Dergiler / BELLETEN / 2006 / Cilt: 70 - Sayı: 259

İlhanlı-Memlûk Rekabetinden Osmanlı-Memlûk Rekabetine: Hicaz Su Yollarının Tamiri Meselesinin Tarihî Arka Planı

From the Ilhanid-Mamlukid Rivalry to Ottoman-Mamlukid Rivalry: The Historical Background of Restoration of the Hedjaz Waterways

Sayfa
845–866
Yayın Tarihi
2006-12-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bundan dolayı İlhanlıların yıkılmasına kadar Yakındoğu'daki her türlü mücadele ve bloklaşma bu iki merkez etrafında gerçekleşmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cengiz İmparatorluğu'nun batı şubesi olan İlhanlılar ile Mısır Memlûklarının kurulması hemen hemen aynı zamana tekabül etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İran'da kurulmuş olan İlhanlı Devleti'nin batı sınırları, Moğol İmparatorluğunun Anadolu ve Suriye serhadlerine kadar uzanan, ele geçirilmiş ve ele geçirilecek olan bölgeleri ihtiva ediyordu.
💡
Sonuç & Katkı:Bundan dolayı İlhanlıların yıkılmasına kadar Yakındoğu'daki her türlü mücadele ve bloklaşma bu iki merkez etrafında gerçekleşmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ilhanid · Mamlukid · Ottoman

Özet

Cengiz İmparatorluğu'nun batı şubesi olan İlhanlılar ile Mısır Memlûklarının kurulması hemen hemen aynı zamana tekabül etmektedir. İran'da kurulmuş olan İlhanlı Devleti'nin batı sınırları, Moğol İmparatorluğunun Anadolu ve Suriye serhadlerine kadar uzanan, ele geçirilmiş ve ele geçirilecek olan bölgeleri ihtiva ediyordu. Mısır Memlûkları ise, Mısır'dan Ahlat'a kadar uzanan geniş coğrafyadaki Eyyubî meliklerinin mirası üzerine kurulmuştur. Her iki devlet de yenidir ve kuruldukları coğrafya açısından hiç olmazsa başlangıçta meşrûiyetleri tamamen askerî güce dayanmaktadır. Yine her iki devlet de Yakındoğu'nun iki önemli güç merkezi olan İran ve Mısır'ı temsil ediyorlardı. Aslında Yakındoğu tarihinde İran ve Mısır'ın yanında Anadolu da üçüncü bir güç merkezi konumunda olmasına rağmen bu dönemde Türkiye Selçukluları böyle bir rolü oynayacak durumda değillerdi. Bundan dolayı İlhanlıların yıkılmasına kadar Yakındoğu'daki her türlü mücadele ve bloklaşma bu iki merkez etrafında gerçekleşmiştir.

Abstract

It is a widely known fact that geography has special effect on historical events. The actors of this effect are the political organizations which were set up on these geographies. Throughout history, there was a rivalry originating from the geopolitics of Iran, Egypt and Anatolia. This can be recognaized from the rivalry between Mamlukid and Ottoman States which emerged after the collapse of the Ilhanids, as from the rivalry between the Mamlukids of Egypt and the Ilhanids of Iran. Religious inclinations had a primary importance on "The Restoration of Hedjaz Waterways" as it was effective in the Ilhanid-Mamlukid competition. Essentially, struggles between states, along the history, had mostly religious incentives, although these seem to be depended relied on political, social, economical and geographic albases. Religious motives also appears in the Ilhanid-Mamlukid and Ottoman-Mamlukid relations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜL, M. (2006). İlhanlı-Memlûk Rekabetinden Osmanlı-Memlûk Rekabetine: Hicaz Su Yollarının Tamiri Meselesinin Tarihî Arka Planı. BELLETEN, Cilt: 70 - Sayı: 259, 845–866. https://ajindex.com/articles/126656

