Dergiler / BELLETEN / 2016 / Cilt: 80 - Sayı: 288

II. Mahmut’un Mal-Mülk Sayımı: Evreşe Örneği

Mahmut II’s Census in Property: The Case of Evreşe

Sayfa
483–506
Yayın Tarihi
2016-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İki, sayım sonuçlarına göre getirilmek istenen yeni vergi düzeninin Evreşe Sayım Defteri üzerinden okuyabilmektir.Böylece, hem kolektif vergilendirmeden bireysel vergilendirmeye geçiş hakkında bu sayımın önemli bir fikir vereceği, hem de sayımın daha sonraki süreçlere olan etkisinin anlaşılabileceği düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyıl Osmanlı yöneticilerinin gerçekleştirmek istedikleri yönetim stratejilerinden birisi vergi yükünün ve dağılımının iyileştirilmesi olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mahmut’un sayımı bu stratejik girişimlerin ilk pratiğidir.
💡
Sonuç & Katkı:İki, sayım sonuçlarına göre getirilmek istenen yeni vergi düzeninin Evreşe Sayım Defteri üzerinden okuyabilmektir.Böylece, hem kolektif vergilendirmeden bireysel vergilendirmeye geçiş hakkında bu sayımın önemli bir fikir vereceği, hem de sayımın daha sonraki süreçlere olan etkisinin anlaşılabileceği düşünülmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mahmud II’s Census · Tax on Property · Evreşe

Özet

19. yüzyıl Osmanlı yöneticilerinin gerçekleştirmek istedikleri yönetim stratejilerinden birisi vergi yükünün ve dağılımının iyileştirilmesi olmuştur. II. Mahmut’un sayımı bu stratejik girişimlerin ilk pratiğidir. Fakat bu sayım Osmanlı tarihyazımında “ tamamlanamadı” diye bir algıya sahiptir. Elimizdeki Evreşe Sayım Defteri, bu sayıma dair ilk örnektir. Çalışmanın odağında da bu defter vardır. Çalışmanın iki amacı vardır. Bir, Temetuat sayımlarının öncüsü olan bu sayımın niteliğini ve sistematiğini ortaya koyabilmek. İki, sayım sonuçlarına göre getirilmek istenen yeni vergi düzeninin Evreşe Sayım Defteri üzerinden okuyabilmektir.Böylece, hem kolektif vergilendirmeden bireysel vergilendirmeye geçiş hakkında bu sayımın önemli bir fikir vereceği, hem de sayımın daha sonraki süreçlere olan etkisinin anlaşılabileceği düşünülmektedir.

Abstract

One of the administrative strategies that the 19th century Ottoman statesmen wanted to achieve was the optimization of tax burden and distribution. Mahmud II’s census was the first initiative of these strategic attempts. However, this census is known as “unfinished” in Ottoman historiography. The census book of Evreşe which we have, is the first sample of the census emerged. This study is focused on the Evreşe census book, and this study has two main aims. The first of this aim is Temettuat census which is clarify qualifications and systematics. Second, it attempts to evaluate the Evreşe Census book in the context of the new tax scheme that was desired to be implemented. Thus, it aims not only to provide a better understanding of the transition from collective taxation to individual taxation, but also the role and effect of this census on the financial processes of the period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EFE, A. (2016). II. Mahmut’un Mal-Mülk Sayımı: Evreşe Örneği. BELLETEN, Cilt: 80 - Sayı: 288, 483–506. https://ajindex.com/articles/126282

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. İrade Mesail-i Mühimme (İ.MSM), nr. 10, 12. Cevdet Adliye (C.ADLİYE) 40/2437 Cevdet Maliye (C.ML), nr. 1485, 361, 452/18284 Hatt-ı hümayun (HAT), nr. 1251, 1246, 1617 BOA, ADVN. NHM. 2/16 BOA. ML. VRD. TMT. d.5945 BOA. ML VRD. TMT. d.06230. Ahmet Lütfi Efendi, Vaka’nüvis Ahmet Lütfi Efendi Tarihi, C.8,İstanbul, YKY, 1999,
  2. Aksan, Vırgınıa H., Kuşatılmış Bir İmparatorluk Osmanlı Harpleri 1700-1870, Gül Çağalı Güven(Çev.), İş Bankası Yay., İstanbul, 2010.
  3. Aydın, Mahir, “Sultan Mahmud Döneminde Yapılan Nüfus Tahririleri” Sultan II. Mahmud ve Reformları Semineri, Bildiriler,28-30 Haziran 1989, İstanbul 1990.
  4. Cezar, Yavuz, Osmanlı Maliyesinde Bunalım ve Değişim Dönemi, 18.yüzyıldan Tanzimat’ta Mali Tarih, İstanbul, 1986
  5. Efe, Ayla, Muhassıllık Teşkilatı, Yayınlanmamış Dok. Tezi, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bil. Ens. Eskişehir, 2002.
  6. Emecen, Feridun, “Sosyal Tarih Kaynağı Olarak Osmanlı Tahririleri” Tarih ve Sosyoloji Seminerleri Bildiriler,28-29 Mayıs 1990, İstanbul, 1991, s.143-157
  7. Güran, Tevfik, “19. Yüzyıl Temettuat Tahrirleri,” H. İnalcık ve Ş. Pamuk (der.), Osmanlı Devleti’nde Bilgi ve İstatistik, DİE, Ankara, 2000. ————, Tanzimat Döneminde Osmanlı Maliyesi: Bütçeler ve Hazine Hesapları, Ankara, 1989.
  8. İnalcık, Halil,“Tanzimat’ın Uygulanması ve Sosyal Tepkiler” Tanzimat, Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, (ed.) Halil İnalcık, Mehmet Seyitdanlıoğlu, Ankara 2006. ————, “Sened-i İttifak ve Gülhane Hattı Hümayunu”, Tanzimat, Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, (ed.) Halil İnalcık, Mehmet Seyitdanlıoğlu, Ankara 2006.
  9. Karal, Enver Ziya, Osmanlı İmparatorluğunda İlk Nüfus Sayımı 1831, Ankara,1943.
  10. Kaya, Alp Yücel, Yücel Terzibaşoğlu, “ Tahrirden Kadastroya:1874 İstanbul Emlak Tahriri ve Vergisi, Kadastro Tabir Olunur Tahrir-i Emlak”, Tarih Toplum Yeni Yaklaşımlar, S. 9, (2009), s. 9-58.
  11. Kaynar, Reşat, Mustafa Reşit Paşa ve Tanzimat, Ankara, 1991.
  12. Kazıcı, Ziya, Osmanlı Vergi Sistemi, İstanbul, 1977.
  13. Kırlı, Cengiz, Sultan ve Kamuoyu, Osmanlı Modernleşeme Sürecinde Havadis Jurnalleri, 1840- 44, İş Bankası Yay. İstanbul, 2009.
  14. Kütükoğlu, Mübahat S., “Osmanlı Sosyal ve İktisadi Tarihi Kaynaklarından Temettü Defterleri” Belleten, 59/225, (1995) s. 395-416.
  15. Mann, Michael, Devletler, Savaş ve Kapitalizm, Politik Sosyoloji İncelemeleri, Tarih Vakfı Yay. İstanbul, 2013.
  16. Öz, Mehmet, “Tahriri Defterlerindeki Sayısal Veriler” Osmanlı Devletinde Bilgi ve İstatistik, H. İnalcık, Ş. Pamuk(Der) DİE. Yay, Ankara, 2011.
  17. Özbek, Nadir, “ Osmanlı İmparatorluğunda Gelir Ver