Dergiler / BELLETEN / 2016 / Cilt: 80 - Sayı: 289

Meyyâfârikîn Bîmâristânı Üzerine Bazı Yeni Bilgiler Işığında Bir Değerlendirme

An Evaluation on Mayyāfāriqīn Hospital in the Light of Some New Data

Sayfa
741–756
Yayın Tarihi
2016-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan değerlendirmeler sonucu Mervânîler döneminde Nasîru’d-devle tarafından bina edilen Meyyâfârikîn Bîmâristânı’nın Artuklular döneminde de ayakta olduğunu ve hizmetine devam ettiğini, Necmu’d-Dîn Alpî döneminde de Meyyâfârikîn Bîmâristânı’nın vakıflarının yeniden düzenlendiğini söylemek mümkün görünmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Anadolu topraklarında inşa edilen en eski hastanelerden birisi olan Meyyâfârikîn Bîmâristânı Mervânîler döneminde [983-1085] inşa edilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Emîr Nasîru’d-devle [s. 1011-1061] Hekim Zâhidu’l-‘Ulemâ’nın önerisiyle yaptırdığı hastaneye mülkler de vakfetmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan değerlendirmeler sonucu Mervânîler döneminde Nasîru’d-devle tarafından bina edilen Meyyâfârikîn Bîmâristânı’nın Artuklular döneminde de ayakta olduğunu ve hizmetine devam ettiğini, Necmu’d-Dîn Alpî döneminde de Meyyâfârikîn Bîmâristânı’nın vakıflarının yeniden düzenlendiğini söylemek mümkün görünmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mayyafariqin · Bimaristan · Dar al-shifa

Özet

Anadolu topraklarında inşa edilen en eski hastanelerden birisi olan Meyyâfârikîn Bîmâristânı Mervânîler döneminde [983-1085] inşa edilmiştir. Emîr Nasîru’d-devle [s. 1011-1061] Hekim Zâhidu’l-‘Ulemâ’nın önerisiyle yaptırdığı hastaneye mülkler de vakfetmiştir. İbnu’l-Ezrak tarafından bildirilen 414 [1023/24] tarihinde hastanenin yapımına başlandığını, İbn Matrân tarafından bildirilen Şevvāl 417 başında [15 Kasım 1026] hastanenin hizmete açıldığını söylemek olanaklıdır. Literatürde yer alan Mervânîler döneminde Meyyâfârikîn’de yapılan hastane ile Artuklular döneminde var olan hastanenin birbirinden ayrı olduğu iddiasını destekleyen bir bilgiye araştırma sırasında ulaşılamamıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucu Mervânîler döneminde Nasîru’d-devle tarafından bina edilen Meyyâfârikîn Bîmâristânı’nın Artuklular döneminde de ayakta olduğunu ve hizmetine devam ettiğini, Necmu’d-Dîn Alpî döneminde de Meyyâfârikîn Bîmâristânı’nın vakıflarının yeniden düzenlendiğini söylemek mümkün görünmektedir.

Abstract

Bīmāristān (hospital) of Mayyāfāriqīn which was one of the oldest hospitals in Anatolia was built during Marwānids’ period [983-1085]. Amir Naṣīr al-Dawla [r. 1011-1061] had the hospital constructed with Zāhid al-‘Ulamā’s suggestion and he devolved it properties for pious purposes, as well. It is possible to say that the dates 414 [1023/24] and the first day of Shawwal 417 [15 November 1026] given by Ibn al-Azraq and Ibn al-Maṭrān were the beginning of the construction and the start of services of the hospital, respectively. During research, no record was obtained supporting claims in the literature that the hospital built in the Marwānids’ era and the one in the Arṭuqids’ era were different. So it seems feasible to propound that Mayyāfāriqīn Hospital had been built by Naṣīr al-Dawla and it stood and provided services during Arṭuqids’ era and its waqfs were rearranged in Najm al-Dīn Alpī period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ACIDUMAN, A., TUZCU, K. (2016). Meyyâfârikîn Bîmâristânı Üzerine Bazı Yeni Bilgiler Işığında Bir Değerlendirme. BELLETEN, Cilt: 80 - Sayı: 289, 741–756. https://ajindex.com/articles/126515

