Dergiler / Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 2

Kentsel mekânlardaki hazine taşınmazlarının kamu hizmetlerine tahsisi ve tahsisli taşınmazlardaki kamu hizmetinin sürdürülebilirliğine dair bir araştırma

A study on the allocation of public immovable properties to public services in urban areas and the sustainability of public services on allocated properties

Mehmet Aziz Sayar(Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Şanlıurfa İl Müdürlüğü)0000-0001-6856-4708
Mustafa Ulukavak(HARRAN ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ)0000-0003-2092-3075
Sayfa
181–204
Yayın Tarihi
2026-06-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, tahsis işleminin mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesine rağmen, bazı taşınmazların uzun süre atıl kaldığını veya tahsis amacına uygun kullanılmadığını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Taşınmaz tahsisi, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin, belirli mevzuat çerçevesinde başka bir kamu kurumunun kullanımına, kamu hizmeti üretmek amacıyla bedelsiz olarak bırakılma sürecidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada nitel yöntem ve amaca yönelik örnekleme stratejilerinden aykırı durum örneklemesi kullanılarak; Şanlıurfa ili örnekleminde yer alan iki farklı Hazine taşınmazı üzerinde plan-kadastro-fiili durum çakıştırmasına dayalı mekânsal analizler yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, tahsis işleminin mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesine rağmen, bazı taşınmazların uzun süre atıl kaldığını veya tahsis amacına uygun kullanılmadığını göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tahsis · Hazine taşınmazı · Kamu hizmeti

Özet

Taşınmaz tahsisi, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan arsa ve arazilerin, belirli mevzuat çerçevesinde başka bir kamu kurumunun kullanımına, kamu hizmeti üretmek amacıyla bedelsiz olarak bırakılma sürecidir. Bu işlem, kamu taşınmazlarının sosyal devlet ilkesine uygun biçimde halkın hizmetine sunulmasında temel bir araçtır. Türkiye’de Hazine taşınmazlarının büyük bölümü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) tarafından yönetilmekte ve ilgili kamu kurumlarına tahsis edilmektedir. Bu çalışma, Hazine taşınmazlarının kamusal hizmetlere tahsisi sürecini yasal, kurumsal ve uygulamalı boyutlarıyla incelemektedir. Araştırmada nitel yöntem ve amaca yönelik örnekleme stratejilerinden aykırı durum örneklemesi kullanılarak; Şanlıurfa ili örnekleminde yer alan iki farklı Hazine taşınmazı üzerinde plan-kadastro-fiili durum çakıştırmasına dayalı mekânsal analizler yapılmıştır. Bulgular, tahsis işleminin mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesine rağmen, bazı taşınmazların uzun süre atıl kaldığını veya tahsis amacına uygun kullanılmadığını göstermiştir. Bu durum, tahsis sonrası süreçlerde izleme, denetim ve yaptırım mekanizmalarının yetersizliğini ortaya koymaktadır. Bulgular, tahsis sonrası süreçlerdeki izleme ve denetim boşluğunu salt idari evrak üzerinden değil, mekânsal veriler üzerinden somut bir biçimde ortaya koymaktadır. Bu çalışma sadece bir durum tespiti yapmakla kalmayıp, mevcut eylemsizlik ve amaç dışı kullanım sorunlarını ortadan kaldırmak üzere proaktif denetim mekanizmalarına sahip ‘denetlenebilir bir taşınmaz yönetim modeli’ sunarak alana somut bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract

The administrative allocation of public immovable property is the process by which land and plots owned by public administrations are assigned, within specific legal framework, to other public institutions free of charge for the purpose of providing public services. This process serves as a fundamental instrument for their use for public service provision in accordance with the social state principle. In Türkiye, a significant portion of public immovable properties is managed by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change (General Directorate of National Property) and allocated to relevant public institutions. This study examines the legal, institutional, and practical dimensions of the process of allocating public immovable properties to public services. A qualitative research methodology and outlier case sampling, a purposive sampling strategy, were employed; spatial analyses based on the overlay of plan-cadastre-actual status were conducted on two distinct public immovable properties within the Şanlıurfa province sample. The findings indicate that despite the completion of allocation procedures in compliance with legislation, some properties remained underutilized for extended periods or were used for purposes other than those intended. This situation reveals the inadequacy of monitoring, inspection, and sanction mechanisms in post-allocation processes. The findings concretely demonstrate the monitoring and inspection gap in post-allocation processes through spatial data, rather than relying solely on administrative documents. This study aims to make a concrete contribution to the field not only by assessing the current situation but also by proposing an ‘auditable public immovable property management model’ equipped with proactive inspection mechanisms to eliminate the existing problems of inaction and misuse.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sayar, M. A., Ulukavak, M. (2026). Kentsel mekânlardaki hazine taşınmazlarının kamu hizmetlerine tahsisi ve tahsisli taşınmazlardaki kamu hizmetinin sürdürülebilirliğine dair bir araştırma. Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 2, 181–204. https://doi.org/10.9733/JGG.2026R0009.T

