KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1

Hevesli düşünce mi, değerli ilham mı? Lisans öğrencilerinin kariyer bağlılığında ünlü rol modellerin rolü

Wishful thinking or worthwhile inspiration? The impact of celebrity role models on undergraduates’ career engagement

Berivan Tatar(GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0934-3734
Zeynep Karadeniz Cisdik(GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0009-0008-5727-9969
Prof. Dr. Oya Erdil(GEBZE TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3793-001X
Sayfa
194–206
Yayın Tarihi
2026-03-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mevcut çalışma, katılımcıların %61,84'ünün rol model olarak kendileriyle aynı cinsiyetten ünlüleri seçtiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte insanlar, toplumdaki ünlülerin kişisel ve profesyonel yaşamlarındaki etkilerine erişme imkânına sahip olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dolayısıyla, güçlü figürler olarak ünlüler, çeşitli yaşam alanlarında toplumunun değerlerini, tutumlarını ve davranışlarını değiştirmiş ve etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Mevcut çalışma, katılımcıların %61,84'ünün rol model olarak kendileriyle aynı cinsiyetten ünlüleri seçtiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rol Model · İstekli Özdeşleşme · Ünlü Rol Model

Özet

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla birlikte insanlar, toplumdaki ünlülerin kişisel ve profesyonel yaşamlarındaki etkilerine erişme imkânına sahip olmuştur. Dolayısıyla, güçlü figürler olarak ünlüler, çeşitli yaşam alanlarında toplumunun değerlerini, tutumlarını ve davranışlarını değiştirmiş ve etkilemiştir. Ancak, kariyer psikolojisi literatürü bağlamında ünlülerin profesyonel yaşamları bağlamında ünlülerin rol model olarak benimsenmesinin, takipçilerinin kariyer gelişimi üzerindeki rolü hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu çerçevede, bu araştırma ünlü rol model, istekli özdeşleşme ve kariyer adanmışlığı arasındaki bağlantıyı araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma, 380 lisans öğrencisinden oluşan bir örnekleme dayanmaktadır ve veriler yapısal eşitlik modellemesi yoluyla analiz edilmiştir. Mevcut çalışma, katılımcıların %61,84'ünün rol model olarak kendileriyle aynı cinsiyetten ünlüleri seçtiğini ortaya koymuştur. Uyruk açısından, katılımcıların %57,9'u Türk ünlüleri rol model olarak benimsemektedir. Ayrıca, mevcut çalışma (1) istekli özdeşleşmenin ünlü rol model etkisi ile pozitif ilişkili olduğunu, (2) ünlü rol model etkisinin kariyer adanmışlığı ile pozitif ilişkili olduğunu ve (3) ünlü rol model etkisinin istekli özdeşleşme ile kariyer adanmışlığı arasındaki bağlantıya aracılık ettiğini ampirik olarak göstermiştir.

Abstract

With the proliferation of information and communication technologies, people have the possibility to access the personal and professional lives influence of celebrities in society. Hence, as powerful agents, celebrities have changed and influenced the values, attitudes, and behaviors of society in a variety of life domains. However, little is known about the role of the professional lives of celebrities as role models in the career development of their followers within the context of career psychology literature. Against this background, this research aims to investigate the link between celebrity role model influence, wishful identification, and career engagement. The study is based on a sample of 380 undergraduate students, and data were analyzed via structural equation modeling. The current study found that 61.84% of the participants selected celebrities from the same gender as their role models. In terms of nationality, 57.9% of the respondents adopt Turkish celebrities as role models. Furthermore, the present study empirically showed that (1) wishful identification positively relates to celebrity role model influence, (2) celebrity role model influence positively relates to career engagement, and (3) celebrity role model influence mediates the link between wishful identification and career engagement.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tatar, B., Cisdik, Z. K., Erdil, P. D. O. (2026). Hevesli düşünce mi, değerli ilham mı? Lisans öğrencilerinin kariyer bağlılığında ünlü rol modellerin rolü. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 1, 194–206. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1725418

