Dergiler / Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi / 2025 / Sayı: 2

Haksız Fiilde Hukuka Aykırılıkla Kusur Unsurlarının Karışması Meselesi

The Issue of Intermingling of the Elements of Unlawfullness and Fault in Tort

Fatma İrem Şahin(KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ)0009-0005-3764-308X
Fırat Korkmaz(KTO KARATAY UNIVERSITY)0000-0001-5834-9393
Sayfa
919–949
Yayın Tarihi
2025-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede kusur ve hukuka aykırılığın birbirlerinekarıştığı noktalar detaylı bir şekilde tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hukuka aykırılık ve kusur, haksız fiilin kurucu unsurlarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durum, farklı teorilerin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede kusur ve hukuka aykırılığın birbirlerinekarıştığı noktalar detaylı bir şekilde tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Haksız Fiil · Kusur · Hukuka Aykırılık

Özet

Hukuka aykırılık ve kusur, haksız fiilin kurucu unsurlarıdır. Ancak bu unsurların tanımlarıkanunda belirtilmemiştir. Dolayısıyla hukuka aykırılık ve kusurun tanımı, uygulama ve doktrinebırakılmıştır. Bu durum, farklı teorilerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Genel tanım olarak kusur,hukuka aykırılığın kınanabilir bir şekilde meydana getirilmesi olarak ifade edilir. Hukukaaykırılık ile kusurun mahiyetlerinden kaynaklanan bu sıkı bağ dolayısıyla iki kavram birbirinekarışabilmektedir. Özellikle her iki unsur hakkında yapılan farklı tanım ve teoriler, iki kavramınbirbirine karışmasına neden olabileceği gibi kabul edilecek teorilere göre iki kavram arasındaayrım yapılmasını da kolaylaştırabilmektedir. Makalede kusur ve hukuka aykırılığın birbirlerinekarıştığı noktalar detaylı bir şekilde tespit edilmiştir. Bunun için, özellikle hukuka aykırılık vekusur hakkındaki farklı teorilerin, bu kavramların birbirine karışmasına veya birbirindenayrılmasına nasıl ve ne şekilde etki ettikleri ortaya konulmuştur. Bu sayede hem uygulama hemde doktrine bu kavramların karışmasının engellenme yolları da işaret edilmiş ve hukuk tekniğiaçısından gerekli olan bu ihtiyaç giderilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Unlawfullness and fault are the elements of the tort. Their definitions are not specified in thecode. Therefore, the definitions of unlawfullness and fault is left to practice and doctrine. Thishas led to the emergence of different theories in the literature. As a general definition, fault isthe occurrence of unlawfulness in a condemnable way. Because of this close bond arising fromthe nature of unlawfullness and fault two elements can be confused with each other.Especially the different definitions and theories about both elements can cause confusionbetween the two concepts and may also facilitate the distinction between the two conseptsaccording to the theories to be accepted. In the article, the points which fault andunlawfullness are confused with each other have been detected. For this purpose, it has beenrevealed how and in what ways, different theories about unlawfullness and fault affect theconfusion or separation of these concepts. Thus, ways to prevent the confusion of theseconcepts pointed out to practice and doctrine. Moreover, this need, which is significant interms of legal technique, has been adressed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şahin, F. İ., Korkmaz, F. (2025). Haksız Fiilde Hukuka Aykırılıkla Kusur Unsurlarının Karışması Meselesi. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, Sayı: 2, 919–949. https://doi.org/10.33432/ybuhukuk.1581131

