Dergiler / BELLETEN / 2014 / Cilt: 78 - Sayı: 283

Harem Cariyelerinin Musiki ve Seyirlik Oyunlardaki Eğitimleri (1677-1687)

Musical and Theatrical Arts Education of Ottoman Imperial Harem Cariyes (1677-1687)

Sayfa
1033–1074
Yayın Tarihi
2014-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sanat eğitimi alan cariyelerin tespiti, cariyeleri eğiten hocaların kimlikleri, eğitimin niteliği ve eğitim esnasında yapılan harcamalar göz önünde bulundurulduğunda, bu cariyelerin haremdeki konumları ve harem için ne derece önem arz ettikleri anlaşılabilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Osmanlı saray haremindeki cariyelere verilen eğitimin bir yönü olan sanat eğitimi üzerinde durarak, harem yaşamı hakkında bilinmeyen bazı gerçekleri ortaya koymaya çalışmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Arşiv belgelerine dayalı yapılan kronolojik sınırlama IV.
💡
Sonuç & Katkı:Sanat eğitimi alan cariyelerin tespiti, cariyeleri eğiten hocaların kimlikleri, eğitimin niteliği ve eğitim esnasında yapılan harcamalar göz önünde bulundurulduğunda, bu cariyelerin haremdeki konumları ve harem için ne derece önem arz ettikleri anlaşılabilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ottoman Imperial Harem · Mehmed IV · Cariye

Özet

Bu çalışmanın amacı, Osmanlı saray haremindeki cariyelere verilen eğitimin bir yönü olan sanat eğitimi üzerinde durarak, harem yaşamı hakkında bilinmeyen bazı gerçekleri ortaya koymaya çalışmaktır. Arşiv belgelerine dayalı yapılan kronolojik sınırlama IV. Mehmed’in saltanatının son on yılını kapsamaktadır. IV. Mehmed dönemi saray hareminde, dışarıda eğitim görüp satın alınan veya yeteneklerine göre saray dışında çeşitli hocaların evlerinde eğitilerek tekrar saraya gönderilen çok sayıda cariyenin yetiştirildiği görülmektedir. Cariyelerin eğitimleri, gerek haremde gerekse hocalarının evlerinde, hocalarından birebir ya da gruplar halinde aldıkları derslerle gerçekleşmiştir. Belgelerde, cariyelerin hocalarının isimleri, hangi sanatın ustası oldukları, aldıkları ücret ve nafakalar tespit edilebilmektedir Bu dönemde, haremde musiki alanında eğitim gören cariyelerin içinde, keman, kanun, tanbur, santur, çöğür, nefir, ney, musikar çalan sazende cariyelerin yanı sıra hanende cariyelerin olduğu da bilinmektedir. Cariyelerin hayal ve kukla oyunu başta olmak üzere bazı seyirlik oyunların eğitimini aldıkları da anlaşılmaktadır. Belgelerde, cariyelerin eğitimleri esnasında yapılan yeme-içme, giyim-kuşam ve muhtelif masraflarına ilişkin bilgilere de rastlanmaktadır. Sanat eğitimi alan cariyelerin tespiti, cariyeleri eğiten hocaların kimlikleri, eğitimin niteliği ve eğitim esnasında yapılan harcamalar göz önünde bulundurulduğunda, bu cariyelerin haremdeki konumları ve harem için ne derece önem arz ettikleri anlaşılabilmektedir.

Abstract

The purpose of this paper is to establish a better understanding of the life in Ottoman Imperial Harem through a comprehensive study of art education given to the cariyes of the Sultan. The archival documents that form the backbone of this work concentrate on the last decade of the reign of Sultan Mehmed IV. They reveal that not only several cariyes who had already been educated in various arts were purchased but also talented cariyes were educated through private lessons or classes offered by famous artists of the time. The classes were not always held in the harem and some of the cariyes were sent to the houses of the artists. We identified the names and the expertise of the artists that educated the cariyes as well as the payments they received for their service from the archival documents. The cariyes that got music education were taught to play a large spectrum of musical instruments including keman, kanun, tanbur, santur, çöğür, nefir, ney and musikar as well as singing. We determined that the education was not limited to music since some of the cariyes were educated in theatrical arts such as puppet and shadow play. During our research we also encountered several documents regarding food, clothing and various expenses of the cariyes. Our findings about the content and the cost of the education given to the cariyes shed light on the statue of the cariyes in the Ottoman Harem.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZMUTLU, G. (2014). Harem Cariyelerinin Musiki ve Seyirlik Oyunlardaki Eğitimleri (1677-1687). BELLETEN, Cilt: 78 - Sayı: 283, 1033–1074. https://ajindex.com/articles/126236

