Dergiler / BELLETEN / 2011 / Cilt: 75 - Sayı: 274

Denizli'de Rüşdiyelerin Kuruluşu ve Gelişimi

Establishment and Development of Rüşdiyes (Middle-Schools) in Denizli

Sayfa
815–844
Yayın Tarihi
2011-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Depremin Denizli merkezdeki rüşdiyeler -erkek ve kız rüşdiyesi- üzerindeki etkisi, bu çalışmanın başlıca konularından biri olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, modernleşme döneminin sivil eğitim kurumlarından olan rüşdiyelerin Denizli'deki tarihi gelişimine ışık tutmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çerçevede, 187l'den itibaren Denizli merkez ve kazalarında tesis edilmeye başlayan rüşdiyelerin kuruluş ve gelişme evresindeki öğretmen kadrosu ve öğrenci durumu, eğitim-öğretim faaliyetlerinde karşılaşılan sorunların çözümüne ilişkin izlenen yol ve yöntemlere dair süreç ele alınmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Depremin Denizli merkezdeki rüşdiyeler -erkek ve kız rüşdiyesi- üzerindeki etkisi, bu çalışmanın başlıca konularından biri olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Denizli Rüşdiye School · Denizli Girls' Rüşdiye · Tavaslızade Ali Efendi

Özet

Bu çalışma, modernleşme döneminin sivil eğitim kurumlarından olan rüşdiyelerin Denizli'deki tarihi gelişimine ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, 187l'den itibaren Denizli merkez ve kazalarında tesis edilmeye başlayan rüşdiyelerin kuruluş ve gelişme evresindeki öğretmen kadrosu ve öğrenci durumu, eğitim-öğretim faaliyetlerinde karşılaşılan sorunların çözümüne ilişkin izlenen yol ve yöntemlere dair süreç ele alınmaktadır. II. Abdülhamid devrinde Denizli'de yeni usullerle kız çocuklarının eğitimi için atılan ilk ve en önemli adım ise, 1896 yılında Denizli Kız Rüşdiyesi'nin eğitim ve öğretime açılmasıdır. Okul, Denizli eşrafından Tavaslızade Ali Efendi tarafından inşa edilmiştir. Tavaslızade Ali Efendi sonraki yıllarda da okulun bazı ihtiyaçlarını karşılanmıştır. Bu bakımdan, Denizli'de cehaletin izalesi ve modern eğitim kurumlarının tesisinde yerel unsurun oynadığı rolün, ayrıca dikkate değer olduğunu belirtmek gerekir. Denizli' deki diğer okullar gibi rüştiyelerin de gelişim sürecinde karşılaştığı en büyük sorunlardan biri, 1899'daki büyük depremin neden olduğu tahribat olmuştur. Depremin Denizli merkezdeki rüşdiyeler -erkek ve kız rüşdiyesi- üzerindeki etkisi, bu çalışmanın başlıca konularından biri olmuştur.

Abstract

This study was aimed to shed light on the historical development of rüşdiye schools (middle-schools) which was one of the civil educational institutions within the modernization period in Denizli. Therefore, the situations of teachers and students, the methods and ways to resolve the problems in teaching and training activities during the establishment and development process of rüşdiyes built in the centre and counties of Denizli from 1871 were considered. During the reign of Abdulhamid II, the first and the big improvement in the education of female students according to the new procedures was the opening of Denizli Girls' Rüşdiye in 1896. That school was built by Tavaslızade Ali Efendi, a local notable. In the following years, Tavaslızade Ali Efendi helped to meet the needs of school. It should be emphasized tl1at indigenous people had a role in the establishment of the modern educational institutions and removing illiteracy in Denizli. Like other schools in Denizli, rüşdiyes' significant trouble encountered during the development process were the damages of earthquakes occured in 1899. The effects of the earthquake on rüşdiyes -boys' and girls' rüşdiye-in Denizli were one of the primary concerns of this study.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDIN, M. (2011). Denizli'de Rüşdiyelerin Kuruluşu ve Gelişimi. BELLETEN, Cilt: 75 - Sayı: 274, 815–844. https://ajindex.com/articles/126404

