KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi / 2026 / Sayı: 42

Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude

Body-Space Interaction, Collective Creation, and Epistemology in Site-Specific Performance: Prelude

Şebnem Yüksel(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0078-9772
Sayfa
19–35
Yayın Tarihi
2026-07-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Görüşmeler, performansın liminal bir deneyim yarattığını, anlam üretiminin çoğullaştığını ve mekânın katılımcılar tarafından bireysel ve kolektif hafızanın buluştuğu, canlı bir karşılaşma alanı olarak algılandığını ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, mekâna özgü performans yaratımı yoluyla beden ile mekân arasındaki etkileşim sürecini, kolektif yaratımın belirleyici rolünü ve sanatsal bir eylemin bilgi üretimine nasıl dönüşebileceğini PRELUDE adlı eser üzerinden incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Performans, Çanakkale’deki M.
💡
Sonuç & Katkı:Görüşmeler, performansın liminal bir deneyim yarattığını, anlam üretiminin çoğullaştığını ve mekânın katılımcılar tarafından bireysel ve kolektif hafızanın buluştuğu, canlı bir karşılaşma alanı olarak algılandığını ortaya koymuştur.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mekâna özgü · Performans · Yaratım Süreci

Özet

Bu çalışma, mekâna özgü performans yaratımı yoluyla beden ile mekân arasındaki etkileşim sürecini, kolektif yaratımın belirleyici rolünü ve sanatsal bir eylemin bilgi üretimine nasıl dönüşebileceğini PRELUDE adlı eser üzerinden incelemektedir. Performans, Çanakkale’deki M. O. Korfmann Kütüphanesinde kurgulanmıştır. Kolektif üretim yaklaşımının benimsendiği yaratım süreci, disip-linler arası bir yöntemle yapılandırılmıştır. Gelişim aşamasında mekânın fiziki, tarihi ve sosyo-kültürel katmanları beden, sezgi ve duyular aracılığıyla araştırılmıştır. Bu metin, yaratım sürecinde kullanılan metodların işlevselliği ile bunların performansa ve katılımcılara nasıl yansıdığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Otoetnografik bir dille aktarılan çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırmada, yazarın gözlemlerinden ve gösteri sonrası gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış oyuncu-seyirci görüşmelerinden elde edilen veriler literatürle ilişkilendirilerek sunulmuştur. Görüşmeler, performansın liminal bir deneyim yarattığını, anlam üretiminin çoğullaştığını ve mekânın katılımcılar tarafından bireysel ve kolektif hafızanın buluştuğu, canlı bir karşılaşma alanı olarak algılandığını ortaya koymuştur. Bu makale, sanat ve araştırma pratiklerini birbirine örerek hem sahne sanatları alanına hem de mekân temelli çalışmalara yöntemsel katkılar sunmayı hedeflemektedir.

Abstract

This study explores the interaction between the body and space, the pivotal role of collective creation, and how an artistic act can transform into knowledge production through a site-specific piece called PRELUDE . The performance took shape at the M. O. Korfmann Library in Çanakkale. The creative process, built on a collective and interdisciplinary approach, explored the physical, historical, and sociocultural layers of the space via the body, intuition, and senses. This text seeks to analyse the methods used in the creative process and their reflections on performance and participants. Conveyed in an autoethnographic voice, the study combines the author's observations with semi-structured actor-audience interviews and examines the collected data in relation to the literature. The interviews revealed a liminal experience, pluralised meaning production, and the site perceived as a vibrant arena where individual and collective memory converge. This article aims to offer methodological contributions to both performing arts and site-based studies by intertwining art and research practices.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yüksel, Ş. (2026). Mekâna Özgü Performansta Beden- Mekân Etkileşimi, Kolektif Yaratım ve Epistemoloji: Prelude. Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi, Sayı: 42, 19–35. https://doi.org/10.26650/jtcd.1705824

