Dergiler / BELLETEN / 2012 / Cilt: 76 - Sayı: 275

Topkapı Sarayı Harem'i: 1665 Yangını Sonrası Yenileme Projesi

Topkapı Palace Harem: Renovation Project After the Fire in the Year 1665

Sayfa
45–74
Yayın Tarihi
2012-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmada ele aldığımız veriler ışığında ulaşılan sonuç, özellikle 17. yüzyılın ortasında meydana gelen yangının arkasından başlatılan projenin bitiminde ve Harem'in yenilenmesi sürecinde Valide Turhan Sultan'ın etkin olduğudur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, Osmanlı hanedanının ve imparatorluk tarihinin simgesel ve fiziksel en büyük verisini oluşturan Topkapı Saray'ının sınırları içinde yer alan, Harem bölümünde meydana gelen 1665 (1076) yılı yangını sonrasında başlatılan yenileme projesi ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda özellikle yenileme projesi sürecinde, dönemin önemli bir siyasi gücü olan Valide Turhan Sultan'ın projeye etkisi de tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmada ele aldığımız veriler ışığında ulaşılan sonuç, özellikle 17. yüzyılın ortasında meydana gelen yangının arkasından başlatılan projenin bitiminde ve Harem'in yenilenmesi sürecinde Valide Turhan Sultan'ın etkin olduğudur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Topkapı Palace · Harem · IV. Mehmed

Özet

Bu makalede, Osmanlı hanedanının ve imparatorluk tarihinin simgesel ve fiziksel en büyük verisini oluşturan Topkapı Saray'ının sınırları içinde yer alan, Harem bölümünde meydana gelen 1665 (1076) yılı yangını sonrasında başlatılan yenileme projesi ele alınmıştır. Bu bağlamda özellikle yenileme projesi sürecinde, dönemin önemli bir siyasi gücü olan Valide Turhan Sultan'ın projeye etkisi de tartışılmıştır. Çalışmada, yenileme projesinin süreci, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulunan ve inşaat süresince yapılan masrafların tutulduğu defterin ışığında ele alınmıştır. Yetmiş yapraktan oluşan mevcut defterin büyük bir bölümü işçi ve ustalara ödenen ücretler ile taşıma ücretlerini içermektedir. Bununla birlikte inşaatta kullanılan malzemeler ve bunların nerelerden getirildiği de ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Makalede, Valide Turhan Sultan'ın yangın sonrasında başlatılan imar etkinliğindeki rolü tartışılırken, hesap defteri ile birlikte Harem mekanla­rında bulunan ve 1665 yangını sonrasına ait kitabelerden yararlanılmıştır. Harem hakkında bugüne kadar yapılan çalışmalarda, 1665 yılı sonra­sındaki yenileme projesi üzerine yazılanlar, Harem'deki kitabelerden elde edinilen bilgilerin ötesine gitmemektedir. Çalışmada ele aldığımız veriler ışığında ulaşılan sonuç, özellikle 17. yüzyılın ortasında meydana gelen yangının arkasından başlatılan projenin bitiminde ve Harem'in yenilenmesi sürecinde Valide Turhan Sultan'ın etkin olduğudur.

Abstract

In this article the following issue is taken into consideration; the renovation project started after the fire happened in the year 1076 (1665) in the Harem section within the territory of Topkapı Palace creating the most important symbolical and physical parameter of the Ottoman dynasty and empire. In this context especially the impact of Sultana Turhan, who was one of the most important political power of the period, on the project during the renovation process is discussed. The renovation period is taken into consideration in this study in the light of the accounting book concerning the expenses during construction kept at the Ottoman Archive of the Prime Ministry. Major part of the accounting book consisting of seventy pages includes worker and craftsmen fees and transportation fees. In addition to this the materials to be used in the construction and the origins of these materials are stated in details. In this article while the role of the Sultana Turhan during the reconstruction activity started after the fire is being discussed, the epigraphs belong to the period after year 1665 fire and found within Harem together with the accounting book are taken as references. The existing literature concerning the renovation project after the year 1665 does not go beyond the information obtained from the epigraphs found in the Harem. The result we have reached in this study in the light of the data we take into consideration, it is apparent that Sultana Turhan is effective during the renovation of Harem and particularly during the completion of the project started after the fire happened in the middle of the 17th century.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOCAASLAN, M. (2012). Topkapı Sarayı Harem'i: 1665 Yangını Sonrası Yenileme Projesi. BELLETEN, Cilt: 76 - Sayı: 275, 45–74. https://ajindex.com/articles/126339

