KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2011 / Cilt: 21 - Sayı: 2

OSMANLI-TÜRK ROMANINDAN ÇAĞDAŞ TÜRK ROMANINA KADINLIK: DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM

Çimen GÜNAY-ERKOL
Çimen Günay Erkol
Sayfa
147–175
Yayın Tarihi
2011-12-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu amaçla, alafrangalık eleştirisinin belirgin olduğu Tanzimat romanlarından Felatun Bey ile Rakım Efendi (1875), İntibah (1876) ile alafrangalığın bir ölçüde toplum tarafından kabul gördüğü dönemlere ait olan Araba Sevdası (1896) ve Aşk-ı Memnu’nun (1900) ardından Osmanlı İmparatorluğu’nu Cumhuriyet Türkiyesine bağlayan süreçte yayımlanan Seviyye Talip (1910) ve Kiralık Konak (1922) ile çağdaş Türk Edebiyatı’nın önemli yapıtlarından Fatih-Harbiye (1931), Huzur (1949), Tutunamayanlar (1972), Ölmeye Yatmak (1975) gibi romanlar da ele alınacaktır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk edebiyatında kadınlık, modernleşmeye ilişkin kaygıların ve beklentilerin ortaya döküldüğü bir öz sorgulamanın en önemli bileşenidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek kadınlık gerekse kadın özgürlüğü üzerine söylenenler ülkedeki sosyopolitik karmaşalardan yalıtılmış bir polemik konusu olarak karşımıza çıkmaz; her iki mesele de dönemin egemen ideolojileri tarafından biçimlendirilir ve politikanın farklı sorunlarıyla yoğrulur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu amaçla, alafrangalık eleştirisinin belirgin olduğu Tanzimat romanlarından Felatun Bey ile Rakım Efendi (1875), İntibah (1876) ile alafrangalığın bir ölçüde toplum tarafından kabul gördüğü dönemlere ait olan Araba Sevdası (1896) ve Aşk-ı Memnu’nun (1900) ardından Osmanlı İmparatorluğu’nu Cumhuriyet Türkiyesine bağlayan süreçte yayımlanan Seviyye Talip (1910) ve Kiralık Konak (1922) ile çağdaş Türk Edebiyatı’nın önemli yapıtlarından Fatih-Harbiye (1931), Huzur (1949), Tutunamayanlar (1972), Ölmeye Yatmak (1975) gibi romanlar da ele alınacaktır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Roman · kadın · modernleşme

Özet

Türk edebiyatında kadınlık, modernleşmeye ilişkin kaygıların ve beklentilerin ortaya döküldüğü bir öz sorgulamanın en önemli bileşenidir. Gerek kadınlık gerekse kadın özgürlüğü üzerine söylenenler ülkedeki sosyopolitik karmaşalardan yalıtılmış bir polemik konusu olarak karşımıza çıkmaz; her iki mesele de dönemin egemen ideolojileri tarafından biçimlendirilir ve politikanın farklı sorunlarıyla yoğrulur. Bu konuların ele alınışında erkek yazarların edebiyat dünyasındaki egemenliği nedeniyle fallosentrik (erkek merkezli) bir dil belirginleşir. Zamanla kadınlığa ilişkin motifler değişse de, fallosentrik dilin kurulmasına temel oluşturan süreçlerdeki devamlılık metinler arasında incelenmesi gereken bir süreklilik yaratmaktadır. Bu yazının amacı, Osmanlı-Türk romanının kanonik (yetkin kabul edilen) metinlerinden hareketle Çağdaş Türk Edebiyatı’ndan örneklere doğru ilerleyerek sözü edilen fallosentrik dile yakından bakmak ve yazarların kadınlık kavramına ve kadın özgürlüğü meselesine yaklaşımlarını ele almaktır. Bu amaçla, alafrangalık eleştirisinin belirgin olduğu Tanzimat romanlarından Felatun Bey ile Rakım Efendi (1875), İntibah (1876) ile alafrangalığın bir ölçüde toplum tarafından kabul gördüğü dönemlere ait olan Araba Sevdası (1896) ve Aşk-ı Memnu’nun (1900) ardından Osmanlı İmparatorluğu’nu Cumhuriyet Türkiyesine bağlayan süreçte yayımlanan Seviyye Talip (1910) ve Kiralık Konak (1922) ile çağdaş Türk Edebiyatı’nın önemli yapıtlarından Fatih-Harbiye (1931), Huzur (1949), Tutunamayanlar (1972), Ölmeye Yatmak (1975) gibi romanlar da ele alınacaktır

