KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / International Journal of Social Inquiry / 2025 / Cilt: 18 Sayı: 3

Turizm ve Gıda Fiyatları: Türkiye Örneği

Tourism and Food Prices: Evidence from Türkiye

Esat Daşdemir(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL GELİŞİM MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0001-8950-2020
Sayfa
500–513
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgulara göre, Türkiye ekonomisindeki toplam turizm gelirleri (TEX) ve turist başına turizm gelirleri (PEX), gıda enflasyonunun toplam tüketici enflasyon oranına (FPI) iki aylık gecikmeyle etkilemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada turizm sektörünün gıda fiyat enflasyonu üzerindeki etkisi incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Turizm sektörünün gıda fiyatları üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla Türkiye ekonomisinin Ocak 2014 - Haziran 2024 dönemini kapsayan aylık verileri kullanılarak zaman serisi analizi yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgulara göre, Türkiye ekonomisindeki toplam turizm gelirleri (TEX) ve turist başına turizm gelirleri (PEX), gıda enflasyonunun toplam tüketici enflasyon oranına (FPI) iki aylık gecikmeyle etkilemektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2014 Verileri
⚙️Değişkenler:Enflasyon · Gıda Enflasyonu · Gıda Güvenliği

Özet

Bu çalışmada turizm sektörünün gıda fiyat enflasyonu üzerindeki etkisi incelenmektedir. Turizm sektörünün gıda fiyatları üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla Türkiye ekonomisinin Ocak 2014 - Haziran 2024 dönemini kapsayan aylık verileri kullanılarak zaman serisi analizi yapılmıştır. Bulgulara göre, Türkiye ekonomisindeki toplam turizm gelirleri (TEX) ve turist başına turizm gelirleri (PEX), gıda enflasyonunun toplam tüketici enflasyon oranına (FPI) iki aylık gecikmeyle etkilemektedir. TEX'te bir milyar ABD doları tutarındaki artış, FPI'yi iki ay sonra yaklaşık 7,98 puan artırmaktadır. PEX'te 100 ABD doları tutarındaki artış, FPI'yi 2,8 puan düşürmektedir. İkinci bir model, PEX ile FPI arasında beş aylık gecikmeyle parabolik bir ilişki tespit etmiştir. Bu bulgular, Türkiye'de gıda güvenliğinin sağlanması için turizm sektörünün stratejik planlamasının elzem olduğunu göstermektedir. Çalışmanın özgün bir bulgusu olan bu parabolik ilişki, özellikle enflasyon, turizm ve tarım politikalarının oluşturulmasında politika yapıcılar için önemli çıkarımlara sahiptir. Sonuç bölümünde gerekli politika önerileri sunulmaktadır.

Abstract

This study examines the effect of the tourism sector on food price inflation. To measure the impact of the tourism sector on food prices, a time series analysis was made with the monthly data of the Türkiye’s economy covering the period January 2014 – June 2024. According to the findings, total tourism revenues (TEX) and tourism revenues per tourist (PEX) in the Türkiye’s economy affect the food inflation to total consumer inflation ratio (FPI) with a two-month lag. A billion USD increase in TEX increases FPI by approximately 7.98 points after two months. A 100 USD increase in PEX decreases FPI by 2.8 points. A second model identified a parabolic relationship between PEX and FPI with a five-month lag. These findings suggest that strategic planning of the tourism sector is essential for ensuring food security in Türkiye. This parabolic relationship, an original finding of the study, has important implications for policymakers, particularly when formulating inflation, tourism, and agricultural policies. Necessary policy recommendations are presented in the conclusion section.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Daşdemir, E. (2025). Turizm ve Gıda Fiyatları: Türkiye Örneği. International Journal of Social Inquiry, Cilt: 18 Sayı: 3, 500–513. https://doi.org/10.37093/ijsi.1669597