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Abik, Yıldız (2010) “Normun Koruma Amacı Teorisi”, Ankara Üniversitesi HukukFakültesi Dergisi, C. 59, S. 3, ss. 345-448.
  2. Akıncı, Şahin (2019) Borçlar Hukuku Bilgisi, Gözden Geçirilmiş 11. Baskı, Konya, Sayram Yayınları.
  3. Akıntürk, Turgut/Ateş, Derya (2022) Borçlar Hukuku Genel Hükümler Özel Borçİlişkileri, 30. Baskı, İstanbul, Beta Yayınları.
  4. Antalya, Osman Gökhan (2019) Marmara Hukuk Yorumu Borçlar Hukuku GenelHükümler Cilt V/1, 2, 2. Baskı, Ankara, Seçkin Yayıncılık.
  5. Ayan, Mehmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 11. Baskı, Ankara, Seçkin Yayınevi.
  6. Başalp Yıldırım, Nilgün (2019) “Haksız Fiil Sorumluluğunda Hukuka Aykırılık Unsuruna İlişkin İleri Sürülen Klasik Teoriler Hakkında Bazı Düşünce ve Eleştiriler”, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 1, ss. 293-332.
  7. Becker, Walter G. (1976) Das Recht der unerlaubte Handlungen, Berlin, Duncker &Humblot.
  8. Brehm, Roland Berner (2013) Kommentar, Kommentar Zum Schweizerischen Privatrecht, Obligationenrecht Die Entstehung durch Unerlaubte Handlungen, Art. 41-61OR, 4. Überarbeitete Auflage, Bern.
  9. Brüggemeier, Gert (2006) Haftungsrecht: Struktur, Prinzipien, Schutzbereich, Ein beitrag zur Europäisierung des Privatrechts, Berlin, Springer.
  10. Cartier, Michael (2007) Begriff der Widerrechtlichkeit nach Art. 41 OR (Dissertation),Universität St. Gallen.
  11. Çağlayan Aksoy, Pınar (2016) Hukuka ve Ahlaka Aykırılık Unsurları Çerçevesinde Salt Malvarlığı Zararlarının Tazmini, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık.
  12. Deutsch, Erwin (1996) Allgemeines Haftungsrecht, 2. völlig neugestaltete und erweiter-te Auflage, Köln, Berlin, Bonn, Carl Heymanns Verlag.
  13. Erdoğan, İhsan (1990) “Haksız Fiilde Kusurlu Sorumluluk ve Özellikle Kusur Unsuru”,Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 3, S. 1, ss. 109-134.
  14. Erdoğan, İhsan (2019) Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 4. Baskı, Ankara, Gazi Kitabevi.
  15. Eren, Fikret (2020) Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 25. Baskı, Ankara, Yetkin Yayınevi.
  16. Fellman, Walter (2013) Schweizerisches Haftpflichtrecht Band I, Bern, Stampfli.
  17. Fikentscher, Wolfgang (1992) Schuldrecht, Achte Auflage, Berlin - New York.
  18. FuchsMaximilian/Pauker Werner (2012) Delikts und Schadensersatzrecht, 8. aktualisierte und erweiterte Auflage, Ingolstadt, Springer.
  19. Gmür, Max/Becker, Hermann (1941) Kommentar zum Schweizerisches Zivilgesetz-buch Obligationenrecht 1. Abteilung Allgemeine Bestimmungen Art. 1-183, Stampfli Verlag.
  20. Godin, Hans (1974) Wettbewerbsrecht Kommentar zum Gesetz gegen den unlauterenWettbewerb nebst Warenzeichenverletzungen, Zugabeverordnung und Rabattgesetz,Zweite Auflage, Berlin - New York.
  21. Gönül Koşar, Günhan (2020) Haksız Fiil Sorumluluğunda Kusur ve Etkisi, İstanbul,On İki Levha Yayıncılık.
  22. Guhl, Theo (1944) Das Schweizerische Obligationenrecht Mit Einscluß Des Handels-Wechsel- Und Versicherungsvertragsrechtes, Dritte verbesserte und ergänzte Auflage, Zürich, Polygraphischer Verlag.
  23. Gümüş, Mustafa Alper (2021) Borçlar Hukukunun Genel Hükümleri, Ankara, YetkinYayınları.
  24. Honsell, Heinrich/Isenring, Bernhard/Kessler, Martin A. (2013) SchweizerischesHaftpflichtrecht, 5. neu bearbeitete und erganzte Auflage, Zürich und Meilen,Schulthess Juristische Medien.
  25. Honsell, Heinrich (2013) “Kritische Bemerkungen zum OR 2020”, Schweizerische Juristen-Zeitung, 109/2013, ss. 457-461 (Çeviren: Kaya, Ümmühan (2017) “İsviçreBorçlar Kanunu/OR 2020’ye İlişkin Eleştirel Düşünceler”, Yıldırım Beyazıt HukukDergisi, S. 2, ss. 189-197).
  26. Keller, Alfred (2002) Haftpflicht Im Privatrecht, Bern.
  27. Keller, Max/Gabi-Bolliger, Sonja (1985) Haftpflichtrecht Band II, Basel und Frankfurt,Helbing Lichtenhahn.
  28. Koçhisarlıoğlu, Cengiz (2022) Haksız Eylem (Fiil) Kusuru, 1. Baskı, Ankara, SeçkinYayıncılık.
