KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / BELLETEN / 2014 / Cilt: 78 - Sayı: 283

Erken Abbâsi Hilafetinde Bir Veliahtlık Krizi: Şiî İmam Ali er-Rızâ’nın Veliaht Tayin Edilişi ve Bağdat Muhalefeti

A Succession Crisis in the Early ‘Abbāsid Caliphate: The Designation of ‘Alid Imām ‘Alī al-Riḍā as Heir Apparent and the Baghdād Opposition

Nagihan DOĞAN
Sayfa
855–878
Yayın Tarihi
2014-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sünnî ve Şiî kaynaklarda yer alan kayıt ve rivayetlerin ışığında, Me’mûn’un Şiî bir imamı veliaht tayin edişinde dinî bir motivasyon aramak yerine, bu olayı belirli hedefleri olan siyasî bir planın parçası olarak görmek gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Abbâsi halifesi Me’mûn (198-218/813-833), kendisini veliahtlıktan azlettiği için bir süredir savaşmakta olduğu kardeşi Emîn’i (193-198/809-813) yenilgiye uğrattıktan birkaç yıl sonra, İmâmiyye Şiasının sekizinci imamı Ali b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalede Me’mûn’un neden böyle bir girişimde bulunduğu sorusuna getirilen yorumlar değerlendirilmiş ve en olası saikler tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sünnî ve Şiî kaynaklarda yer alan kayıt ve rivayetlerin ışığında, Me’mûn’un Şiî bir imamı veliaht tayin edişinde dinî bir motivasyon aramak yerine, bu olayı belirli hedefleri olan siyasî bir planın parçası olarak görmek gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:‘Abbāsid Caliphate · ‘Abbāsids · Ma’mūn

Özet

Abbâsi halifesi Me’mûn (198-218/813-833), kendisini veliahtlıktan azlettiği için bir süredir savaşmakta olduğu kardeşi Emîn’i (193-198/809-813) yenilgiye uğrattıktan birkaç yıl sonra, İmâmiyye Şiasının sekizinci imamı Ali b. Mûsâ’yı, o sırada ikâmet ettiği Merv’e getirterek er-Rızâ lakabıyla veliaht tayin etmiş ve bu kararıyla yeni bir karışıklığa neden olmuştur. Bu çalışma Me’mûn’u böyle bir karar almaya götüren süreci ve iç savaş esnasında Emîn’in yanında yer almış olan Abbâsi ailesi ve Bağdat halkının bu karara gösterdikleri tepkiyi konu almaktadır. Makalede Me’mûn’un neden böyle bir girişimde bulunduğu sorusuna getirilen yorumlar değerlendirilmiş ve en olası saikler tartışılmıştır. Sünnî ve Şiî kaynaklarda yer alan kayıt ve rivayetlerin ışığında, Me’mûn’un Şiî bir imamı veliaht tayin edişinde dinî bir motivasyon aramak yerine, bu olayı belirli hedefleri olan siyasî bir planın parçası olarak görmek gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

‘Abbāsid caliph Ma’mūn (198-218/813-833), several years after defeating his brother Amīn (193-198/809-813) with whom he had been fighting for some time due to being dismissed by him, brought ‘Alī b. Mūsā, the eighth imam of Twelver Shi‘a Islām to Marw where he was residing at that time and assigned him as the heir apparent with the title of al-Riḍā and caused a new conflict with this decision. This study is about the process which prompted Ma’mūn to take such a decision and the reaction of ‘Abbāsid family and people of Baghdād who were on Amīn’s side during the civil war, to this decision. In the article, the comments made about the question why Ma’mūn made such an attempt were reviewed and the most possible motives were discussed. In the light of reports and narratives in Sunnī and Shi‘î sources, it was concluded that this event should be considered as the part of a political project which has specific purposes, instead of seeking for a religious motivation in the designation of ‘Alī al-Riḍā as heir apparent by Ma’mūn.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DOĞAN, N. (2014). Erken Abbâsi Hilafetinde Bir Veliahtlık Krizi: Şiî İmam Ali er-Rızâ’nın Veliaht Tayin Edilişi ve Bağdat Muhalefeti. BELLETEN, Cilt: 78 - Sayı: 283, 855–878. https://ajindex.com/articles/126233

