zn ve Cu içeriklerinin dozla birlikte genellikle düzenli bir şekilde arttığı; Mg içeriğinin düzenli bir şekilde azaldığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:humik asit · azotlu gübre · besin elementi

Özet

Bu araştırmada, humik asit ve azotlu gübrelemenin iki farklı marul bitkisinin besin element içerikleri üzerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla iki sıvı humik asidin 0-400-800-1200 mg kg-1 dozları ile üre ve amonyum nitrat gübresi uygulanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, Model marul çeşidinde amonyum nitrat gübre uygulaması ile humik asidin 800 mg kg-1 dozundan en yüksek yaş ve kuru ağırlık elde edilirken; Carmesi marul çeşidinde üre ve amonyum nitrat gübresi ile humik asidin 800 ve 400 mg kg-1 dozundan elde edilmiştir. Bitkinin K içeriğinin 800 mg kg-1, Fe içeriği ise 800 ile 1200 mg kg-1 humik asit dozlarına kadar artmıştır. Bitkinin toplam N ve nitrat ile Ca, Mn, Zn ve Cu içeriklerinin dozla birlikte genellikle düzenli bir şekilde arttığı; Mg içeriğinin düzenli bir şekilde azaldığı tespit edilmiştir.

Abstract

In this study, effects of humic acid and nitrogen fertilizations on the nutrient contents of two different lettuce plants were investigated. For this purpose, 0-400-800-1200 mg kg-1 doses of two liquid humic acids and ammonium nitrate and urea fertilizers were applied. According to the results of the investigation, while the highest fresh and dry weight in Model lettuce cultivar was obtained from 800 mg kg-1 humic acid and ammonium nitrate fertilizer application, in Carmesi lettuce cultivar 800 and 400 mg kg-1 was obtained from urea and ammonium nitrate fertilizer. The K content of the plant generally increased until 800 mg kg-1, and Fe content increased until 800-1200 mg kg-1 humic acid doses. It was determined that the total N and nitrate and Ca, Mn, Zn and Cu contents of the plant increased regularly with the dose, while the Mg content decreased regularly.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tarakçıoğlu, C., Odabaş, M. B. (2022). Humik Asit ve Azotlu Gübrelemenin Marulun Besin Maddesi İçerikleri Üzerine Etkisi. Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1, 31–42. https://doi.org/10.54370/ordubtd.1102737

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (46)

  1. Anonim. (2018). Türkiye topraklarının bazı verimlilik ve organik karbon (tok) içeriğinin coğrafi veri tabanının oluşturulması (Proje Sonuç Raporu: TAGEM/TSKAD/11/A13/P03). Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü.
  2. Asri, F. O., Demirtas, E. I. ve Arı, N. (2015). Changes in fruit yield, quality and nutrient concentrations in response to soil humic acid applications in processing tomato. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 21(3), 585-591. https://www.agrojournal.org/21/03-17.pdf
  3. Asri, F. Ö., Demirtaş, E. I. ve Arı, N. (2016). Açıkta domates yetiştiriciliğinde yapraktan uygulanan humik asitin bitkinin beslenme durumu, verimi ve kalitesi üzerine etkileri. Mediterranean Agricultural Sciences, 29(1), 21-25. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/343630
  4. Aşık, B. B., Çelik, H., Turan, M. A. ve Katkat, A. V. (2012). Yapraktan humik asit uygulamasinin tuzlu ve Kireçli toprak koşullarinda buğday bitkisi gelişimi ve kimi besin elementi alimi üzerine etkisi. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 2012 (1), 541-548. http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2012_1/makale_49.pdf
