Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2018 / Cilt: 28 - Sayı: 2

TÜRKÇEDE TEKRARLI YAPI SINIFLARI

REPETITIVE STRUCTURE CLASSES IN TURKISH

Sayfa
37–65
Yayın Tarihi
2018-12-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada ikileme, hendiadyoin, tekrar, yineleme vb. adlarla anılan kavramı da içerecek şekilde yapısal bağlamda fonetik, morfolojik, leksik ve sentaktik olarak tekrar eden yapılar tekrarlı yapılar olarak ele alınmış ve bu kapsamda tipolojik bir sınıflandırma denemesi yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tüm dünya dilleri kendi iç yapılarının el verdiği olanaklar doğrultusunda ifade kabiliyetlerini geliştirme eğilimi gösterirler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bununla birlikte diller sahip olduğu yapıları farklı biçimlerde kullanırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada ikileme, hendiadyoin, tekrar, yineleme vb. adlarla anılan kavramı da içerecek şekilde yapısal bağlamda fonetik, morfolojik, leksik ve sentaktik olarak tekrar eden yapılar tekrarlı yapılar olarak ele alınmış ve bu kapsamda tipolojik bir sınıflandırma denemesi yapılmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tekrarlar · tekrarlı yapı · fonetik

Özet

Tüm dünya dilleri kendi iç yapılarının el verdiği olanaklar doğrultusunda ifade kabiliyetlerini geliştirme eğilimi gösterirler. Bunun en temel sebebi sınırlı sayıdaki dil malzemesi ile gelişen ve değişen dünyadaki olguları, kavramları anlatabilme ihtiyacıdır. Bununla birlikte diller sahip olduğu yapıları farklı biçimlerde kullanırlar. Bu anlamda tekrarlı yapılar da dilin ifade kabiliyetine esneklik katan unsurlar olarak görev yapmaktadır. Tekrarlı yapılar Türkçenin en eski dönemlerinden bugüne değin farklı dil birlikleriyle kullanılarak yazıda ve sözde anlamsal-işlevsel çeşitli etkiler sağlamıştır. Dildeki derin yapının yüzey yapıya yaklaşmasını sağlamak, anlama ve anlatıma güç katmak, anlamı belirginleştirmek, söze ve yazıya ahenk katmak tekrarlı yapıların görevlerinden bazılarıdır. Çalışmalarda genelde leksik olarak ele alınan tekrarlı yapıların fonetik, morfolojik ve sentaktik türleri de bulunmaktadır. Leksik olarak ele alınan tekrarlı yapılar Türkçede ikileme, hendiadyoin, tekrar, yineleme vb. terimlerle ifade edilmektedir. Buna ek olarak bu yapılarım kapsamıyla ilgili bir birliğin varlığını da söylemek güçtür. Bu çalışmada ikileme, hendiadyoin, tekrar, yineleme vb. adlarla anılan kavramı da içerecek şekilde yapısal bağlamda fonetik, morfolojik, leksik ve sentaktik olarak tekrar eden yapılar tekrarlı yapılar olarak ele alınmış ve bu kapsamda tipolojik bir sınıflandırma denemesi yapılmıştır.

Abstract

All world languages ​​tend to develop their ability to express in accordance with the possibilities of their internal structures. The main reason for this is the need to explain the facts and concepts in the developing and changing world with a limited number of language materials. However, languages ​​use their structures in different ways. In this sense, repetitive structures also serve as elements that add flexibility to language expression.Repetitive structures have been used with different language units from the oldest periods of Turkish to the present and have provided various semantic functional effects. To make the deep structure clear, to make effective meaning, to clarify the meaning, to harmonize the sentence is some of the tasks of repetitive structures. There are also phonetic, morphological and syntactic types of repetitive structures which are generally considered as lexical. Repetitive structures considered as lexical in Turkish and it is called as hendiadyoin, repetition, reduplication etc. In addition, it is difficult to say that there is a union with the scope of these structures. In this study, the repetitive structures of phonetic, morphological, lexical and syntactic structures in the structural context including the concept referred to as hendiadyoin, repetition, reduplication are considered as repetitive structures. In this study, a typological classification experiment was conducted.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HİRİK, E. (2018). TÜRKÇEDE TEKRARLI YAPI SINIFLARI. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 28 - Sayı: 2, 37–65. https://ajindex.com/articles/120343

