Dergiler / BELLETEN / 2013 / Cilt: 77 - Sayı: 279

Bir Sosyal Sorumluluk Proje­si: Tuna Vilayeti Islahhaneleri

A Social Responsibility Project: The Reformatoires of the Danubian Province

Sayfa
573–636
Yayın Tarihi
2013-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sayede hizmetlerini sürdürebilen kurumlar hayatlarını kazanabilecek düzeyde pek çok meslek erbabının yetişmesini sağlayarak önemli bir görevi yerine getirmiş, başta İstanbul olmak üzere diğer Osmanlı vilayet­lerinde de benzerlerinin açılmasında etkili olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mithat Paşa'nın adıyla özdeşleşen ıslahhanelerden ilki Niş'te açılmış,sahipsiz ve kimsesiz çocuklar başta olmak üzere anne-babasından biri olduğu halde bakılamayacak durumda bulunanlar da buraya alınmıştır.Bunların dışında suç işleyerek hüküm giymiş çocuklar hükümet kararıyla tutukluluk sürelerini kurumdaki özel bölümde geçirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çeşitli kaynak­larda bundan dolayı ıslahhane adıyla anıldığı belirtilen kurumun isminin,bizzat Midhat Paşa'nın Kur'an'daki bir ayetten esinlenmesi üzerine ken­disi tarafından verildiğinden de söz edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sayede hizmetlerini sürdürebilen kurumlar hayatlarını kazanabilecek düzeyde pek çok meslek erbabının yetişmesini sağlayarak önemli bir görevi yerine getirmiş, başta İstanbul olmak üzere diğer Osmanlı vilayet­lerinde de benzerlerinin açılmasında etkili olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Midhat Pasha · Reformatory (ıslah-hane) · Nish

Özet

Mithat Paşa'nın adıyla özdeşleşen ıslahhanelerden ilki Niş'te açılmış,sahipsiz ve kimsesiz çocuklar başta olmak üzere anne-babasından biri olduğu halde bakılamayacak durumda bulunanlar da buraya alınmıştır.Bunların dışında suç işleyerek hüküm giymiş çocuklar hükümet kararıyla tutukluluk sürelerini kurumdaki özel bölümde geçirmiştir. Çeşitli kaynak­larda bundan dolayı ıslahhane adıyla anıldığı belirtilen kurumun isminin,bizzat Midhat Paşa'nın Kur'an'daki bir ayetten esinlenmesi üzerine ken­disi tarafından verildiğinden de söz edilmiştir. Niş'ten sonra Tuna Vilayeti'nin kurulmasıyla Rusçuk ve Sofya'da açılan ıslahhaneler arasına yine Rusçuk'ta faaliyete geçirilen bir kız ıslahhanesi de katılmıştır. Özellikle erkek çocuklara birer meslek edindirmenin temel amaç olduğu ıslahhanelerde dinlerine göre ayrı hocalardan temel bilgileri içeren dersler verilmiştir. Çocukların böylece kendi dilinde okur-yazar olması, basit düzeyde matematik bilgisi edinmesi, din ve ahlak eğitimi alması sağlanmıştır. Kız çocukların ise yine kendi dinlerindeki hocalardan Türkçe veya Bulgarca öğrenmeleri, yabancı bir hanım tarafından verilen Fransızca eğitimi almaları hedeflenmiştir. Temel bilgi­lerin yanında dikiş-nakış ve piyano eğitimi de verilen kurumda küçük kızların iyi yetiştirilmesine özen gösterilmiştir. Devlet-toplum işbirliği ile oluşturulan zamanla bölgenin prestijli kurumlan haline gelen ıslahhanelerin giderleri için kurumlara ait gayri­menkullerin kira gelirleri, ihzariye tezkerelerinden alınan harçlar, ıslahhanelerde üretilenlerin satışından elde edilen kazanç ve başta devlet adamları olmak üzere halkın yaptığı bağışlar kaynak oluşturmuştur. Bu sayede hizmetlerini sürdürebilen kurumlar hayatlarını kazanabilecek düzeyde pek çok meslek erbabının yetişmesini sağlayarak önemli bir görevi yerine getirmiş, başta İstanbul olmak üzere diğer Osmanlı vilayet­lerinde de benzerlerinin açılmasında etkili olmuştur.