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Aḥmed ʿĪsā Beg, Tārīḫu’l-Bīmāristānāt fī’l-İslām, el-Maṭbaʿatu’l-Hāşimiyye 1357 H./1939
  2. M. Artuk, İbrahim, Mardin Artukoğulları Tarihi, Gençler Kitabevi, İstanbul 1944.
  3. Aslanapa, Oktay, Anadolu’da İlk Türk Mimarîsi Başlangıcı ve Gelişmesi, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara 1991.
  4. Bakkal, Ali, “İslâm Tarihinde Tıbbın Gelişmesi ve Silvan’da Tıp”, Harran Üniver- sitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XVIII/30 (2013), ss. 9-43.
  5. Bayat, Ali Haydar, “Kuruluşunun 440. Yılında Manisa Darüşşifası”, Dirim, LIV/9-10 (1979), ss. 290-296. __________, “Anadolu Selçuklu Hastahane Vakfiyelerinin Tek Örneği Ola- rak Sivas Darüşşifası Vakfiyesi (1 Muharrem 615 / 30 Mart 1218)”, Türk Kültürü, XXIX/333 (1991), ss. 5-19. __________, Tıp Tarihi, 1. Baskı,
  6. Sade Matbaa, İzmir 2003.
  7. Bayram, Mikâil, “Selçuklu Veziri Kadı İzzeddin Tarafından Düzenlenen Bir Va- kıf-name”, Ata Dergisi, 7 (1997), ss. 47-53.
  8. Cevdet, M., “Sivas Darüşşifası Vakfiyesi ve Tercümesi”, Vakıflar Dergisi, I (1938), ss. 35-38.
  9. Çetin, Osman, “Bursa’da Tıp Medresesi Var mıydı?” Tarih ve Toplum 143 (1995), ss. 281-284. __________, İlk Osmanlı Hastanesi Bursa Yıldırım Dârüşşifası (Bursa Mahkeme Sicilleri- ne Göre), Göz Nurunu Koruma Vakfı, İstanbul 2006. Dīsḳūrīdes el-ʿAynzerbī. Kitābu’l-Ḥaşāʾiş ve’l-Ḥayvān. İstanbul,
  10. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, No: A. 2147. Gökoğlu, Ahmet, Paphlagonia-Paflagonya-(Kastamonu, Sinop, Çankırı, Safranbolu, Bar- tın, Bolu, Gerede, Mudurnu, İskilip, Bafra, Alaçam ve civarı) Gayri Menkul Eski Eserleri ve Arkeo- lojisi, Cilt I, Doğrusöz Matbaası, Kastamonu 1952. “Gül Mahallesi Haritası,” http://www.haritatr.com/gul-mahallesiharitasi-m8125, erişim tarihi: 04 Ağustos 2014.
  11. Hamarneh Sami K, The Physician, Therapist and Surgeon Ibn Al-Quff (1233-1286),
  12. An Introductory Survey of His Time, Life and Works, The Atlas Press, Cairo 1974. İbn Ebī Uṣaybiʿa, Ebū el-ʿAbbās Aḥmed b. el-Ḳāsım b. Ḫalīfe b. Yūnus es-Saʿdī, ʿUyūnu’l-Enbā fī Tabaḳāti’l-Eṭibbāʾ, Matbaʿatu’l-Vahbiyye, 1299. İbn Maṭrān Ebū Naṣr Esʿed bin İlyās, müteveffā 587 hicrī, Bustānu’l-Eṭibbāʾ ve Ravḍatu’l-Elibbāʾ, Merkez-i İntişār-i Nesḫ-i Ḫaṭṭī,Tehrān 1459 Hk, 1368 Hş [Abu Nasr Asʿad ibn Ilyas ibn Maṭran (d. 587/1191), Bustān al-Aṭibbaʾ wa Rawḍat al-Alibbāʾ, Facsi- mile Edition of the Manuscript held at Malik Public Library with An Introduction by Dr. Mahdi Muhaghghigh, Center for the Publication of Manuscripts, Tehran 1989]. İbnu’l-Ezrak, Aḥmed bin Yūsuf bin ʿAlī, Tārīḫ-i Meyyāfāriḳīn ve Ām