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. ̒Abdurrahman ̒Abdi Paşa. Vekāyi-nâme, haz. Fahri Çetin Derin, Çamlıca Ya- yınevi, İstanbul 2008. Abdurrahman Şeref Bey, “Topkapı Sarayı-ı Hümayunu”, TOEM., İstanbul 1329: cüz. 5: 265-269; cüz. 6: 329-364; cüz. 7: 393-421; cüz. 8: 457- 483; cüz. 9: 521-594; cüz. 10: 585-594; cüz. 11: 649-657; cüz. 12: 413-730. Afyoncu Fatma, 17. Yüzyılda Hassa Mimarlar Ocağı, İstanbul 2001.
  2. Ahmed Refik, Türk Mimarları, İstanbul 1933. Ahmed Resmî Efendi, Ahmed Resmî Efendi ve Hamîletü’l Küberâsı, haz. Zeynep Aycibin, Mimar Sinan Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bö- lümü Yayınlanmamış Lisans Tezi, İstanbul 1997.
  3. Ahmed Resmi Efendi, Hamîletü’l Küberâ, haz. Ahmet Nezihî Turan, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2000. Ahmed Tayyârzâde‘Atâ. Târîò-i ‘Atâ, Târîò-i Enderun, c. I, İstanbul 1292-93.
  4. Akdağ İffet, Topkapı Sarayı Manzumesinin İlk Nüvesinin Geçirdiği İnkişafın Kuruluş Prensiplerinin İncelenmesi ve Tespiti Hakkında Bir Deneme, Yayın- lanmamış Doktora Tezi, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi, İstanbul 1959. Akozan Feridun, “Türk Külliyeleri”, Vakıflar Dergisi, c. 8, (1969), s. 303-309. Aksu Hüsamettin, “Sultan III. Murad Şehinşahnamesi”, Sanat Tarihi Yıllığı. c. IX-X. 1979–80, (1981), s. 1–22. Andreasyan H.D., “Eremya Çelebi’nin Yangınlar Tarihi”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, sy. 27. (1973), s. 59-84. Anhegger Robert, “Hezarfen Hüseyin Efendi’nin Osmanlı Devlet Teşkilatı- na Dair Mülahazaları”, Türkiyat Mecmuası, c. IX, (1951), s. 365- 393. Anhegger-Eyüboğlu, M., Topkapı Sarayı’nda Padişah Evi (Harem), Sandoz Kültür Yayınları, İstanbul 1986.
  5. Atasoy Nurhan - Filiz Çağman, Turkish Miniature Painting, İstanbul, 1974.
  6. Ayverdi Ekrem Hakkı, Fatih Devri Mimarisi, Fethi Derneği Neşriyatı, İstan- bul 1953.
  7. Babinger, Franz, Fatih Sultan Mehmed ve Zamanı, çev. Dost Körpe, Oğlak Yayınları, İstanbul 2002.
  8. Bağcı Serpil, Filiz Çağman, Günsel Renda ve Zeren Tanındı, Osmanlı Resim Sanatı, Kültür Bakanlığı Yayınları, İstanbul 2006. Bakır Sitare Turan, “Osmanlı Sanatında Bir Zirve İznik Çini ve Seramikle- ri”, Anadolu’da Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, Kültür ve Turizm Ba- kanlığı, İstanbul 2007, s. 279-308. Bayram Sadi -Adnan Tüzen, “İstanbul-Üsküdar Ayazma Camii ve Ayazma Camii İnşaat Defteri (Üsküdar, Sultan III. Mustafa Camii)”, Vakıflar Dergisi,sy. 22, (1991), s. 199-288.
  9. Bostan İdris, Osmanlı Bahriye Teşkilatı: XVII. Yüzyılda Tersane-i Amire, Ankara 1992.
  10. Davis Fanny, The Palace of Topkapı in İstanbul, New York 1970.
  11. Eldem S. Hakkı - Feridun Akozan, Topkapı