KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Felsefe Arkivi / 2026 / Sayı: 60

Genel Yapay Zeka ve Bilinç İlişkisi Üzerine

On the Relationship Between General Artificial Intelligence and Consciousness

Ferhat Onur(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, SOSYOLOJİ BÖLÜMÜ)0000-0001-7052-2881
Sayfa
15–23
Yayın Tarihi
2024-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Daha otonom bir varlık/birey olma hedefinde yapay zekânın yolu bilincin varlığı ile kesişiyor olabilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yapay zekâ araştırmaları doğrudan etkilerini gördüğümüz sayısız uygulamayla birlikte tüm hızıyla sürüyor.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak bu araştırmaların nihai amacı hayatımızı kolaylaştıran teknolojiler üretmekten ziyade insanın sahip olduğu türden bir zekâyı, genel yapay zekâyı, hatta daha fazlasını elde etmektir.
💡
Sonuç & Katkı:Daha otonom bir varlık/birey olma hedefinde yapay zekânın yolu bilincin varlığı ile kesişiyor olabilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bilinç · genel yapay zeka · Turing testi

Özet

Yapay zekâ araştırmaları doğrudan etkilerini gördüğümüz sayısız uygulamayla birlikte tüm hızıyla sürüyor. Ancak bu araştırmaların nihai amacı hayatımızı kolaylaştıran teknolojiler üretmekten ziyade insanın sahip olduğu türden bir zekâyı, genel yapay zekâyı, hatta daha fazlasını elde etmektir. Yapay zekânın sadece bir satranç ustası olmasını, araç kullanmasını veya asistanlık yapmasını değil, anlamlı iletişim kurabilmesini, yaratıcı fikirler ortaya koyabilmesini, sağduyu sahibi olabilmesini, dünya hakkında düşünebilmesini istiyoruz. Böyle bir zekânın olabilirliği üzerine konuşulduğunda felsefi problemler baş gösteriyor. Bunlardan öne çıkanı yapay zekânın insanlar gibi gerçek bir zekâya sahip olup olmadığını nasıl bilebileceğimiz ile ilgili epistemolojik problemdir. Bu noktada zekânın belirtisini sergilenen davranışlarda arayan davranışçı yaklaşım haklı görülebilir ancak bunun bir koşulu vardır: Yapay zekâ bizi kendisinin gerçekten de genel bir zekâya sahip olduğuna ikna etmelidir. Bilincin bu ikna girişiminde bir rol oynuyor olabilmesi yapay zekâ ve bilincin sanılandan daha güçlü bir şekilde birbirine bağlı olduğunu imleyecektir. Daha otonom bir varlık/birey olma hedefinde yapay zekânın yolu bilincin varlığı ile kesişiyor olabilir.

Abstract

Artificial intelligence research continues at full speed with countless applications where its effects can be directly observed. However, the ultimate goal of these efforts is not just to produce technologies that make our lives easier but also to achieve the kind of intelligence that humans possess—namely, artificial general intelligence and beyond. We want AI to not only be a chess master, drive a car, or serve as an assistant but also to engage in meaningful communication, come up with creative ideas, have common sense, and think about the world. When discussing the possibility of such intelligence., philosophical problems arise. Prominent among these is the epistemological problem of how we can know whether AI has real intelligence like humans. At this point, the behaviorist approach, which seeks signs of intelligence in exhibited behaviours, may be justified; however, there is a catch. AI must convince us that it indeed possesses general intelligence. The fact that consciousness could play a role in this attempt at persuasion would imply that AI and consciousness are more strongly interconnected than previously thought. In the goal of becoming more autonomous beings/individuals, the path of AI may intersect with the existence of consciousness.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Onur, F. (2024). Genel Yapay Zeka ve Bilinç İlişkisi Üzerine. Felsefe Arkivi, Sayı: 60, 15–23. https://doi.org/10.26650/arcp.1417812