  5. Awaad, M. S., Badr, R. A. Badr, M. A. ve Abd-elrahman, A. H. (2016). Effects of different nitrogen and potassium sources on lettuce yield in a sandy soil. Eurasian Journal of Soil Science, 5(4), 299-306. https://doi.org/10.18393/ejss.2016.4.299-306
  6. Ay, F. (2015). Hümik asit ve hümik asit kaynaklarinin jeolojik ve ekonomik önemi. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Fakültesi Fen Bilimleri Dergisi, 36(1), 28-51. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/48892
  7. Bohme M. ve Thi Lua, H (1997). Influence of mineral and organic treatments in the rhizosphere on the growth of tomato plants. Acta Horticulturae, 450, 161-168. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1997.450.18
  8. Boroujerdnia, M., Ansari, N.A. ve Dehcordie, F.S. (2007). Effect of cultivars, harvesting time and level of nitrogen fertilizer on nitrate and nitrite content, yield in Romaine lettuce. Asian J. Plant Science, 6(3), 550-553. http://docsdrive.com/pdfs/ansinet/ajps/2007/550-553.pdf
  9. Cataldo, D. A., Haroon, M., Chrader, L. E. ve Youngs, V. L. (1975). Rapid colorimetric determination of nitrate in plant tissue by nitration of salicylic acid. Communication of Soil Science and Plant Analysis, 6(1), 71-80. https://doi.org/10.1080/00103627509366547
  10. Chohura, P. ve Kolota, E. (2009). Effect of fertilization with chelates on the state of ıron nutrition of greenhouse tomato. Journal of Elementoloji, 14(4), 657-664. https://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.dl-catalog-31ddbc59-8baf-42f8-b113-92b98b801040/c/jelem.2009.14.4.03.pdf
  11. Cimrin, K. M. ve Yılmaz, I. (2005). Humic acid applications to lettuce do not improve yield but do improve phosphorus availability. Acta Agriculturae Scandinavica Section B-Soil and Plant, 55, 58-63. https://doi.org/10.1080/09064710510008559
  12. Çalışkan, S., Yetişir, H. ve Karanlık, S. (2014). Combined use of green manure and farmyard manure allows better nutrition of organic lettuce. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 42(1), 248-254. https://doi.org/10.15835/nbha4219328
  13. De Hita, D., Fuentes, M., Fernández, V., Zamarreño, A. M., Olaetxea, M. ve García-Mina, J. M. (2020). Discriminating the short-term action of root and foliar application of humic acids on plant growth: Emerging role of jasmonic acid. Frontiers in Plant Science, 11, 493. https://doi.org/10.3389/fpls.2020.00493
  14. Fahramand, M., Moradi, H., Noori, M., Sobhkhizi, A., Adibian, M., Abdollahi, S. ve Rigi, K. (2014). Influence of humic acid on increase yield of plants and soil properties. Int. Journal of Farming and Allied Sciences, 3(3), 339-341. https://ijfas.com/wp-content/uploads/2014/03/339-341.pdf
  15. Garcia-Mina, J. M., Mora, V., Olaetxea, M., Baigorri, R., Fuentes, M., Garnica, M., San Francisco, S., Erro, J., Urrutia, O., Casanova, E., Lemenager,D. ve Yvin, J. C. (2012). Main mechanisms involved in the effects of humic substances on soil-plant systems. Agrociencia Uruguay, 16(3), 188-190. https://doi.org/10.31285/AGRO.16.668
  16. Gezgin, S., Dursun, N. ve Yılmaz, F. G., (2012). Bitki yetiştiriciliğinde humik ve fulvik asit kaynağı olan TKİ-Humas’ın kullanımı. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 14 (1), 159-163. https://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php
  17. John, M. K., Chuah, H. H. ve Neufeld, J. H. (1975). Application of improved Azomethine-H method to the determination of boron in soil and plants. Anal. Letter, 8, 559-568. https://doi.org/10.1080/00032717508058240
