KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 2

Biyo – Ekolojik Risk İndeksleri Kullanılarak Seydisuyu Havzası Sediment Kalitesini Değerlendirilmesi

Use of Bio – Ecological Risk Indices to Evaluate the Sediment Quality of Seydisuyu Stream Basin

Cem Tokatlı
Arzu Çiçek
Esengül Köse
Sayfa
115–123
Yayın Tarihi
2017-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu amaçla, 2012 yılının yaz mevsiminde, havza üzerinde belirlenen 15 istasyondan (2 istasyon Kunduzlar Baraj Gölü’nden ve 3 istasyon Çatören Baraj Gölü’nden) sediment örnekleri alınmış ve bazı toksik element içerikleri tespit edilmiştir (arsenik, krom, bakır, kurşun, çinko, kadmiyum ve nikel).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sedimette birikim gösteren toksik metallerin çevresel risklerini değerlendirmek için birçok indeksler geliştirilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Potansiyel Ekolojik Risk İndeksi ve Biyolojik Risk İndeksi çevresel riskleri değerlendirmek için kullanılan en yaygın sediment indekslerinden ikisidir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu amaçla, 2012 yılının yaz mevsiminde, havza üzerinde belirlenen 15 istasyondan (2 istasyon Kunduzlar Baraj Gölü’nden ve 3 istasyon Çatören Baraj Gölü’nden) sediment örnekleri alınmış ve bazı toksik element içerikleri tespit edilmiştir (arsenik, krom, bakır, kurşun, çinko, kadmiyum ve nikel).
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:Biyo – ekolojik risk indeksleri · Sediment kalitesi · Seydisuyu havzası

Özet

Sedimette birikim gösteren toksik metallerin çevresel risklerini değerlendirmek için birçok indeksler geliştirilmiştir. Potansiyel Ekolojik Risk İndeksi ve Biyolojik Risk İndeksi çevresel riskleri değerlendirmek için kullanılan en yaygın sediment indekslerinden ikisidir. Eskişehir’de yer alan ve Sakarya Nehri’nin en önemli kollarından olan Seydisuyu Çayı, yoğun bir tarımsal, evsel ve endüstriyel kirliliğe maruz kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Potansiyel Ekolojik Risk İndeksi ve Biyolojik Risk İndeksi kullanılarak, Seydisuyu Çayı Havzası’nın sediment kalitesinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla, 2012 yılının yaz mevsiminde, havza üzerinde belirlenen 15 istasyondan (2 istasyon Kunduzlar Baraj Gölü’nden ve 3 istasyon Çatören Baraj Gölü’nden) sediment örnekleri alınmış ve bazı toksik element içerikleri tespit edilmiştir (arsenik, krom, bakır, kurşun, çinko, kadmiyum ve nikel). Bölgede ağır metallerin çevresel riskleri değerlendirmek için elde edilen veriler kullanılarak, Potansiyel Ekolojik Risk İndeksi (PERİ) ve Biyolojik Risk İndeksi (BRİ) hesaplanmıştır. Elde edilen PERİ verilerine göre, krom ve kadmiyum, elde edilen BRİ verilerine göre ise, krom, nikel ve kurşun, Seydisuyu Çayı Havzası için en riskli ağır metaller olarak tespit edilmiştir

Abstract

Many indices have been developed to evaluate the environmental risks of toxic elements in sediments. Potential Ecological Risk Index and Biological Risk Index are two of the most widely used sediment indices used to evaluate the environmental risks. Seydisuyu Stream that is one of the most important branches of Sakarya River is located on the Eskişehir Province and exposed to an intensive agricultural, domestic and industrial pollution. The aim of the present study is to evaluate the sediment quality of Seydisuyu Stream Basin by using Potential Ecological Risk Index and Biological Risk Index. For this purpose, sediment samples were collected in summer season of 2012 from 15 stations selected on Seydisuyu Stream Basin (2 of them from the Kunduzlar Dam Lake and 3 of them from the Çatören Dam Lake) and some toxic element accumulations (arsenic, chromium, copper, lead, zinc, cadmium and nickel) in sediment samples were investigated. The Potential Ecological Risk Index (PERI) and Biological Risk Index (BRI) applied to the results to assess the environmental risks of heavy metals in the region. According to the results of PERI, chromium and cadmium, and according to the results of BRI, chromium, nickel and lead are the most risky elements for the Seydisuyu Stream Basin.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tokatlı, C., Çiçek, A., Köse, E. (2017). Biyo – Ekolojik Risk İndeksleri Kullanılarak Seydisuyu Havzası Sediment Kalitesini Değerlendirilmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 115–123. https://ajindex.com/articles/1273020