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Akdemir, B. (2021). İmar planlarında hiyerarşi. Konya Barosu Dergisi, 1(1), 133-173.
  2. Akdeniz, H. (2022). Kent Planlarının Uygulama Aracı Olarak Arazi ve Arsa Düzenlemesi. İdealkent, 13(37), 1753-1771.
  3. Arslan, K. O. (2017). Kamu Malı Niteliğinin Tespiti ve Kamu Mallarından Yararlanmanın Esasları. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 131, 57–86.
  4. Atasayan, M. G. (2012). Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık. Berke, P. R., Godschalk, D. R., Kaiser, E.J., & Rodriguez, D.A. (2006). Urban Land Use Planning. University of Illinois Press.
  5. Boztepe, M. (2018). Yeni kamu yönetimi ve geleneksel kamu personel rejimi üzerine etkileri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 191-210.
  6. Creswell, J. W. (2013). Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches. SAGE Publications.
  7. Düğer, S. (2021). İdareler Arası Taşınmaz Mal Tahsisi Arası Taşınmaz Mal Tahsisi. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(22), 139-154.
  8. Göküş, M. (2010). Küreselleşme sürecinin kamu hizmetine yansıması. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 10(20), 193-218.
  9. Hitchens, M. T., Thampapillai, D. J., & Sinden, J. A. (1978). The opportunity cost criterion for land allocation. Review of Marketing and Agricultural Economics, 46(3), 275-293.
  10. Kaganova, O., & Nayyar-Stone, R. (2000). Municipal real property asset management: An overview of world experience, trends and financial implications. Journal of Real estate portfolio management, 6(4), 307-326.
  11. Kaganova, O., & McKellar, J. (2006). Managing Government Property Assets: International Experiences. The Urban Institue Press.
  12. Kalen, S. (2023). Public Land Management's Future Place: Envisioning a Paradigm Shift. Maryland Law Review, 82(2), 240-299.
  13. Kurun, İ. (2017). Yeni kamu işletmeciliği yaklaşımının kamu hizmetlerinin sunulmasına etkisi: Belediyeler örneği. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 85-106.
  14. Laurian, L., Day, M., Berke, P., Ericksen, N., Backhurst, M., Crawford, J., & Dixon, J. (2004). Evaluating plan implementation: A conformance-based methodology. Journal of the American Planning Association, 70(4), 471-480.
  15. Marona, B., & van den Beemt-Tjeerdsma, A. (2018). Impact of public management approaches on municipal real estate management in Poland and The Netherlands. Sustainability, 10(11), 4291.
  16. OECD. (2020). Public Policy Monitoring and Evaluation. OECD Publishing.
  17. Patton, Q. M. (2015). Qualitative Research & Evalution Method: Integrating Theory and Practice. SAGE Publications.
  18. Söyler, İ. (2011). Kamu Malları Teorisi Açısından Devletin Hüküm ve Tasarrufundaki Yerler. Sayıştay Dergisi, (83), 57-68.
  19. Şanlıurfa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü. (2025). Kurum Arşivi Belgeleri ve Haritalar. Şanlıurfa, Türkiye.
  20. Telsaç, C. (2022). Türk Kamu Yönetiminde Denetim Sorunları: Tespitler ve Öneriler. (Ed. Uysal, Y., & Güler, F.). Kamu Yönetiminin Denetimi. Orion Kitabevi.
  21. Uysal, Y. (2020). Klasik kamu yönetiminden yeni kamu işletmeciliği ve post-YKİ'ye kamu hizmetlerinin değişimi ve dönüşümü üzerine bir değerlendirme. International Journal of Management and Administration, 4(7), 112-135.
  22. Vural, M., Göğüş, H., & Özdemir, A. M. (2022). Tahsis. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Milli Emlak Genel Müdürlüğü, https://webdosya.csb.gov.tr/db/milliemlak/dokumanlar/tahsis-63276-20220603141339.pdf
  23. Yin, R. K. (2014). Case Study Research. SAGE Publications.
  24. URL-1: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazete, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5018.pdf (Erişim Tarihi: 11 Kasım 2024).
  25. URL-2: 3194 sayılı İmar Kanunu, 09.05.1985 tarihli ve 18749 sayılı Resmî Gazete, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3194&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 30 Kasım 2024).
  26. URL-3: Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği, 14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmî Gazete, https://www.mevzuat.gov.tr/File/GeneratePdf?mevzuatNo=19788&mevzuatTur=KurumVeKurulusYonetmeligi&mevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 30.11.2024).
  27. URL-4: Ataşehir İlçesi Nazım İmar Planı Örneği, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Planlama Müdürlüğü, https://sehirplanlama.ibb.istanbul/atasehir-ilcesi-mustafa-kemal-ve-asik-veysel-mahalleleri-nip/ (Erişim Tarihi: 7 Aralık 2024).
  28. URL-5: Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik, 10.10.2026 tarihli ve 26315 sayılı Resmî Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=10691&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (Erişim Tarihi: 15 Aralık 2024).
  29. URL-6: Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi İmar Durumu Sorgulama arayüzü: https://keos.sanliurfa.bel.tr/imardurumu/ (Erişim Tarihi: 19 Kasım 2025).