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Arjomand, Said Amir, “İmâmiyye Şiası’nda İmâmet Krizi ve Gaybet Kurumu: Sosyo-Tarihi Bir Bakış Açısı”, C. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, çev. Ali Avcu, XIV/2 (2010), ss. 535-568.
  2. Athamina, Khalil, “The Black Banners and the Socio-Political Significance of Flags and Slogans in Medieval Islam”, Studies in Early Islamic History: Socio-Political and Religious Aspects in Medieval Islamic Society, Mediterranean Studies Unit, Palestine 1998, ss. 213-237. Ahbâru’d-Devleti’l-‘Abbâsiyye ve fîhi Ahbâru’l-‘Abbâs ve Veledihi, (yazarı meçhul), thk. A. Dûrî ve A. Muttalibî, Dârü’t-Talî‘a, Beyrut 1971. Bağdâdî, Ebû Mansûr Abdulkaahir b. Tâhir b. Muhammed, Mezhepler Arasındaki Farklar (el-Fark Beyne’l-Fırak), çev. Ethem Ruhi Fığlalı, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1991.
  3. Bayhom-Daou, Tamima, “Al-Ma’mūn’s Alleged Apocalyptic Beliefs: A Reconsideration of the Evidence”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, LXXI/1 (2008), ss. 1-24.
  4. Bonner, Michael, “Al-Khalīfa Al-Mardī: The Accession of Hārun Al-Rashīd”, Journal of the American Oriental Society, CVIII/1 (1988), ss. 79-91.
  5. Büyükkara, M. Ali, “Al-Ma’mūn’s Choice of ‘Alī al-Riḍā as His Heir”, Islamic Studies, XLI/3 (2002), ss. 445-466. Câhız, Ebû Osmân ‘Amr b. Bahr, Hilâfet Ordusunun Menkıbeleri ve Türkler’in Fazîletleri (Manāḳib Cund el-Ḫilāfa ve Fażā’il el-Etrāk), çev. Ramazan Şeşen, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara 1988. -------------------------------, “Risâle fî Nâbite”, Resâ’ilü’l-Câhız, II, thk. Muhammed Bâsil es-Sûd, Dârü’l- Kütübi’l-‘İlmiyye, Beyrut 2000. -------------------------------, el-Beyân ve’t-Tebyîn, thk. Dervîş Cüveydî, Mektebetü’l-‘Asriyye, Beyrut 2001. Cehşiyârî, Ebû Abdullah Muhammed b. Abdûs, Nusûs Dâ’i‘a min Kitâbi’l-Vüzerâ’ ve’l-Küttâb, thk. Mihâ’îl ‘Avvâd, Dârü’l-Kitâbi’l-Lübnânî, Beyrut 1965. Kummî, a.g.e., s. 454; Meclisî, a.g.e., XLIX, s. 290. ----------------------------, Kitâbu’l-Vüzerâ’ ve’l-Küttâb, thk. Mustafa es-Sekkâ, İbrahim el-Ebyârî ve Abdülhafîz Şelebî, Şirketü Mektebeti ve Matba‘ati Mustafa el-Bâbî el-Halebî, Kahire 1980.
  6. Crone, Patricia, Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity, Cambridge University Press, 2003.
  7. Cooperson, Michael, Classical Arabic Biography: The Heirs of the Prophets in the Age of al-Ma’mūn, Cambridge University Press, 2000. Eş‘arî, Ebû’l-Hasen, İlk Dönem İslam Mezhepleri (Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve İhtilafu’l-Musallîn), çev. Mehmet Dalkılıç ve Ömer Aydın, Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2005. Ezdî, Ebû Zekeriyâ Yezîd