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. ABİK, A. Deniz, 2010, “(İSİM1 + lI/+lU) (İSİM2 +lI/+lU)” Kuruluşundaki İkilemeler”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 17 (2), s. 1-20.
  2. AĞAKAY, Mehmet Ali, 1953, “İkizlemeler Üzerine I”, Türk Dili, c. 2, S. 16, s. 189-191.
  3. AĞAKAY, Mehmet Ali, 1954, “İkizlemeler Üzerine II”, Türk Dili, c. 2, S. 17, s. 268-271
  4. AĞCA, Ferruh, 2015, “Eski Uygurcada İştikaklı İkilemeler”, Alkış Bitiği Kemal Eraslan Armağanı Ed. Bülent GÜL, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara s. 17-30.
  5. AKSAN, Doğan, 2006,
  6. Türkçenin Söz Varlığı, Ankara:
  7. Engin Yayınevi.
  8. AKYALÇIN, Necmi, 2007,
  9. Türkçe İkilemeler Sözlüğü, Ankara:
  10. Anı Yayıncılık. ATALAY, Besim, 2013, Divanü Lûgat-it Türk, Ankara:
  11. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  12. BAUER, Laurie, 2004,
  13. A Glossary of Morphology, Edinburg: Edinburg University Press.
  14. BOZOK, Emrah, 2012, Eski Uygur Türkçesinde İştikaklı İkilemeler, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir. CHOMSKY, Noam, 1957,
  15. Syntactic Structures, The Hague: Mouton & Co. COŞKUN, Mustafa Volkan, 2015,
  16. Türkçenin Ses Bilgisi, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  17. ÇAĞATAY, Saadet, 1978, “Uygurcada Hendiadyoinler”, Ankara Üniversitesi,
  18. Yıllık Çalışmalar Dergisi, DTCF Yayınları, s. 29-66.
  19. ÇÜRÜK, Yasemin, 2016, “İkilemelerin Kapsamı”, The Journal of Academic Social Science, S. 29, s. 426-430.
  20. DEMİR, Necati, 2018,
  21. Türkçe Sözcük Bilgisi, Ankara:
  22. Altınordu Yayınları.
  23. DEMİRBAŞ, Merve, 2017, “Türkiye Türkçesi Ağızlarında Seslenme Sözleri”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, S. 6/4, s. 2154-2181.
  24. DEMİRCAN, Ömer, 1988, “A Systematic Approach to Non-Echoic-Base Reduplications: Studies on Turkish Linguistics”, Proceedings of the 4th International Conference on Turkish Linguistics, s. 231-264.
  25. DEMİRCAN, Ömer, 1996, “Türkçe Yansımaların Özüne Doğru”, Dilbilim Araştırmaları, ss. 175-191.
  26. EMRE, Ahmet Cevdet, 1945,
  27. Türk Dilbilgisi, Ankara:
  28. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  29. EREN, Hasan, 1949, “İkiz Kelimelerin Tarihine Dair”. DTCF Dergisi, c. 7, S. 2, s. 283-286,
  30. Ankara.
  31. GEDİZLİ, Mehmet, 2015, “Türkçede Ünlemler ve Temel İşlevi”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 8, S. 36, s. 126-134.
  32. GÖKSEL, Aslı, Celia KERSLAKE, 2005, Turkish: A Comprehensive Grammar, Routledge. HATİBOĞLU, Vecihe, 1981,
  33. Türk Dilinde İkileme, Ankara:
  34. TDK Yayınları.
  35. HİRİK, Erkan, 2018, “Morfolojik Tekrarlı Yapılar ve Kutadgu Bilig'deki İşlevsel Görünümü”, Atebetü’l Hakâyık ve İlk Dönem Türkçe İslâmî Eserler Sempozyu