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Abu'l Farac, Gregoryus Bar Hebraus, Tarihu Muhtasaru'd-Düvel, Dar el-Lübnan, Beyrut H. 1403- M. 1983.
  2. Aknerli Grigor, Moğol Tarihi çev. Hrand D. Andreasyan, İÜEF Yayınları, İstanbul 1954. Aksarayî, Kerimüddin Mahmud, Müsameretü'l Ahbar, çev. Mürsel Öztürk, TTK, Ankara 2000.
  3. Aktan, Ali, "Sultan Kutuz ve Aynu Calut Zaferi", Atatürk Üniv. İlahiyat Fak ültesi Dergisi, Sayı: 10,1991.
  4. Aşık Paşazade, Osmanoğullarınm Tarihi Haz. K. Yavuz-M.A. Yekta Saraç, Koç Kitaplığı, İstanbul 2003.
  5. Ateş, Ahmet, "İstanbul'un Fethine Dair Fatih Sultan Mehmet Tarafından Gönderilen Mektuplar ve Bunlara Gelen Cevaplar", İÜEF Tarih Dergisi, CIV, S.7, İstanbul 1952.
  6. Barthold, V.V., Moğol İstilasına Kadar Türkistan, Haz. H. Dursun Yıldız, Kervan Yay, İstanbul 1981. _________, Orta Asya Türk Tarihi Hakkında Dersler, KBY, Yay. Haz: K.Yaşar Kopraman-A. İsmail Aka, Ankara 1975.
  7. Bayram, Mikail, Türkiye Selçukluları Üzerine Araştırmalar, Kömen Yayınları, Konya 2003.
  8. Bruadel, Fernand, Akdeniz ve Akdeniz Dünyası, Eren Yayıncılık, C.2, İstanbul 1990.
  9. Cüveyni, Alaaddin Ata Melik, Tarih-i Cihangüşa, çev. Mürsel Öztürk, TCKBY, Ankara 1999.
  10. Eraslan, Cezmi, II. Abdülhamid ve İslam Birliği, Ötüken Yayınevi, İstanbul 1992.
  11. Deguignes, Joseph, Büyük Türk Tarihi, C.6, çev. Heyet, Türk Kültürü Yayını, Birinci Baskı, İstanbul 1977.
  12. Erdem, Ayşe Dudu, İlhanh-Memluk Münasebetleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniv. SBE, Ankara 1998.
  13. Ebu'l Fida el-Hamavi, Kitab-ı Takvim-i Buldan, Ed. Fuad Sezgin, Haz. Farid Benfeghoul-C. Ehring-E. Neubauer, Frankfurt 1992, (Eser,JJ. Reinaud ve William Mac Guckin de Slane'nin hazırladığı Paris 1840 baskısından tıpkıbasımdır.). el-Aynî, Muhammed Bedreddin, Ikdu'î-Cuman fi Tarih-i ehli'z-Zaman, C.l-2, neşr. M.Muhammed Emin, Kahire 1987. _______., Ikdu'l-Cuman fi Tarih-i ehli'z-Zaman, Süleymaniye Beşir Ağa Kütüphanesi Osmanlıca trc. Yazma, No: 468. el-Makrizi, Takyu'd-Din Ebi'l Abbas Ahmed b. Ali, Kitabu's-Süluk li-Ma'rifet-i Düveli'1-Müluk, Tashih ve Haşiye: Muhammed Mustafa Ziyade, Kahire 1941, Türkçe tercüme: Zakir Kadiri Ugan, TTK Ktp. Daktilolu tercüme yazmalar. ______, Kitabu' 1-Mevâ'iz ve'l İ'tibâr bi Zikr el-Hıtat ve'l Asar, C.2, Dar-ı Sadr Beyrut, Bulak 1370. en-Nesevî, Şehabeddin Ahmed, Siret-i Sultan Ceîaleddin Mengüberti, Çev. Necip Asım, İstanbul 1934.
  14. Erdem, İlhan, "Olcaytu Han'ın Ölümüne Kadar İlhanlılarda Yaşanan Siyasal Kültürel Gelişmeler ve Yakın Doğu'ya Etkileri", Tarih Araştırmaları Dergisi, C.XX, S.31, Ankara 2000.
  15. Genceli Kiragos, Moğol İstilası Tar