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Bacon, Jennie M. ve Vida L. Midgelow. “Creative Articulations Process (CAP).” Choreographic Practices 5, no. 1 (2014): 7–31. https://doi.org/10.1386/chor.5.1.7_1. google scholar
  2. Berliner Philharmoniker. “What Is a Prelude?” A Short Piano Lexicon. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. https://www.berliner-philharmoniker.de/en/stories/a-short-piano-lexicon/what-is-a-prelude/. google scholar
  3. Birch, Anna ve Joanne Tompkins, ed. Performing Site-Specific Theatre: Politics, Place, Practice. Basingstoke, Hampshire: Palgrave Macmillan, 2012. google scholar
  4. Bogart, Anne ve Tina Landau. The Viewpoints Book: A Practical Guide to Viewpoints and Composition. New York: Theatre Communications Group, 2005. google scholar
  5. Çelik, Selda. “Foucault’nun İktidar Anlayışındaki Tarihsel Dönüşüm ve Beden Üzerindeki Yansımaları.” İmgelem 15 (2024): 363–386. https://doi.org/10.53791/imgelem.1501974. google scholar
  6. Hudson, Polly. “Beyond Technique.” Skinner Releasing Technique: A Movement and Dance Practice içinde, editör Manny A. Emslie, 63–80. Axminster: Triarchy Press, 2021. google scholar
  7. Hunter, Victoria, ed. Moving Sites: Investigating Site-Specific Dance Performance. Abingdon, Oxon: Routledge, 2015. google scholar
  8. Kalay, Reyya. “Bedenin ve Mekânın Dönüşümselliği: Mekânın Teni.” Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2018. google scholar
  9. Masoero, Elisa. The Director’s Folly: Eugenio Barba and the Creation of a Performance. Yüksek lisans tezi, University of Glasgow, 2004. google scholar
  10. Merleau-Ponty, Maurice. The Visible and the Invisible. 1964. Çeviren Alphonso Lingis. Evanston, IL: Northwestern University Press, 1968. google scholar
  11. Merriam-Webster. “Prelude.” http://merriam-webster.com/ Dictionary. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. https://www.merriam-webster.com/dictionary/prelude. google scholar
  12. Pallasmaa, Juhani. “Hapticity and Time: Notes on Fragile Architecture.” The Architectural Review 207, no. 1 (Mayıs 2000): 78–84. google scholar
  13. Pallasmaa, Juhani. “Touching the World – Vision, Hearing, Hapticity and Atmospheric Perception.” Invisible Places 2017: Sound, Urbanism and Sense of Place içinde, 15–28. Konferans bildirileri, 2017. google scholar
  14. Pearson, Mike. In Comes I: Performance, Memory and Landscape. Exeter: University of Exeter Press, 2006. google scholar
  15. Ramalho, Carlos A. Derrida’s Metaphysics of Presence Made Simple. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2025. https://www.academia.edu/126596488/Derrida_s_Metaphysics_of_Presence_Made_Simple?sm=b. google scholar
  16. Rancière, Jacques. Özgürleşen Seyirci. Çeviren Ebru B. Şaman. İstanbul: Metis Yayınları, 2010. google scholar
  17. Troia Vakfı. “Kütüphane Hakkında.” Troia Vakfı. Erişim tarihi 15 Mayıs 2025. https://troiavakfi.com/kutuphane-hakkinda/. google scholar
  18. Turner, Victor. The Ritual Process: Structure and Anti-Structure. New York: Aldine de Gruyter, 1969. google scholar
  19. Watson, Ian. Towards a Third Theatre. London: Routledge, 1995. google scholar
  20. Yüksel, Şebnem. “Rezonansın Yayılma Mesafesinin Sanat Yoluyla İncelenmesi: Disiplinler Arası Geçirgenlik Konulu Eser Çalışması.” Sanat Dergisi 32 (2018): 62–72. google scholar