Dergiler / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 40 - Sayı: 69

XVIII. YÜZYILDA EL-HALİL KENTİNDE BİR SOFRA: SİMÂTÜ’L-HALÎL

Sayfa
188–233
Yayın Tarihi
2021-03-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın üçüncü bölümünde imaretin 18. yüzyıldaki durumu imaretin muhasebe kayıtları, görevli atamaları, işleyişi ve yaşanan sıkıntılara ilişkin Dîvân-ı Hümâyun’dan gönderilen hükümlere referansla değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Simâtü’l-Halil, Halil İbrahim Sofrası, İbrahim Peygamberin bütün yolcula¬rı ağırlama ve karınlarını doyurma alışkanlığının bir gelenek halini aldığı yüzyıllar boyunca el-Halil kentinde bulunan fakir ve muhtaçlar ile hacılar, sufiler ve seyyahların ağırlandığı bir sofra idi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma, Halilürrahman Vakfı külliyesi bünyesinde faaliyet gösteren imaretin, 18. yüzyılda etkinliğini ve bulunduğu coğrafya açısından önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın üçüncü bölümünde imaretin 18. yüzyıldaki durumu imaretin muhasebe kayıtları, görevli atamaları, işleyişi ve yaşanan sıkıntılara ilişkin Dîvân-ı Hümâyun’dan gönderilen hükümlere referansla değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Halilürrahman · el-Halil · imaret

Özet

Simâtü’l-Halil, Halil İbrahim Sofrası, İbrahim Peygamberin bütün yolcula¬rı ağırlama ve karınlarını doyurma alışkanlığının bir gelenek halini aldığı yüzyıllar boyunca el-Halil kentinde bulunan fakir ve muhtaçlar ile hacılar, sufiler ve seyyahların ağırlandığı bir sofra idi. Halilürrahman Vakfı bünyesinde faaliyet gösteren Halil İbrahim Sofrası aynı zamanda da başta Hz. İbrahim olmak üzere pek çok peygamberin türbesi üzerine kurulmuş olan el-Halil Camiini de bünyesinde barındıran El-Halil Külliyesinin en önemli yapısı olarak külliyeye kendi adını vermiştir. Osmanlı fethi sonrası Osmanlı merkezi yönetiminin hac organizasyonu çerçevesinde önemi artarak devam eden simât için yeni vakıflar kurulmuş, bazı durumlarda vakıflardan tahsisatlar yapılmış veya vakıf kurucularının evlattan nesilleri kesildiğinde vakıf gelirlerinin yönlendirildiği mübarek mekânlardan olmuştur. Bölgeye hac mevsiminde gönderilen surre alayları ile hediyeler gönderilerek çeşitli ihsanlarda bulunulmuş, çalışanlarına tahsisatlar yapılmıştır. Çalışma, Halilürrahman Vakfı külliyesi bünyesinde faaliyet gösteren imaretin, 18. yüzyılda etkinliğini ve bulunduğu coğrafya açısından önemini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Öncelikle Osmanlı algısında el-Halil kenti ve Haremü’l-Halil’in yeri hacıların ve seyyahların anlatılarına referansla kısaca incelenecektir. Sonrasında Simâtü’l-Halil tanımlanarak, sunulan hizmetler tanıtılacaktır. Çalışmanın üçüncü bölümünde imaretin 18. yüzyıldaki durumu imaretin muhasebe kayıtları, görevli atamaları, işleyişi ve yaşanan sıkıntılara ilişkin Dîvân-ı Hümâyun’dan gönderilen hükümlere referansla değerlendirilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MEMİŞ, Ş. E. (2021). XVIII. YÜZYILDA EL-HALİL KENTİNDE BİR SOFRA: SİMÂTÜ’L-HALÎL. Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt: 40 - Sayı: 69, 188–233. https://ajindex.com/articles/121092

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Kaynakça Arşiv Kaynakları Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri (BOA): Evkâf-ı Haremeyn Muhasebeciliği Defterleri (EV.HMH.d) 1431. Şam Ahkâm Defteri (ADVNS.AHK.ŞM) (1): 174/3. Evkaf Haremeyn Mukataası Surre Defterleri (EV.HMK.SR.d) 1971. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA): Ahkâm-ı Mekke ve Medine ve Mısır: 814: 106/1; 341: 392; 815: 144-45; 238: 20. Vakfiye Defterleri: 608-2: 235/ 178. Atîk Şahsiyet Defterleri: 524: 2-29.
  2. Kitap ve Makaleler Akgündüz, A., Osmanlı Kanunnameleri, İstanbul 1994, c. 7. Akkaya, Y., XIX. Yüzyılda Kudüs ve Çevresinde Halilü’r-Rahman Vakıfları, Afyon Kocatepe Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Afyon 2012.
  4. Alkan, M., “Vakıf Tarihi Araştırmaları Açısından Hurufat Defterleri: Adana Örneği,” XV. Türk Tarih Kongresi: 11-15 Eylül 2006, C.4, 2010, s. 825-842.
  5. Armağan, A. L., “XVIII. Yüzyılda Hac Yolu Güzergâhı ve Menziller”, Osmanlı Araştırmaları, Sayı XX, İstanbul 2000, s. 73-76.
  6. Atalar, M., Osmanlı Devleti’nde Surre-i Hümâyûn ve Surre Alayları, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 1991.
  7. Ayar, A. R., “Abdurrahman Eşref Efendi’nin (öl. 1738) ‘Mir’âtü’s-Safâ’ Adlı El Yazmasının Tanıtılması”, Uluslar arası Amasya Sempozyumu, (4-7 Ekim 2017), Bildiriler Kitabı 2. Cilt (Edebiyat, Dil, Kültür), Kitabek, Amasya 2017, s. 777- 786. Bakhit, M. A., The Ottoman Province of Damascus in the Sixteenth Century, Librairie du Liban, Beirut 1982.
  8. Barbir, K. K., Ottoman Rule in Damascus, 1708-1758,
  9. Princeton University Press, Princeton 1980.
  10. Barkan, Ö. L., “Ayasofya Cami'i ve Eyüb Türbesinin 1489-1491 yıllarına ait Muhasebe Bilançoları”, İstanbul Üniversitesi iktisat Fakültesi Mecmuası, 23/1-2, 1962-63, s. 342-379.
  11. Barkan, Ö. L., “Edirne ve Civarındaki bazı imaret tesislerinin yıllık muhasebe bilançoları”, Belgeler, 1/2 (1964), s. 235– 377. Barkan, Ö. L., “Fatih Cami ve İmareti Tesislerinin 1489-1490 Yıllarına ait Muhasebe Bilançoları”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 23/1-2, 1962-63, s. 297-341.
  12. Barkan, Ö. L., “İmaret Sitelerinin Kuruluş ve İşleyiş Tarzına Ait Araştırmalar”, İstanbul Üniversitesi İktisad Fakültesi Mecmuası, C. XXIII, Sayı 1-2, 1963-64, s. 239-296.
  13. Barkan, Ö. L., “Süleymaniye Cami ve İmareti Tesislerine Ait Yıllık Bir Muhasebe Bilançosu 993/994 (1585/1586)”, Vakıflar Dergisi, 9, 1971, s. 109-112.
  14. Behrens-Abouseif, D., “Qâytbây’s Foundation in Medina, the Madrasah, the Ribât and the Dashishah,” Mamluk Studies Review, 2 (1998), s. 61-71.
  15. Beyazıt, Y., “Hurufat Defterlerinin Şehir Tarihi Araştı