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Baum, Eric B. What Is Thought? Cambridge: MIT Press, 2004. google scholar
  2. Block, Ned. “On a Confusion about a Function of Consciousness”. Behavioral and Brain Sciences 18(2) (1995): 247-287. google scholar
  3. Bostrom, Nick. “How Long Before Superintelligence?” Linguistic and Philosophical Investigations 5(1) (2006): 11-30. google scholar
  4. Brachman, Ronald J. & Levesque, Hector J. Machines Like Us: Toward AI with Common Sense. Cambridge: MIT Press, 2022. google scholar
  5. Brooks, Rodney A. “Intelligence without Reason.” The Artificial Life Route to Artificial Intelligence: Building Embodied, Situated Agents. Editor google scholar
  6. Luc Steels & Rodney Brooks, 25-81. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates, 1995. google scholar
  7. Cycleback, David. Philosophy of Artificial Intelligence. London: Bookboon, 2018. google scholar
  8. Dreyfus, Hubert L. What Computers Still Can’t Do: A Critique of Artificial Reason. Cambridge: MIT Press, 1992. google scholar
  9. Goodfellow, Ian, Bengio, Yoshua & Courville, Aaron. Deep Learning. Cambridge: MIT Press, 2016. google scholar
  10. Henning, Klaus. Gamechanger AI: How Artificial Intelligence is Transforming our World. Cham: Springer, 2021. google scholar
  11. Hill, Christopher. Consciousness. Cambridge: Cambridge University Press, 2009. google scholar
  12. Kersting, Kristian. “Rethinking Computer Science Through AI.” KI - Künstliche Intelligenz, 34 (2020): 435-437. google scholar
  13. Kirk, Robert. “Zombies”. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2023 Edition). Editor Edward N. Zalta & Uri Nodelman, URL = https://plato.stanford.edu/archives/fall2023/entries/zombies/ google scholar
  14. Kurzweil, Ray. How to Create a Mind: The Secret of Human Thought Revealed. New York: Viking Penguin, 2012. google scholar
  15. Larson, Erik J. The Myth of Artificial Intelligence: Why Computers Can’t Think the Way We Do. Cambridge: Harvard University Press, 2021. google scholar
  16. Lee, Daeyeol. Birth of Intelligence: From RNA to Artificial Intelligence. New York: Oxford University Press, 2020. google scholar
  17. Marcus, Gary. & Davis, Ernest. Rebooting AI: Building Artificial Intelligence We Can Trust. New York: Pantheon Books, 2019. google scholar
  18. Roitblat, Herbert L. Algorithms Are Not Enough: Creating General Artificial Intelligence. Cambridge: MIT Press, 2020. google scholar
  19. Rosenthal, David M. Consciousness and Mind. New York: Oxford University Press. google scholar
  20. Sabouret, Nicolas. Understanding Artificial Intelligence. Boca Raton: CRC Press, 2021. google scholar
  21. Searle, John R. “Minds, Brains and Programs.” The Behavioral and Brain Sciences, 3 (1980): 417-424. google scholar
  22. Searle, John R. Minds, Brains and Science. Cambridge: Harvard University Press, 1984. google scholar
  23. Searle, John R. Philosophy in a New Century. New York: Cambridge University Press, 2008. google scholar
  24. Shannon, Claude. & McCarthy, John. “Preface.” Automata Studies, Editor Claude E. Shannon & John McCarthy, v-viii. Princeton: Princeton University Press, 1956. google scholar
  25. Smith, Brian C. The Promise of Artificial Intelligence: Reckoning and Judgment. Cambridge: MIT Press, 2019. google scholar
  26. Turing, Alan M. “Computing Machinery and Intelligence.” Mind, 49 (1950): 433-460. google scholar
  27. Walsh, Toby. Machines That Think: The Future of Artificial Intelligence. New York: Prometheus Books, 2018. google scholar
  28. Zeman, Adam. Consciousness: A User’s Guide. New Haven and London: Yale University Press. google scholar