Dergiler / BELLETEN / 2020 / Cilt: 84 - Sayı: 300

Bursa’da IV. Mehmed Sarayı

Mehmed IV’s Palace in Bursa

Sayfa
585–622
Yayın Tarihi
2020-08-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, literatürde müstakil şekilde yer almamış bir Osmanlı sarayına ilişkin yazılı kaynakları ortaya koymayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XIV. yüzyıl ilk yarısından itibaren hanedan konutu ve devlet yönetim merkezi olması bakımından tam teşekküllü ilk Osmanlı sarayı olan Bursa Sarayı önce Edirne, ardından İstanbul’un başkent seçilmesiyle önemini yitirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:XVII. yüzyıla ait kayıtlar ve görgü tanıklarının ifadeleri, terk edilmesinden yaklaşık iki yüzyıl sonra, 1659 yılında Bursa’ya gelen ve iki ay kadar kentte kalan IV.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, literatürde müstakil şekilde yer almamış bir Osmanlı sarayına ilişkin yazılı kaynakları ortaya koymayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bursa · Palace · Mehmed IV

Özet

XIV. yüzyıl ilk yarısından itibaren hanedan konutu ve devlet yönetim merkezi olması bakımından tam teşekküllü ilk Osmanlı sarayı olan Bursa Sarayı önce Edirne, ardından İstanbul’un başkent seçilmesiyle önemini yitirmiştir. Hanedan üyeleri tarafından terk edilen saray, zaman içinde harap olmuş ve birkaç kalıntı dışında tümüyle ortadan kalkmıştır. Günümüzde, Bursa Sarayı’nın yerleştiği alanda bulunan yapılaşma, burada arkeolojik bir çalışma yapılmasını engellemektedir. Bu durum, saray hakkında yapılan az sayıdaki araştırmanın büyük ölçüde yazılı kaynaklara dayanmasına neden olmuştur. XVII. yüzyıla ait kayıtlar ve görgü tanıklarının ifadeleri, terk edilmesinden yaklaşık iki yüzyıl sonra, 1659 yılında Bursa’ya gelen ve iki ay kadar kentte kalan IV. Mehmed’in, ilk Osmanlı sultanlarının konutu olan Bursa Sarayı’nda konaklamadığını, ancak Hisar bölgesinde kendisi için yeni bir saray inşa ettirdiğine işaret etmektedir. Bursa Sarayı’na ilişkin araştırmalar, IV. Mehmed döneminde inşa edilen saraya dair detaylı bilgi ortaya koymamış, bu faaliyeti çoğu kez bir onarım, genişletme olarak değerlendirmiş ve ayrı bir saray olarak ele almamıştır. Diğer bir deyişle, IV. Mehmed tarafından inşa ettirilen Yeni Saray hakkında bir monografi bulunmamaktadır. Bu çalışma, literatürde müstakil şekilde yer almamış bir Osmanlı sarayına ilişkin yazılı kaynakları ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract

As being the dynastic residence and seat of government, Bursa Palace, that had been the first full-fledged Ottoman Palace since the beginnig of the 14th century, had lost its importance after the conquest of Edirne and Istanbul. The palace, had been abandoned by the dynasty, was ruined in time and dissappeared ruins. Today, structuring on the area that Bursa Palace was located does not let the archeologic surveys. Therefore, limited number of studies on the palace is based on the written sources. According to the 17th century records and statement of eyewitnesses, Mehmed IV who visited Bursa for two months in 1659, did not stay in the old palace of his ancestors but built a new palace located on the North-West side of the Hisar (Bursa Castle) Zone. Palace of Mehmed IV have not been mentioned in studies on Bursa Palace in detail, this architectural activity usually was discussed as a renovation or enlargement and never mentioned as an independent structure. This study aims to reveal an Ottoman Palace that had not been studied and taken part in literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KESKİN, M. Ç. (2020). Bursa’da IV. Mehmed Sarayı. BELLETEN, Cilt: 84 - Sayı: 300, 585–622. https://ajindex.com/articles/126155