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Abdurrahman Abdi Paşa Vekâyi '-Nâmesi, (Haz. Fahri Ç. Derin), Çamlıca Basım Yayın, İstanbul 2008. Albertus Bobovius ya da Santuri Ali Ufki Bey'in Anıları: Topkapı Sarayı'nda Yaşam, Sunan ve Notlayan?lar: Stephanos Yerasimos, - Annie Berthier, Çev. Ali Berktay, Kitap Yayınevi, İstan?bul 2002.
  2. Akgündüz, Ahmed, İslam Hukukunda Kölelik-Cariyelik Müessesesi ve Osmanlı'da Harem, OSAV, İstanbul 2000.
  3. Aksoy, Bülent, Avrupalıların Gözüyle Osmanlılarda Musiki, Pan Yayıncılık, İstanbul 2003. _____________, Geçmişin Musiki Mirasına Bakışlar, Pan Yayıncılık, İstanbul 2008. _____________, "Itrî", Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı, C.4, s. 114-115.
  4. Aksüt, Sadun, Türk Musikîsinin 100 Bestekârı, İnkılâp Kitabevi, 1993.
  5. And, Metin,"Karagöz Üzerindeki Bilgilere Yeni Katkılar", Karagöz Kitabı, Haz. Sevengül Solmaz, Kitabevi, İstanbul 2005, s. 21-48. ___________, Kırk Gün Kırk Gece, Taç Yayınları, İstanbul 1959. ___________, Osmanlı Tasvir Sanatları: 1 Minyatür, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstan?bul, 2004. ___________,"Sanatçı Cariyeler", Sanat Dünyamız, Yaratıcı Osmanlılar, S. 73, İstanbul 1999, s. 69-77.
  6. Angiolello, Giovan Maria, Fatih'in İçoğlanı Anlatıyor, Fatih Sultan Mehmed, Orijinal Adı: Historia Turchesca, Çev. Pınar Gökpar, Profil Yayıncılık, İstanbul 2011.
  7. Arslan, Mehmet, Türk Edebiyatında Manzum Sürnameler (Osmanlı Saray Düğünleri ve Şenlikleri), Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara 1999.
  8. Ata, Songül Karahasanoğlu, "Osmanlı Dönemi Halk Müziği Örneklerine Bir Bakış", Osmanlı, Ed. Güler Eren, Yeni Türkiye Yayınları, C. 10, Ankara 1999, s. 735-738.
  9. Behar, Cem, Ali Ufkî ve Mezmurlar, Pan Yayıncılık, İstanbul 1990. __________, Aşk Olmayınca Meşk Olmaz, YKY, İstanbul 2006. __________,Musikiden Müziğe- Osmanlı/ Türk Müziği: Gelenek ve Modernlik, YKY. İstanbul 2008. ___________, Şeyhülislâm'ın Müziği-18. Yüzyılda Osmanlı/ Türk Musikisi ve Şeyhülislâm Es'ad Efen?di'nin Atrabü'l Âsâr'ı, YKY, İstanbul 2010.
  10. Çalışlar, Aziz, Tiyatro Ansiklopedisi, TC. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1995.
  11. Defterdar Sarı Mehmed Paşa, Zübde-i Vekaiyât, Haz. A. Özcan, T.T.K., Ankara, 1995.
  12. D'ohsson, I.M., "Harem-i Hümayun", Çev. Ayda Düz, Hayat Tarih Mecmuası, S.9, İstanbul 1972, s. 1-32.
  13. Duyuran, Dürrüşehvar, Topkapı Sarayındaki Tasvirleriyle Karagöz, Arkeoloji Ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2000.
  14. Eralp, Nejat, "Osmanlı'da Mehter", Osmanlı, Ed. Güler Eren, Yeni Türkiye Yayınları, C. 10, Ankara 1999, s. 741-750.
  15. Esemenli, Deniz, "Harem", TDİA, C. 16, İst