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Aley, M. R., & Levine, K. J. (2022). Popular culture at work: how emerging adults’ favorite celebrity can influence future career aspirations and work ethic. Atlantic Journal of Communication, 30(4), 419–434. https://doi.org/10.1080/15456870.2021.1936527
  2. Aley, M., & Levine, K. J. (2023). Preparing for careers: Emerging adults’ perceptions of career messages received from different vocational anticipatory socialization sources. Southern Communication Journal, 88(2), 160–171. https://doi.org/10.1080/1041794X.2022.2141307
  3. Andreeva, I., Kim, Y., & Chung, S. (2024). Inspiration by role models: The effect of source similarity, perceived goal attainability, and dispositional optimism. Journal of Media Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1027/1864-1105/a000413
  4. Archer, A., & Robb, C. M. (2024). Influencers as role models. Celebrity Studies, 15(2), 128–142. https://doi.org/10.1080/19392397.2024.2341594
  5. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. NJ: Prentice-Hall.
  6. Bandura, A. (2001). Social cognitive theory of mass communication. Media Psychology, 3(3), 265–299. https://doi.org/10.1207/S1532785XMEP0303_03
  7. Brown, W. J., & Fraser, B. P. (2003). Celebrity identification in entertainment-education. In A. Singhal, M. J. Cody, E. M. Rogers, & M. Sabido (Eds.), Entertainment-education and social change: History, research, and practice (pp. 97–115). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
  8. Cottle, J., Drozdik, A. L., & Rimes, K. A. (2024). The impact of role models and mentors on the mental and physical wellbeing of sexual and gender minorities. Behavioral Sciences 14(5), 1-27. https://doi.org/10.3390/bs14050417
  9. Cross, C., Linehan, M., & Murphy, C. (2017). The unintended consequences of role-modelling behaviour in female career progression. Personnel Review, 46(1), 86–99. https://doi.org/10.1108/PR-06-2015-0177
  10. Darch, J., Baillie, L., & Gillison, F. (2017). Nurses as role models in health promotion: a concept analysis. British Journal of Nursing, 26(17), 982–988. https://doi.org/10.12968/bjon.2017.26.17.982
  11. Gibson, D. E. (2004). Role models in career development: New directions for theory and research. Journal of Vocational Behavior, 65(1), 134-156. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(03)00051-4
  12. Giles, D. C., & Maltby, J. (2004). The role of media figures in adolescent development: Relations between autonomy, attachment, and interest in celebrities. Personality and Individual Differences, 36(4), 813–822. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00154-5
  13. Hackett, G., Esposito, D., & O’Halloran, M. S. (1989). The relationship of role model influences to the career salience and educational and career plans of college women. Journal of Vocational Behavior, 35(2), 164–180. https://doi.org/10.1016/0001-8791(89)90038-9
  14. Hirschi, A., Freund, P. A., & Herrmann, A. (2013). The career engagement scale: Development and validation of a measure of proactive career behaviors. Journal of Career Assessment, 22(4), 575–594. https://doi.org/10.1177/1069072713514813
  15. Hoffner, C., & Buchanan, M. (2005). Young adults’ wishful identification with television characters: The role of perceived similarity and character attributes. Media Psychology, 7(4), 325–351. https://doi.org/10.1207/S1532785XMEP0704_2
  16. Hoffner, C. A., Levine, K. J., Sullivan, Q. E., Crowell, D., Pedrick, L., & Berndt, P. (2006). TV characters at work: television’s role in the occupational aspirations of economically disadvantaged youths. Journal of Career Development, 33(1), 3–18. https://doi.org/10.1177/0894845305282768
  17. Karunanayake, D., & Nauta, M. M. (2004). The relationship between race and students’ identified career role models and perceived role model influence. The Career Development Quarterly, 52(3), 225–234. https://doi.org/10.1002/j.2161-0045.2004.tb00644.x
  18. Levine, K. J., & Aley, M. R. (2021). Career barriers affecting first-generation college students: Can socializing messages increase career confidence? Southern Communication Journal, 87(5), 493–512. https://doi.org/10.1080/1041794X.2021.1970795
  19. Levine, K. J., & Aley, M. (2022). Introducing the sixth source of vocational anticipatory socialization: Using the Internet to search for career information. Journal of Career Development, 49(2), 443–456. https://doi.org/10.1177/0894845320940798
  20. Lim, J. S., Choe, M. J., Zhang, J., & Noh, G. Y. (2020). The role of wishful identification, emotional engagement, and parasocial relationships in repeated viewing of live-streaming games: A social cognitive theory perspective. Computers in Human Behavior, 108, 106327. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106327
  21. Rich, G. A. (1997). The sales manager as a Role model: Effects on trust, job satisfaction, and performance of salespeople. Journal of the Academy of Marketing Science, 25(4), 319–328. https://doi.org/10.1177/0092070397254004
  22. Sou, E. K., Yuen, M., & Chen, G. (2022). Career adaptability as a mediator between social capital and career engagement. The Career Development Quarterly, 70(1), 2-15. https://doi.org/10.1002/cdq.12289
  23. Stebleton, M. J., & Ho, C. T. Y. (2023). Career development is everyone’s responsibility: Envisioning educators as career influencers. Journal of College and Character, 24(3), 189–196. https://doi.org/10.1080/2194587X.2023.2224577
  24. Wenhold, H., & Harrison, K. (2019). Emerging adult women’s career role modeling and wishful identification with female TV news personalities. Communication Quarterly, 67(1), 41–59. https://doi.org/10.1080/01463373.2018.1526813