  29. Korkmaz, Fırat (2021) Türk Borçlar Hukukunda Kusur İlkesinin Haksız Fiiller Açısından Değerlendirilmesi, Ankara, Yetkin Yayınevi.
  30. Korkmaz, Fırat (2020) “Kusurun Mahiyetinin Kusur İlkesine Etkisi”, KTO KaratayÜniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 5, S 1, ss. 75-100.
  31. Korkmaz, Fırat (2024) “Haksız Fiilde Hukuka Aykırılık Teorileri ve Bunların Sorumlu-luğa Etkisi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C.30, S. 2, ss. 968-993.
  32. Koziol, Helmut (1996) “Objektivierung des Fahrlässigkeitsmaßstabes im Schadener-satzrecht?”, Archiv für die civilistische Praxis, C. 196, S. 6, ss. 593-610.
  33. Kurtulan, Gökçe (2017) “Haksız Fiilde Hukuka Aykırılık Unsuru”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 23, S. 1, 2017, ss. 465-504.
  34. Larenz, Karl/Canaris, Wilhelm (1994) Lehrbuch Des Schuldrechts Zweiter Band Be-sonderer Teil 2. Halbband, Dreizehnte vollig neuverfaßte Auflage, München.
  35. Larenz, Karl/Wolf, Manfred (2004) Allgemeiner Teil des Bürgerlichen Rechts, 9. Auflage, München, C.H. Beck.
  36. Nart, Serdar (2007) Ayırt Etme Gücünden Yoksun Kimselerin Hukukî Sorumluluğu(Hakkaniyet Sorumluluğu) (Doktora Tezi), Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal BilimlerEnstitüsü.
  37. Oftinger, Karl/Stark, Emil W. (1995) Schweizerisches Haftpflichtrecht Erster Band:Allgemeiner Teil Auflage, Zürich, Schulthess Polygraphischer Verlag.
  38. Oğuzman, M. Kemal/Öz, M. Turgut (2016) Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt-2,12. Baskı, İstanbul, Vedat Kitapçılık.
  39. Pletter, Andrej (2005) Verschulden als Grundlage der Haftung Ein historischer Vergleich, Norderstedt.
  40. Schonenberger, Beat (2004) “Die dritte Widerrechtlichkeitstheorie”, HAVE/REAS, S. 1,ss. 3-12.
  41. Schwarz, Andreas, Borçlar Hukuku Dersleri Cilt 1, İstanbul 1948. (Çeviren: Bülent,Davran (1948) İstanbul, İstanbul Üniversitesi Yayınları).
  42. Strickler, Hanspeter (1983) Die Entwicklung der Gefährdungshaftung: Auf dem Wegzur Generalklausel?, Bern und Stuttgart.
  43. Stöckli, Hubert (2007) “Notizen zur Widerrechtlichkeit”: Herausgegeben von M. A.Niggli/José Hurtado Pozo/Nicolas Queloz, Auszug aus der Festschrift Für Franz Rik-lin, Zürich-Basel-Genf, Schulthess Juristische Medien AG.
  44. Tandoğan,Haluk (2010) Türk Mes’uliyet Hukuku, 1961 Yılı Birinci Baskıdan TıpkıBaskı, İstanbul, Vedat Kitapçılık.
  45. Topuz, Murat (2016) “İsviçre Borçlar Kanununun (OR) Genel Hükümlerine İlişkin2020 Tasarısında Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkilerinin Düzenleniş Biçimi ve Türk. Borçlar Kanunu ile Karşılaştırılması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi HukukAraştırmaları Dergisi, C. 22, S. 3, ss. 2693-2714.
  46. Uyumaz, Alper (2023) “Sorumluluk Hukukunda Kusur Kavramı ve Kusurun Tespitineİlişkin Bir Öneri”, Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 13, S.1, ss. 503-546.
  47. Ünlütepe, Mustafa (2021) Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 1. Baskı, Ankara, SeçkinYayıncılık.
  48. Verde, Michel (2016) “Die Widerrechtlichkeit im Haftpflichtrecht Gedanken zu dieserHaftungsvoraussetzung und den dazu entwickelten Lehren”, Jusletter, 18 April 2016,ss. 1-51.
  49. Vito, Roberto (2002) Schweizerisches Haftpflichtrecht, Zürich, Schulthess JuristischeMedien.
  50. Von Tuhr, Andreas, Borçlar Hukuku 1-2 (Çeviren: Cevat, Edege (1983) Ankara, Yargıtay Yayınları No:15).
  51. Von Tuhr, Andreas/Peter, Hans (1979) Allgemeiner Teil des Schweizerischen Obliga-tionenrechts, 3. Auflage, Zürich, Schulthess.
  52. Weber, Stephan (2001) Von der Entstehung durch unerlaubte Handlung zur Ents-tehung durch Schädigung, Sonderdruck aus: Die Rechtsentwicklung an der Schwellezum 21. Jahrhundert Symposium zum Schweizerischen Privatrecht, Zürich, Schulthess Juristische Medien.
  53. Widmer, Pierre (2005) Unification of Tort Law: Fault, Netherlands, Kluwer Law Inter-national.