Abstract

The first of the Ottoman reformatories, which was identified with the name "Midhat Pasha", was established in Nish. Abondoned and parentless children were the first to be accepted to these reformatories, but extremely poor kids staying with one of their parents were also accepted. Those children who were found guilty and sentenced to penalties, in accordance with the regulations of the government, were placed in a special part of the reformatory so as to serve their sentences. This institution, thus stated to have been recorded as "reformatory" in various socurces, is also accounted to have been named, upon inspiration by one of the Qur'anic verses, by Midhat Pasha. Following the opening of the first reformatory in Nish and the creation of the Danubian Province in the region, new reformatories were opened in Ruse and Sofia. And shortly afterwards, a separate reformatory for girls was set up in Ruse. To acquire professional skills for the children, for boys in particular, was the chief purpose in admission to reformatories. Boys were thought basic lessons by different teachers on the basis of their religion. Thus, they acquired the abilities of reading and writing on mother language, learned the basics of mathematics and recived a moral and religious education. As for girls, they were asked to learn Bulgarian and Turkish by their coreligionist teachers and French by a foreign female teacher. These institutions, in which, apart from these basic lessons, girls learned sewing and needlework and playing piano, aimed at acquiring a good training for little girls.The sources of income for the expenses of these reformatories, which were the products of the cooperation between state and society and became prestigious institutions in the course of time, were rents from public institutions' immovable goods, fees paid for the "ihzariye" certificates, gains from the export of the articles produced in reformatories and grants from statesman and common people. In this way these institutions managed to carry on their activities and succeded in training numerous craftsmen so as to sustain their lives and became influential in the spread of similar reformatories to 1stanbul and other Ottoman provinces.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

FERLİBAŞ, M. B. (2013). Bir Sosyal Sorumluluk Proje­si: Tuna Vilayeti Islahhaneleri. BELLETEN, Cilt: 77 - Sayı: 279, 573–636. https://ajindex.com/articles/126431

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Bâbıâli Evrak Odası Ayniyat Defteri (Tu- na) (BEO.Ayn.d (Tuna)), nr.920, s.76, 257; nr.921, s.180; nr.923, s.20, 65, 163; nr.925, s.54; nr.927, s.87. BOA, Rusçuk ve Niş Islahhanelerinin Emlak Defteri (T), nr.000082, s.4, 5, 7, 9, 11, 13, 15-25, 27-35, 38, 39, 41, 43-45, 47-49, 51-53.
  2. BOA, Cevdet Maarif (C.MF), 131/6542. BOA, İrâde Dâhiliye (İ.DH), 37383; 50047. BOA, İrâde Meclis-i Vâlâ (İ.MVL), 502/22735; 584/26270. BOA, Maarif Nezâreti Mektûbî Kalemi (MF.MKT), 15/124; 40/43; 44/42; 44/56. BOA, Meclis-i Vâlâ (MVL), 1074/27; 1074/62; 1074/66. BOA, Sadâret Mektûbî Mühimme Kalemi (A.MKT.MHM), 302/67; 334/65; 336/32; 401/14. Bulgaristan Milli Kütüphanesi, Oryantal Bölümü (NBKM), F, 112/325; 112/327. Düstur, I. Tertib, II, İstanbul 1289, s. 277-295. Sâlnâme-i Tuna, Def’a 1, Sene 1285, s. 31, 68, 76. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 2, Sene 1286, s. 31, 49. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 3, Sene 1287, s. 36, 65. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 4, Sene 1288, s. 40, 68. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 5, Sene 1289, s. 44, 69. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 6, Sene 1290, s. 48, 69. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 7, Sene 1291, s. 41, 55, 79. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 8, Sene 1292, s. 44, 57, 83, 93. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 9, Sene 1293, s. 45, 46, 89, 98. Sâlnâme-i Vilâyet-i Tuna, Def’a 10, Sene 1294, s. 46, 47. Tuna Gazetesi, nr.4, 8, 9, 12-14, 17, 19-21, 23, 25, 26, 56, 58, 59, 63, 68- 70, 80, 97-100, 105-107, 109, 110, 135, 136, 139, 140, 148-150, 167, 188, 195, 202, 215-217, 223, 227-229, 232, 236, 238, 242, 269, 270, 275, 276, 278, 282-284, 291, 297, 313, 315, 318, 319, 334, 342, 353, 356, 358, 367, 371, 372, 388, 400, 402, 406, 407, 410-412, 424, 430, 440, 442, 459, 480, 501, 505, 511, 541, 601, 602, 604, 605, 608, 610, 612, 620, 623, 650, 697, 699, 701, 706, 712, 713, 719, 734, 744, 749-751, 772, 794, 796-798, 802, 805- 807, 810-812, 814, 816-818, 823, 830, 843, 954, 958, 962, 967, 975, 995, 998, 1001, 1002, 1025, 1033, 1035, 1161, 1165. Acar, M. Şinasi, Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri, İstanbul 2011.
  3. Acaroğlu, M. Türker, Bulgaristan’da 120 Yıllık Türk Gazeteciliği (1865-1985), İstanbul 1989.
  4. Acaroğlu, M. Türker, Bulgaristan’da Türkçe Yer Adları Kılavuzu, Ankara 2006.
  5. Arıkan, Zeki-Abdullah Martal, “İzmir’de İlk Buharlı Un Fabrikası”, Güney-Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, 12 (Prof. Dr. Cengiz Orhonlu Hatıra Sayısı), İstanbul 1998, s. 1-22.
  6. Bakardjieva, Teodora-Stoyan Yordanov, Ruse. Prostranstvo i İstoriya