  18. Jones, Jr. J. B., Wolf, B. ve Mills, H. A. (1991). Plant analysis handbook. Micro-Macro Publishing.
  19. Kacar, B. ve İnal, A. (2008). Bitki analizleri (Yayın No:1241). Nobel Yayın Dağıtım.
  20. Kacar, B. (2009). Toprak analizleri (Yayın No:1387). Nobel Yayın Dağıtım.
  21. Karaman, M. R., Turan. M., Tutar. A. ve Dizman, M. (2012). Bitkisel üretimde hümik madde ve mikro besin elementi yarayışlılığı ilişkileri, SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 2012 (1), 165-175. http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2012_1/makale_13.pdf
  22. Kunç, Ş. (2002). Humik asitlerin tarımda kullanımı, Hasad Dergisi (7),46-58.
  23. Kulikova, N. A., Stepanova, E. V. ve Koroleva, O. V. (2005). Mitigating activity of humic substances direct ınfluence on biota. Use of humic substances to remediate polluted environments: From theory to practice (pp. 285-309) içinde. https://doi.org/10.1007/1-4020-3252-8_14
  24. Köse, M. (2015). Humus ve hümik asit uygulamalarının marulda besin elementi alımı ve verim üzerine etkileri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ordu Üniversitesi.
  25. Li, Y.2020. Research progress of humic acid fertilizer on the soil. Journal of Physics: Conference Series, 1549, 022004. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1549/2/022004
  26. Liu, C. W., Sung, Y., Chen, B. C. ve Lai, H. Y. (2014). Effects on nitrogen fertilizers on the growth and nitrate content of lettuce (Lactuca sativa L.). International J.of Environmental Research and Publich Health, 11, 4427-4440. https://doi.org/10.3390/ijerph110404427
  27. Lobartini, J.C., Orioli, G. A. ve Tan, K. H. (1997). Characteristics of soil humic acid fractions separated by ultrafiltration. Communications in Soil Science and Plant Analysis, 28 (9-10), 787-796, https://doi.org/10.1080/00103629709369830
  28. Man-hong, Y., Lei, Z., Sheng-tao, X., McLaughlin, N. B. ve Jing-hui, L. (2020). Effect of water soluble humic acid applied to potato foliage on plant growth, photosynthesis characteristics and fresh tuber yield under different water deficits. Scientific Reports, 10, 7854. https://doi.org/10.1038/s41598-020-63925-5
  29. Mora, V., Bacaicoa, E., Zamarreño, A. M., Aguirre, E., Garnica, M., Fuentes, M. ve García-Mina J. M. (2010). Action of humic acid on promotion of cucumber shoot growth involves nitrate- related changes associated with the root-to-shoot distribution of cytokinins, polyomines and mineral nutrients. Journal Plant Physiology, 167(8),633-642. https://doi.org/10.1016/j.jplph.2009.11.018
  30. Nardi, S. Pizzeghello, D. Muscolo, A. ve Vianello, A. (2002). Physiological effects of humic substances on higher plants. Soil Biology Biocchemistry, 34, 1527-1536. https://doi.org/10.1016/S0038-0717(02)00174-8
  31. Nardi, S., Pizzeghello, D., Schiavon, M. ve Ertani, A. (2016). Plant biostimulants: physiological responses induced by protein hydrolyzed-based products and humic substances in plant metabolism. Scientia Agricola, 73(1), 18-23. http://dx.doi.org/10.1590/0103-9016-2015-0006
  32. Nardi, S., Schiavon, M. ve Francioso, O. (2021). Chemical Structure and Biological Activity of Humic Substances Define Their Role as Plant Growth Promoters. Rewiev. Molecules, 26, 2256. https://doi.org/10.3390/molecules26082256
  33. Nunes, R. O., Domiciano, G. A., Alves, W. S., Melo, A. C. A., Nogueira, F. C. S., Canellas, L. P., Olivares, F. L., Zingali, R. B. ve Soares, M. R. (2019). Evaluation of the effects of humic acids on maize root architecture by label-free proteomics analysis. Scientific Reports, 9, 12019. https://doi.org/10.1038/s41598-019-48509-2