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. ATSDR (Agency for Toxic Substances and Disease Registry), 2005. Toxicological Profile for Nickel. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services.
  2. ATSDR (Agency for Toxic Substances and Disease Registry), 2007a. Toxicological Profile for Cadmium. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services.
  3. ATSDR (Agency for Toxic Substances and Disease Registry), 2007b. Toxicological Profile for Lead. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services.
  4. ATSDR (Agency for Toxic Substances and Disease Registry), 2008. Toxicological Profile for Chromium. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and Human Services.
  5. Bakan G, Özkoç HB, Tülek S, Cüce H, 2015. Integrated Environmental Quality Assessment of Kızılırmak River and its Coastal Environment. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 10: 453-462.
  6. Caeiro S, Costa MH, Ramos TB, Fernandes F, Silveira N, Coimbra A, Medeiros G, Painho M, 2005. Assessing heavy metal contamination in Sado Estuary sediment: An index analysis approach. Ecological Indicators, 5: 151-169.
  7. Çiçek A, Bakış R, Uğurluoğlu A, Köse E, Tokatlı C, 2013a. The Effects Of Large Borate Deposıts On Groundwater Qualıty Of Seydısuyu Basın (Turkey). Polish Journal of Environmental Studies, 22 (4): 1031-1037.
  8. Çiçek A, Tokatlı C, Köse E, 2013b. Ecological Risk Assessment of Heavy Metals in Sediment of Felent Stream (Sakarya River Basin, Turkey). Pakisan Journal of Zoology, 45 (5): 1335-1341.
  9. Del Valls TA, Blasco J, Sarasquete MC, Forja JM, Gomez-Parra A, 1998. Evaluation of heavy metal sediment toxicity in littoral ecosystems using juveniles of the fish Sparus aurata. Ecotoxicology and Environmental Safety, 41: 157-167.
  10. Emiroğlu Ö, Uyanoğlu M, Başkurt S, Sülün Ş, Köse E, Tokatlı C, Uysal K, Arslan N, Çiçek A, 2013. Erythrocyte Deformations in Rutilus rutilus (Linnaeus, 1758) Provided From Porsuk Dam (Turkey). Biological Diversity and Conservation, 6 (1): 13-17.
  11. EPA 3051, 1998. Environmental Protection Agency, Microwave Assisted Acid Digestion of Sediments, Sludges, Soils, and Oils.
  12. EPA, 2005. Environmental Protection Agency, Predicting Toxicity to Amphipods from Sediment Chemistry. EPA/600/R–04/030, Washington, DC.
  13. Håkanson L, 1980. An ecological risk index for aquatic pollution control of sediment ecological approach. Water Research 14, 975e1000.
  14. Hilton J, Davison W, Ochsenbein U, 1985. A mathematical model for analysis of sediment coke data. Chemical Geology 48, 281-291.
  15. Köleli N, Kantar Ç, 2005. Fosfat Kayası, Fosforik Asit ve Fosforlu Gübrelerdeki Toksik Ağır Metal (Cd, Pb, Ni, As) Konsantrasyonu, Ekoloji 14, 55, 1-5.
  16. Köse E, Tokatlı C, Çiçek A, 2014. Monitoring Stream Water Quality: A Statistical Evaluation. Polish Journal of Environmental Studies, 23 (5): 1637-1647.
  17. Köse E, Çiçek A, Uysal K, Tokatlı C, Emiroğlu, Ö., Arslan, N., 2015. Heavy Metal Accumulations In Water, Sediment And Some Cyprınidae Fısh Specıes From Porsuk Stream (Turkey). Water Environment Research, 87 (3): 195-204.
  18. Long ER, Ingersoll CG, MacDonald DD, 2005. Calculation and uses of mean sediment quality guideline quotients: a critical review. Environ. Sci. Technol. 40, 1726–1736.
  19. Maanan M, Saddik M, Maanan M, Chaibi M, Assobhei O, Zourarah B, 2015. Environmental and ecological risk assessment of heavy metals in sediments of Nador lagoon, Morocco. Ecological Indicators, 48: 616-626.
  20. Shrivastava P, Saxena A, Swarup A, 2003. Heavy metal pollution in a sewage-fed lake of Bhopal. Lakes & Resevoirs: Research and Management, 8:1-4.
  21. Şener Ş, Şener E, 2015. Kovada Gölü (Isparta) Dip Sedimanlarında Ağır Metal Dağılımı ve Kirliliğinin Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 19 (2): 86-96.
  22. Tokatlı C, Çiçek A, Köse E, 2013. Groundwater Quality Of Türkmen Mountain (Turkey). Polish Journal of Environmental Studies, 22 (4): 1197-1208.
  23. Tokatlı C, Çiçek A, Emiroğlu Ö, Arslan N, Köse E, Dayıoğlu H, 2014a. Statıstıcal Approaches To Evaluate The Aquatıc Ecosystem Qualıtıes of a Sıgnıfıcant Mınıng Area: Emet Stream Basın (Turkey). Environmental Earth Sciences, 71 (5): 2185-2197.
  24. Tokatlı C, Köse E, Çiçek A, 2014b. Assessment Of The Effects Of Large Borate DEPOSİTS On Surface Water Quality By Multi Statistical Approaches: A Case Study Of The Seydisuyu Stream (Turkey). Polish Journal of Environmental Studies, 23 (5): 1741-1751.
  25. Yi Y, Yang Z, Zhang S, 2015. Ecological risk assessment of heavy metals in sediment and human health risk assessment of heavy metals in fishes in the middle and lower reaches of the Yangtze River basin. Environmental Pollution, 159: 2575-2585.