Dergiler / BELLETEN / 2019 / Cilt: 83 - Sayı: 296

II. Meşrutiyet Döneminde Akim Kalmış Bir Eğitim Projesi: Medrese-i Aşâir

An Education Project During the Second Constitutionalist Period that was Never Realized: The Ashair Madrasa

Sayfa
289–308
Yayın Tarihi
2019-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale, adı geçen medresenin kuruluş amacını, teşkilat yapısını, ders programını ve müfredatını, arşiv belgelerine dayalı olarak ortaya koyan ilk çalışma niteliğindedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tanzimat’la birlikte yoğun modernizasyon faaliyetlerinin cereyan ettiği bir alan hâline dönüşen Osmanlı eğitim tarihi, günümüz eğitim kurumlarından büyük bir kısmının kuruluşuna tanıklık etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tanzimat’la başlayıp II.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale, adı geçen medresenin kuruluş amacını, teşkilat yapısını, ders programını ve müfredatını, arşiv belgelerine dayalı olarak ortaya koyan ilk çalışma niteliğindedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Education · History of Ottoman Education · Madrasa

Özet

Tanzimat’la birlikte yoğun modernizasyon faaliyetlerinin cereyan ettiği bir alan hâline dönüşen Osmanlı eğitim tarihi, günümüz eğitim kurumlarından büyük bir kısmının kuruluşuna tanıklık etmiştir. Tanzimat’la başlayıp II. Abdülhamit döneminde nicelik ve nitelik itibariyle çeşitlenerek artan batı tarzı eğitim kurumlarının yanında, geleneksel eğitim kurumu olan medreselerin de ıslah edilerek çeşitlenmesi, II. Meşrutiyet döneminde gerçekleşebilmiştir. Bu süreçte projelendirilen eğitim kurumlarından büyük bir kısmı hayata geçirilmiş olmasına rağmen, bir kısmı kısa sürede kapanmış, az da olsa hayata geçirilemeden proje aşamasında kalanlar olmuştur. II. Meşrutiyet döneminde medreselerde gerçekleştirilen ıslahatın, gerek yapı, gerekse program itibariyle batı tarzı mektepler modellenerek gerçekleştirildiği müşahede edilmektedir. Bu medreselerden biri de II. Abdülhamit döneminde açılmış olan Aşiret Mektebi örnek alınmak suretiyle projelendirilen, ancak hayata geçirilmesi mümkün olmayan Medrese-i Aşâir’dir. Özel bir amaca yönelik planlanan ve teşkilat yapısı ve programı itibariyle de Aşiret Mektebi’ni çağrıştıran bu medrese, akim kalmış önemli bir proje olarak arşivdeki yerini almıştır. Bu makale, adı geçen medresenin kuruluş amacını, teşkilat yapısını, ders programını ve müfredatını, arşiv belgelerine dayalı olarak ortaya koyan ilk çalışma niteliğindedir.

Abstract

The history of education in the Ottoman Empire –which has transformed into a fi eld of intense modernization activities after the Tanzimat reform era – has witnessed the birth of the majority of today’s educational institutions. In addition to the westernstyle educational institutions, which started emerging during Tanzimat and increased both in quality and quantity during the period of Abdülhamit, the diversifi cation of traditional education institutions, namely madrasas, by means of reform was only possible during the Second Constitutional Period. Despite the fact that many of the educational institution projects that have been designed during this period have been put into practice, some of these institutions have closed in a short period of time and some have remained in the project phase without ever being realized. During the Second Constitutional Period, it is observed that the reforms carried out in the madrasas were done by modeling western-style educational institutions with regard to their structure and curriculum. One of these madrasas is the Ashair Madrasa: it was designed after the example of Ashiret (tribal) schools – which were opened during the period of Abdülhamit II – but never became a reality. This madrasa, which was planned for a special purpose and resembled the Ashiret School with its organizational structure and curriculum, has taken its place in the archive as an important and unrealized project. This article is the fi rst study to reveal the establishment purpose, organization structure, syllabus, and curriculum of the aforementioned madrasa based on archive documents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, H. (2019). II. Meşrutiyet Döneminde Akim Kalmış Bir Eğitim Projesi: Medrese-i Aşâir. BELLETEN, Cilt: 83 - Sayı: 296, 289–308. https://ajindex.com/articles/126325