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜNAY-ERKOL, Ç., Erkol, Ç. G. (2011). OSMANLI-TÜRK ROMANINDAN ÇAĞDAŞ TÜRK ROMANINA KADINLIK: DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 21 - Sayı: 2, 147–175. https://ajindex.com/articles/120287

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. ADIVAR, Halide Edip, Seviyye Talip, Atlas Kitabevi, İstanbul 1967.
  2. AĞAOĞLU, Adalet, Ölmeye Yatmak, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 1993.
  3. Ahmet Mithat Efendi, Felatun Bey ile Rakım Efendi, Lacivert Yayıncılık, İstanbul 2010.
  4. ATAY, Oğuz, Tutunamayanlar, İletişim Yayınları, İstanbul 1998.
  5. BELGE, Murat, “Politik Roman Üstüne,” Edebiyat Üstüne Yazılar, İletişim Yayınları, İstanbul 1988, 79-94.
  6. BERKTAY, Fatmagül, “Türkiye’de Kadın Hareketi: Tarihsel Bir Deneyim”, Kadın Hareketinin Kurumlaşması: Fırsatlar ve Rizikolar, Metis Yayınları, İstanbul 1994, 18-27.
  7. ÇERİ, Bahriye, Türk Romanında Kadın: 1923-1938
  8. Dönemi, Simurg Yayınları, İstanbul 1996.
  9. DİNO, Güzin. Türk Romanının Doğuşu, Cem Yayınları, İstanbul 1978.
  10. ENGİNÜN, İnci, “Kösem Sultan’ın İki Edebî Eserdeki Yorumu,” Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, Dergâh Yayınları, İstanbul 1998, s. 69-76.
  11. ESEN, Nüket, “Seviyye Talip’te Kadın Yazarın Sesi,” Varlık, 1086, Mart 1998, s. 13-15.
  12. ESEN, Nüket, “Ahmet Mithat’ın Bazı Romanlarında Kadın Sorunları.” Modern Türk Edebiyatı Üzerine Okumalar, İletişim Yayınları, İstanbul 2010, s. 72-76.
  13. GÖKÇEK, Fazıl, “Tanzimat Dönemi Roman ve Hikâyelerinde Kadın Erkek İlişkilerinin Düzenlenişi İle İlgili Bazı Tespitler,” Türk Yurdu, 153–154, Mayıs-Haziran 2000, s. 126–132.
  14. GÜLENDAM, Ramazan, Türk Romanında Kadın Kimliği (1946–1960),
  15. Salkımsöğüt Yayınları, Erzurum 2006.
  16. HAS-ER, Melin, Tanzimat Devri Türk Romanında Kadın Kahramanlar, AKM Başkanlığı Yayınları, Ankara 2000.
  17. KANDİYOTİ, Deniz, “Cariyeler, Fettan Kadınlar ve Yoldaşlar: Türk Romanında Kadın İmgeleri,” Cariyeler, Bacılar, Yurttaşlar: Kimlikler ve Toplumsal Dönüşümler, Metis Yayınları, İstanbul 1997, s. 133-147.
  18. KARAOSMANOĞLU, Yakup Kadri, Kiralık Konak, İletişim Yayınları, İstanbul 2001.
  19. Namık Kemal, İntibah, Akçağ Yayınları, İstanbul 2004.
  20. KAPLAN, Ramazan. “Aşk-ı Memnu: Evinde Bir Yabancı Adam,” Hece Roman özel sayısı. 65/65/67 (Mayıs, Haziran, Temmuz 2002), s. 550-559.
  21. KERMAN, Zeynep, “İntibah” maddesi, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, C. 4, Dergâh yayınları, İstanbul 1981, 398. LEE, Nan A., Peyami Safa’nın Eserlerinde Doğu-Batı Meselesi, İstanbul: Ötüken, 1997.
  22. NACİ, Fethi, 100 Soruda Türkiye’de Roman ve Toplumsal Değişme, Gerçek Yayınevi, İstanbul 1990.
  23. NARLI, Mehmet, Roman Ne Anlatır?, Akçağ Yayınları, Ankara 2007.
  24. ÖĞÜT, Hande, “Oğuz Atay’da Erkekler ve Kadınlar.” NOTOS Öykü 28 Haziran-Temmuz, 2011.
  25. PARLA, Jale, Babalar ve Oğullar: Tanzimat Romanının Epistemolojik Temelleri, İletişim Yayınları, İstanbul 1993. Recaizâde Ek