Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2016 / Cilt: 26 - Sayı: 1

AMERİKAN BELGELERİNE GÖRE BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA OSMANLI DEVLETİ’NDE PARA POLİTİKASI VE BU DOĞRULTUDA YAPILAN DÜZENLEMELER

THE OTTOMAN MONETARY POLICIES AND ARRANGEMENTS DURING THE FIRST WORLD WAR ACCORDING TO THE AMERICAN DIPLOMATIC DOCUMENTS

Sayfa
233–266
Yayın Tarihi
2016-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu doğrultuda Birinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleştirilen kaime uygulaması, 1916 yılında Tevhid-i Meskûkât Kanunu’nun çıkarılması ve 1917 yılında Kambiyo Muamelat-ı Merkez Komisyonu’nun kurulması ve uygulamadaki etkileri ABD Milli Arşivi (NARA)’ndeki belgeler ışığında izah edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:20. yüzyılın ilk çeyreği Osmanlı Devleti için hem askerî hem de ekonomik açıdan oldukça sıkıntılı bir dönem olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Birinci Dünya Savaşı sırasındaki para politikaları, bu politikayı etkileyen faktörler ve para sisteminde yapılan düzenlemeler konu edinilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu doğrultuda Birinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleştirilen kaime uygulaması, 1916 yılında Tevhid-i Meskûkât Kanunu’nun çıkarılması ve 1917 yılında Kambiyo Muamelat-ı Merkez Komisyonu’nun kurulması ve uygulamadaki etkileri ABD Milli Arşivi (NARA)’ndeki belgeler ışığında izah edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Devleti · para · kambiyo

Özet

20. yüzyılın ilk çeyreği Osmanlı Devleti için hem askerî hem de ekonomik açıdan oldukça sıkıntılı bir dönem olmuştur. Uzun süren savaşlar dolayısıyla harcamaların artması bu süreçte para ile ilgili politikaları önemli hâle getirmiştir. Bu doğrultuda Birinci Dünya Savaşı’nın finansmanını sağlamak üzere Osmanlı Devleti’nde üçüncü kez kaime (evrak-ı nakdiye) piyasaya sürülmüş ancak kaime uygulamasına para düzeni ile ilgili mevcut sorunlar da eklenince sistem adeta içinden çıkılamaz bir duruma gelmiştir. Bu nedenle bir takım düzenlemeler yapılması zorunlu olmuştur. Bu çalışmada Birinci Dünya Savaşı sırasındaki para politikaları, bu politikayı etkileyen faktörler ve para sisteminde yapılan düzenlemeler konu edinilmiştir. Bu doğrultuda Birinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleştirilen kaime uygulaması, 1916 yılında Tevhid-i Meskûkât Kanunu’nun çıkarılması ve 1917 yılında Kambiyo Muamelat-ı Merkez Komisyonu’nun kurulması ve uygulamadaki etkileri ABD Milli Arşivi (NARA)’ndeki belgeler ışığında izah edilmiştir.

Abstract

The first quarter of 20th century presented very troublesome years for Turkey both in terms of military and economic developments. The government spending was augmented to a great extent by the longlasting wars and this increased the significance of monetary policies. The Ottoman wartime government, therefore, resorted to printing paper money (kaime/ evrak-ı nakdiye). Like its two previous examples in the Empire, issuing paper money in large amounts created a quagmire of economic problems because of the already existing structural problems in the monetary system. This situation necessitated some rearrangements in the monetary system. This study examines the Ottoman monetary policies during WWI and the factors influencing these policies as well as the arrangements made in the Ottoman monetary system. In this respect, the kaime practice, 1916 Single Currency Act (Tevhid-i Meskûkât Kanunu), the establishment of the Central Commission of Foreign Exchange Affairs (Kambiyo Muamelat-ı Merkez Komisyonu) in 1917 and the practical effects of this Commission are discussed on the basis of the primary sources from the National Archives and Record Administration of the USA (NARA).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖKSÜZ, M. (2016). AMERİKAN BELGELERİNE GÖRE BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA OSMANLI DEVLETİ’NDE PARA POLİTİKASI VE BU DOĞRULTUDA YAPILAN DÜZENLEMELER. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 26 - Sayı: 1, 233–266. https://ajindex.com/articles/120400

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. NARA (National Archives and Records Administration). 867.515. Halep’teki Amerikan Konsolosluğu’ndan ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 4 Mart 1913 tarihli rapor. NARA. 867.515/2. İstanbul’daki Amerikan Başkonsolosluğu’ndan ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 17 Nisan 1915 tarihli rapor. NARA. 867.515/3. Beyrut’taki Amerikan Konsolosluğu’ndan ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 21 Mart 1916 tarihli rapor. NARA. 867.515/4. İstanbul’daki Amerikan Büyükelçiliği’nden ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 28 Nisan 1916 tarihli rapor. NARA. 867.515/6. İstanbul’daki Amerikan Elçiliği’nden ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 8 Eylül 1916 tarihli rapor. NARA. 867.6151/2. İstanbul’daki Amerikan Elçiliği’nden Kopenhag üzerinden ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 25 Kasım 1916 tarihli telgraf. NARA. 867.515/A. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan İstanbul’daki Amerikan Büyükelçiliği’ne gönderilen 9 Şubat 1915 tarihli telgraf. NARA. 867.515/1. İstanbul’daki Amerikan Büyükelçiliği’nden ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 17 Şubat 1915 tarihli telgraf. NARA. 867.5151/3. İstanbul’daki Amerikan Elçiliği’nden ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 6 Şubat 1917 tarihli rapor. NARA. 867.5151/4. İstanbul’daki Amerikan Elçiliği’nden ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderilen 13 Mart 1917 tarihli rapor. NARA. 867.5151/5. ABD’deki Fransa Cumhuriyeti Büyükelçiliği’nden J.J.Jusserand’ın ABD Dışişleri Bakanı Robert Lansing’e gönderdiği 9 Nisan 1917 tarihli telgraf. NARA. 867.5151/5. ABD Dışişleri Bakanı Robert Lansing’in ABD’deki Fransa Cumhuriyeti Büyükelçisi J.J.Jusserand’a gönderdiği 12 Nisan 1917 tarihli rapor. NARA. 867.5151/5. ABD Dışişleri Bakanı Robert Lansing’in, Stockholm’daki Amerikan temsilcisi Morris’e gönderdiği 1 Mayıs 1917 tarihli telgraf. NARA. 867.5151/6. Stockholm’daki Amerikan temsilcisi Morris’in ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderdiği 1 Haziran 1917 tarihli telgraf. NARA. 867.5151/6. ABD Dışişleri Bakanı Robert Lansing’in ABD deki Fransız Büyükelçisi J.J.Jusserand ‘a gönderdiği 18 Haziran 1917 tarihli telgraf. NARA. 867.5151/7. Pontarlier /Bern (İsviçre)’deki Amerika’nın diplomatik temsilcisi Stovall’ın ABD Dışişleri Bakanlığı’na gönderdiği 18 Temmuz 1917 tarihli telgraf. AKYILDIZ, Ali, Osmanlı Finans Sisteminde Dönüm Noktası Kâğıt Para ve Sosyo- Ekonomik Etkileri, Eren Yayıncılık İstanbul, 1996.
  2. AL, Hüseyin, “Tanzimat Dönemi’nde Ufaklık Para Sorunu (18391879),Ekonomi Bilimleri Dergisi, C.3, No.1, 2011, s. 69-78.
  3. BABAN, Şükrü, “Tanzimat ve Para”, Tanzimat-I, Komis