  34. Olk, D. C., Dinnes, D. L., Scoresby, J. R., Callaway, C. R. ve Darlington, J. W. (2018). Humic products in agriculture: Potential benefits and research challenges—a review. Journal of Soils and Sediments, 18, 2881–2891. https://doi.org/10.1007/s11368-018-1916-4
  35. Özgen, S., Sekerci, S. ve Kaya, C. (2014). Nitrate and phytochemicals: May these vary in red and green lettuce by application of organic and inorganic fertilizers? Biological Agriculture &Horticulture, 30(3),173-182. https://doi.org/10.1080/01448765.2014.888523
  36. Ozgen, S. ve Sekerci S. (2011). Effect of leaf position on the distribution of phytochemicals and antioxidant capacity among green and red lettuce cultivars. Spanish Journal Of Agricultural Research, 9, 801- 809. https://doi.org/10.5424/sjar/20110903-472-10
  37. Parente, A., Gonnella, M., Santamaria, P., Abbate, P. L., Conversa, G. ve Elia, A. (2006). Nitrogen fertilization of new cultivars of lettuce. Acta Hortic. 700, 137-139. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2006.700.21
  38. Piccola, A., Nardi S. ve Concheri, G. (1992). Structural schoracteristics of humic substances as related to nitrate uptake and growth regulation in plant systems. Soil Biology and Biochemistry, 24(4), 373-380. https://doi.org/10.1016/0038-0717(92)90197-6
  39. Pitura, K. ve Michałojć, Z. (2015). Influence of nitrogen doses on the chemical composition and proportions of nutrients in selected vegetable species. Journal of Elementoloji, 20(3), 667-676. https://doi.org/10.5601/jelem.2015.20.1.760
  40. Saber, M. S. M. (2001). Clean biotechnology for sustainable farming. Engineering in Life Science, 1(6), 217-223. https://doi.org/10.1002/1618-2863(200112)1:6 3.0.CO;2-Y
  41. Şahin, S., Karaman M. R. ve Gebeloğlu N. (2014). The effects of humic acid application upon the phosphorus uptake of the tomato plant (Lycopercicum esculentum L.). Scientific Researc and Essays, 9(12), 586-590. https://doi.org/10.5897/SRE2014.5819
  42. Uğur, A., Ekbiç, E., Zambi, O., Uyar, M. ve Aksoy, R. (2014, Eylül, 2-4). Azot ve humik asit uygulamalarının marulda verim ve kalite üzerine etkileri [Sözlü sunum]. 10. Sebze Tarımı Sempozyumu, Tekirdağ, Türkiye.
  43. Valdrighi, M. M., Pera, A., Agnolucci, M., Frassinetti, S., Lunardi, D. ve Vallini, G. (1996). Effects of compost-derived humic acids on vegetable biomass production and microbial growth within a plant (Cichorium intybus)-soil system: A comparative study. Agriculture, Ecosystems and Environment, 58, 133-144. https://doi.org/10.1016/0167-8809(96)01031-6
  44. Waqas, M., Ahmad, B., Arif, M., Munsif, F., Khan, A. L., Amin, M., Kang, S. M., Kim, Y.H. ve Lee, I.J. (2014). Evaluation of humic acid application methods for yield and yield components of mungbean. American Journal of Plant Sciences, 5(15), 2269-2276. https://doi.org/10.4236/ajps.2014.515241
  45. Yılmaz, F. G., Harmankaya, M. ve Gezgin, S. (2012). Farklı demir bileşikleri ve Tki-hümas uygulamalarının ıspanak bitkisinin demir alımı ve gelişimine etkileri. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi, 2012(1), 217-231. http://www.fed.sakarya.edu.tr/arsiv/yayinlenmis_dergiler/2012_1/makale_19.pdf
  46. Garcia-Mina, J. M., Mora, V., Olaetxea, M., Baigorri, R., Fuentes, M., Garnica, M., San Francisco, S., Erro, J., Urrutia, O., Casanova, E., Lemenager,D. ve Yvin, J. C. (2012). Main mechanisms involved in the effects of humic substances on soil-plant systems. Agrociencia Uruguay, 16(3), 188-190. https://doi.org/10.31285/AGRO.16.668