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. BEO.Sadaret Evrakı Mektûbî Mühimme Kalemi (A.MKT.MHM.), 195/56, 2 Ra. 1277. Maarif Nezareti Mektûbî Kalemi (MF.MKT.), 15/5, 2 L.1290; 14/37, 22 Ş. 1290; 325/67, 4 S. 1314; 60/128, 15 Ra.1296; 16/85, 16 Za.1290; 36/848, 17 R.1293; 50/30, 8 B.1293; 63/123, 3 Ş.1296; 41/108, 25 B.1293; 42/1, 1 Ş.1293; 42/87, 9 Ş.1293; 31/168, 23 Ş.1292; 71/85, 12 Za.1298; 76/68, 16 Ş. 1299, 62/63, 19 Ca. 1296, 70/14, 12 L.1298; 73/110, 12 S. 1298; 416/41, 01 Ca. 1316; 560/48, 12 S. 1319; 272/434, 13 M. 1313; 272/ 19, 11 M. 1313; 311/ 26, 30 L. 1313; 320/ 41, 6 M. 1314; 321/ 32, 8 M. 1314; 322/12, 12 M. 1314; 324/57, 29 M. 1314; 331/ 33, 27 Ra. 1314; 336/ 18, 20 R. 1314; 507/18, 9 S. 1318; 646/33, 19 R. 1320; 545/38, 24 L. 1318; 862/26, 4 R. 1323; 878/50, 29 Ca. 1323; 1121/26, 29 R. 1327. a- Salname-i Vilâyet-i Aydın (SVA): 1297, 1298, 1301, 1302, 1303, 1304, 1305, 1306, 1308, 1311, 1312, 1313, 1314, 1315, 1316, 1317, 1319, 1320, 1321, 1323, 1326 yılları. b- Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye (SNMU) 1317, 1318, 1319 yılları. Akyüz, Yahya, Türk Eğitim Tarihi M.Ö.1000-M.S.2009, 15. Baskı,
  2. Pegem Akademi, Ankara, 2009.
  3. Altınova, Ayşegül, Osmanlı Modernleşmesinde Rüşdiye Mektebleri, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 2010 (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Antel, Sadrettin Celâl, “Tanzimat Maarifi”, Tanzimat I, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 1999, s. 444 Arıkan, Gülay, “Osmanlılarda Tanzimat Döneminde Kadınlar ile İlgili Gelişmeler”, Tanzimat‟ın 150. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu, (Ankara:31 Ekim-3 Kasım 1989), Ankara, 1994, s. 324. Ata, Bahri, “Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Bir Ders Araç ve Gereçleri Lojistik Merkezi: Maarif Kütüphanesi (1872-1895)”, Tarihin Peşinde/Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2009, Sayı: 1, s. 27-36.
  4. Berkes, Niyazi, Türkiye‟de Çağdaşlaşma, Yay.Haz. Ahmet Kuyaş, 3. Baskı, İstanbul, 2002.
  5. Demirel, Muammer, “Türk Eğitiminin Modernleşmesinde Rüşdiye Mektebleri”, Türkler, Yeni Türkiye Yayınları, c. 15, Ankara, 2002, s. 49. Ergin, Osman, Türk Maarif Tarihi, c. 1-2,
  6. Eser Matbaası, İstanbul, 1977.
  7. Koçer, Hasan Ali, Türkiye‟de Modern Eğitim (1773-1923),
  8. Uzman Yayınları, Ankara, 1987.
  9. Kodaman, Bayram, Abdülhamid Devri Eğitim Sistemi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1991.
  10. Mahmud Cevad, Maarif-i Umumiye Nezareti Tarihçe-i Teşkilat ve İcraat/XIX. yüzyıl Osmanlı Maarif Tarihi, Hazırlayan: Saadettin Kayaoğlu, Ankara, 2001.
  11. Nurdoğan, M. Arzu, Osmanlı Modernleşme Sürecinde İlköğretim (1869-1922), Marmara Üniversit