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Abdurrahman Abdi Paşa, Abdurrahman Abdi Paşa Vekâyi’-Nâmesi [Osmanlı Tarihi (1648-1682)], haz. Fahri Ç. Derin, Çamlıca Basın Yayın, İstanbul 2008.
  2. Akçıl, N. Çiçek, “Sâray-ı Cedîd”, TDV İslam Ansiklopedisi, C 36, İstanbul 2009, ss. 126-128.
  3. Akkılıç, Yılmaz, “Beş Padişahın Bursa Gezileri”, Bursa Defteri, Osmanlı Özel Sayısı-2, Bursa 1999, ss. 37-45.
  4. Akkuş, Mine, “Atatürk Dönemi Bursasında Tıp Çalışmaları-I”, Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S 17, Bursa 2009, ss. 257-276.
  5. Akün, Ömer Faruk, “Ahmed Vefik Paşa”, TDV İslam Ansiklopedisi, C 2, İstanbul 1989, ss. 143-157.
  6. Alexandrescu-Dresca, Marie Mathilde, La Campagne De Timur En Anatolia, Monitorul Oficial Si Imprimeriile Statului, Bükreş 1942.
  7. Armağan, Mustafa, “Bir Bursa Sarayı Vardı”, MS Tarih Kültür Sanat Mimarlık, TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı Yayını, Sayı 1, Ankara 1999, ss. 86- 95. Arslantürk, Ahmet H.-Kocaaslan, Murat, Dördüncü Mehmed Saltanatında İstanbul Risâle-i Kürd Hatîb, Okur Akademi, İstanbul 2014.
  8. Aşık Paşazade, Osmanoğullarının Tarihi, Tevârih-i Al-i Osmân, haz. Kemal Yavuz, M. A. Yekta Saraç, Gökkube Yayınları, İstanbul 2010.
  9. Ayverdi, Ekrem Hakkı, Osmanlı Mi’mârîsinde Çelebi ve II. Sultan Murad Devri 806-855 (1403-1451),
  10. İstanbul Fetih Cemiyeti, İstanbul 1966.
  11. Babinger, Franz, Fatih Sultan Mehmed ve Zamanı, çev. Dost Körpe, Oğlak Kitap, İstanbul 2010.
  12. Baltacı, Cahid, XV-XVI. Asırlar Osmanlı Medreseleri, İrfan Matbaası, İstanbul 1976.
  13. Barker, John W., Manuel II Palaeologus 1391-1425 A Study In The Late Byzantine Statemanship. Rutgers University Press, New Brunswick New Jersey 1969.
  14. Baykal, Kâzım, Bursa ve Anıtları, Hakimiyet Tesisleri, Bursa 1993.
  15. Baysun, M. Cavid, “Cem”, İslam Ansiklopedisi, C 3, İstanbul 1979, ss. 69-81. Behiştî Ahmed Çelebi, Târîh-i Behiştî Vâridâat-ı Sübhânî ve Fütûhât-ı Osmânî (791-907 / 1389-1502) II, haz. Fatma Kaytaz, Türk Tarih Kurumu, Ankara 2016.
  16. Bilge, Mustafa, İlk Osmanlı Medreseleri, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1984.
  17. Bilgin, Arif, Osmanlı Taşrasında Bir Maliye Kurumu Bursa Hassa Harç Eminliği, Kitabevi, İstanbul 2006. Bostanzâde Yayha Efendi, Duru Tarih, Tarih-i Sâf / Tuhfetu’l-Ahbab, haz. Necdet Sakaoğlu, Milliyet Yayınları, İstanbul 1978.
  18. Burian, Orhan, Babıâli Nezninde Üçüncü İngiliz Elçisi Lello’nun Muhtırası, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara 1952. Bursa Vakfiyeleri-1, haz. Hasan Basri Öcalan-Sezai Sevim-Doğan Yavaş, Bursa Büyükşehir Belediyesi, İsta