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Ağazade, S. (2024). Does tourism type concentration/diversification boost inbound tourism revenues in Türkiye? Anatolia, 35(3), 425-438. https://doi.org/10.1080/13032917.2023.2236125
  2. Bélisle, F. J. (1984a). Food Production and Tourism in Jamaica: Obstacles to Increasing Local Food Supplies to Hotels. The Journal of Developing Areas, 19(1), 1-20.
  3. Bélisle, F. J. (1984b). Tourism and Food Imports: The Case of Jamaica. Economic Development and Cultural Change, 32(4), 819-842.
  4. Bond, M. E., & Ladman, J. R. (1972). Tourism: A Strategy for Development. Nebraska Journal of Economics and Business, 11(1), 37-52.
  5. Braithwaite, N. (1993). Tourism and agriculture: Harmony not conflict. Spore, 43, 7-7.
  6. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1979). A Simple Test for Heteroscedasticity and Random Coefficient Variation. Econometrica, 47(5), 1287-1294. https://doi.org/10.2307/1911963
  7. Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and its Applications to Model Specification in Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
  8. Central Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) Data Bank (2024). https://evds2.tcmb.gov.tr/
  9. Cevik, S. (2023). Dirty dance: Tourism and environment. International Review of Applied Economics, 37(1), 168-185. https://doi.org/10.1080/02692171.2022.2117282
  10. Copeland, B. R. (1991). Tourism, Welfare and De-industrialization in a Small Open Economy. Economica, 58(232), 515-529. https://doi.org/10.2307/2554696
  11. D’agostino, R. B., Belanger, A., & D’agostino Jr., R. B. (1990). A Suggestion for Using Powerful and Informative Tests of Normality. The American Statistician, 44(4), 316-321. https://doi.org/10.1080/00031305.1990.10475751
  12. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the Estimators for Autoregressive Time Series With a Unit Root. Journal of the American Statistical Association, 74(366), 427-431. https://doi.org/10.2307/2286348
  13. Faber, B., & Gaubert, C. (2019). Tourism and Economic Development: Evidence from Mexico’s Coastline. The American Economic Review, 109(6), 2245-2293.
  14. Fleischer, A., & Tchetchik, A. (2005). Does rural tourism benefit from agriculture? Tourism Management, 26(4), 493-501. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2003.10.003
  15. Jarque, C. M., & Bera, A. K. (1987). A Test for Normality of Observations and Regression Residuals. International Statistical Review / Revue Internationale de Statistique, 55(2), 163-172. https://doi.org/10.2307/1403192
  16. Ji, G. M., Cheah, J.-H., Sigala, M., Ng, S. I., & Choo, W. C. (2023). Tell me about your culture, to predict your tourism activity preferences and evaluations: Cross-country evidence based on user-generated content. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 28(10), 1052-1070. https://doi.org/10.1080/10941665.2023.2283599
  17. Kimhi, A. (2022). Food Security in Israel: Challenges and Policies [Shoresh Research Paper]. SSRN.
  18. Koçak, E., Ulucak, R., & Ulucak, Z. Ş. (2020). The impact of tourism developments on CO2 emissions: An advanced panel data estimation. Tourism Management Perspectives, 33, 100611. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2019.100611
  19. Kourgialas, N. N., Karatzas, G. P., Dokou, Z., & Kokorogiannis, A. (2018). Groundwater footprint methodology as policy tool for balancing water needs (agriculture & tourism) in water scarce islands—The case of Crete, Greece. Science of The Total Environment, 615, 381-389. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2017.09.308
  20. Latimer, H. (1985). Developing-island economies—Tourism v agriculture. Tourism Management, 6(1), 32-42. https://doi.org/10.1016/0261-5177(85)90053-6
  21. Munday, M., Turner, K., & Jones, C. (2013). Accounting for the carbon associated with regional tourism consumption. Tourism Management, 36, 35-44. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2012.11.005
  22. Obersteiner, G., Gollnow, S., & Eriksson, M. (2021). Carbon footprint reduction potential of waste management strategies in tourism. Environmental Development, 39, 100617. https://doi.org/10.1016/j.envdev.2021.100617
  23. Pascual, J. J. (2004). Littoral Fishermen, Aquaculture, and Tourism in the Canary Islands: Attitudes and Economic Strategies. İçinde J. Boissevain & T. Selwyn (Ed.), Contesting the Foreshore (ss. 61-82). Amsterdam University Press.
  24. Pröbstl-Haider, U., Mostegl, N., & Damm, A. (2021). Tourism and climate change – A discussion of suitable strategies for Austria. Editorial: Tourism and Climate Change – an integrated look at the Austrian case, 34, 100394. https://doi.org/10.1016/j.jort.2021.100394
  25. Raihan, A., Ibrahim, S., & Muhtasim, D. A. (2023). Dynamic impacts of economic growth, energy use, tourism, and agricultural productivity on carbon dioxide emissions in Egypt. World Development Sustainability, 2, 100059. https://doi.org/10.1016/j.wds.2023.100059
  26. Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism (2024). https://www.ktb.gov.tr/EN-249283/tourism-statistics.html
  27. Sampedro, C., Pizzitutti, F., Quiroga, D., Walsh, S. J., & Mena, C. F. (2020). Food supply system dynamics in the Galapagos Islands: Agriculture, livestock and imports. Renewable Agriculture and Food Systems, 35(3), 234-248. Cambridge Core. https://doi.org/10.1017/S1742170518000534
  28. Wanner, A., Pröbstl-Haider, U., & Feilhammer, M. (2021). The future of Alpine pastures – Agricultural or tourism development? Experiences from the German Alps. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 35, 100405. https://doi.org/10.1016/j.jort.2021.100405
  29. Wu, T. E. (2018). Agriculture tourism and the transformation of rural countryside. Tourism Geographies, 20(2), 354-357. https://doi.org/10.1080/14616688.2018.1434819
  30. Yang, M., Hens, L., Ou, X., & Wulf, R. D. (2009). Tourism: An Alternative to Development?: Reconsidering Farming, Tourism, and Conservation Incentives in Northwest Yunnan. Mountain Research and Development, 29(1), 75-81.
  31. Yuan, P., Liu, Y., Ju, F., & Li, X. (2017). A Study on Farmers’ Agriculture related Tourism Entrepreneurship Behavior. 5th International Conference on Information Technology and Quantitative Management, ITQM 2017, 122, 743-750. https://doi.org/10.1016/j.procs.2017.11.432