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. İstanbul Müftülüğü Meşîhat Arşivi (İMMA), Meclis-i Mesâlih-i Talebeye Mahsus Müsvedde Varakaları (MMTMMV), Defter nr. 2075. ____________,Bâb-ı Âsâfi Divan-ı Hümayun Sicilleri Nizâmat Defterleri(A.DVNSN-ZAM.d), nr: 6, s.78-81. ____________,Dâhiliye-Şifre(DH-ŞFR), Dosya nr.49, Gömlek nr. 44,63,65,66,136. ____________,Haritalar (Hrt), nr.0473 Akpınar, Alişan, Osmanlı Devletinde Aşiret Mektebi, Göçebe yay., İstanbul 1997.
  2. Akpınar, Alişan, Eugene L. Rogan, Aşiret-Mektep-Devlet: Osmanlı Devleti’nde Aşiret Mektebi, Aram yay., İstanbul 2001.
  3. Alkan, Mehmet Ö., Tanzimattan Cumhuriyete Modernleşme Sürecinde Eğitim İstatistikleri 1839-1924,
  4. Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara 2000.
  5. Atay, Falih Rıfkı, Zeytindağı, Pozitif yay., İstanbul 2015.
  6. Atay, Hüseyin, -Osmanlılarda Yüksek Din Eğitimi-Medrese Programları, İcazetnâmeler, Islahat Hareketleri, Dergah Yayınları, İstanbul 1983. ____________,“Medreselerin Islâhı”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Ankara 1982, c. XXV, s. 1-43.
  7. Ayverdi, İlhan, Kubbealtı Lugatı: Asırlar Boyu Tarihi Seyri İçinde Misalli Türkçe Sözlük, Kub-bealtı yay., (gözden geçirilmiş) 3.bs., İstanbul 2008.
  8. Bostancı, Mustafa, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Hicaz’da Hâkimiyet Mücadelesi”, Gazi Akademik Bakış Dergisi, “Ankara 2014, c. VII, S. 14, s. 117-136.
  9. Çetinsaya, Gökhan, “II.Abdülhamid’in İç Politikası: Bir Dönemlendirme Denemesi”, Osmanlı Araştırmaları/The Journal of Ottoman Studies, İSAM, İstanbul, 2016, S. XL-VII, s. 353-409.
  10. Deringil, Selim, - İktidarın Sembolleri ve İdeoloji: II. Abdülhamit Dönemi (1876-1909),
  11. Doğan Kitap, İstanbul 2014. ____________,“Osmanlı İmparatorluğu’nda ‘Geleneğin İcadı’, ‘Muhayyel Cemaat’ (‘Tasarlanmış Topluluk’) ve Panislamizm”, Toplum ve Bilim, İletişim yay., İstanbul Yaz-Güz-1991, c. 15, S. 54-55, (s. 47-64).
  12. Ergin, Osman N., -Türkiye Maârif Tarihi, Eser Matbaası, İstanbul, 1977. ____________,“Aşiret Mekteb-i Hümâyunu”, İstanbul Ansiklopedisi, edit. Reşad Ekrem Koçu, Tan Matbaası, İstanbul 1960, c. III, (s. 1157-1161).
  13. Georgeon, François, Sultan Abdülhamid, çev. Ali Berktay, İletişim yay., 2. bs., İstanbul 2012.
  14. Günay, Nejla, “İttihatçıların Türkleştirme Siyasetiyle İlgili İddialar ve Tarih Yazımın-daki Çelişkiler”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi: Journal Of Atatürk Research Center, c. XXX, Mart-2014, S. 88, (s. 115-151).
  15. Günay, Selçuk, “II.Abdülhamid Döneminde Suriye ve Lübnan’da Arap Ayrılıkçı Ha-reketlerinin Başlaması ve Devletin Tedbirleri”, Tarih Araştırmaları Dergisi, AÜDT-CF, Ankar