Dergiler / Türkiyat Mecmuası / 2015 / Cilt: 25 - Sayı: 2

II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ OSMANLI MATBUATINDA “TONGUÇ” [TONGHIDJE] GAZETESİ VE ROMANYA TÜRKLERİ İÇİN ÖNEMİ

Sayfa
321–345
Yayın Tarihi
2016-01-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Meşrutiyet sonrası yayın hayatına dahil olan Tonguç gazetesi ilk defa incelenmiş ve bu gazetenin Romanya coğrafyasında yaşayan Müslüman Türkler açısından ifade ettiği anlam değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı matbuatında II.
📊
Temel Bulgular & Veri:Meşrutiyet’in ilanından (24 Temmuz 1908) hemen sonra oluşan özgürlük havası içerisinde çok sayıda yeni dergi ve gazete yayın hayatına başlamış; bu dergi ve gazeteler halkın aydınlatılması, bilgi ve kültür seviyesinin yükselmesinde önemli bir fonksiyon icra etmişlerdir.II.
💡
Sonuç & Katkı:Meşrutiyet sonrası yayın hayatına dahil olan Tonguç gazetesi ilk defa incelenmiş ve bu gazetenin Romanya coğrafyasında yaşayan Müslüman Türkler açısından ifade ettiği anlam değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tonguç [Tonghidje]gazetesi · Türk basını · Balkanlar

Özet

Osmanlı matbuatında II. Meşrutiyet’in ilanından (24 Temmuz 1908) hemen sonra oluşan özgürlük havası içerisinde çok sayıda yeni dergi ve gazete yayın hayatına başlamış; bu dergi ve gazeteler halkın aydınlatılması, bilgi ve kültür seviyesinin yükselmesinde önemli bir fonksiyon icra etmişlerdir.II. Meşrutiyet’in ilanından sonra yayın hayatına giren gazetelerden birisi de Tonguç [Tonghidje]’tur. Mirza Sait Bey tarafından 11 Şubat 1324 [24 Şubat 1909] - 19 Mart 1325 [1 Nisan 1909] tarihleri arasında 36 (otuz altı) sayı yayınlanan gazete, sadece geniş Osmanlı coğrafyasında değil, Müslüman Türklerin yaşadığı Kırım, Romanya gibi yerlerde de yakından ve ilgiyle takip edilmiştir. Tonguç gazetesi sayfalarında makale, şiir, mektup gibi edebî türlere yer vermiş olup, bunun yanında Avrupa’dan, Balkan coğrafyasından ve İslam dünyasından aktardığı haberlerle de önemli bir işlev görmüştür. Ayrıca, başta sağlık olmak üzere, çiftçilik, bahçıvanlık gibi tarım alanlarında da halkı bilgilendirme ve onların kültürel seviyelerini artırma noktasında yazılar yayımlanmıştır.II. Meşrutiyetten cumhuriyete uzanan süreçte dönemi anlamak açısından gazete ve dergilerin büyük önemi vardır. Bu yönüyle Tonguç gazetesi birleştirici ve aydınlatıcı vasfıyla matbuat tarihimizde önemli bir fonksiyonu olmuştur. Bir başka ifadeyle, Osmanlı içinde ve dışında yaşayan Türk halkının karşılaştıkları sorunlara Tonguç gazetesi bir ayna vazifesi gördüğü söylenebilir.Bu çalışmada II. Meşrutiyet sonrası yayın hayatına dahil olan Tonguç gazetesi ilk defa incelenmiş ve bu gazetenin Romanya coğrafyasında yaşayan Müslüman Türkler açısından ifade ettiği anlam değerlendirilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOÇAK, A. (2016). II. MEŞRUTİYET DÖNEMİ OSMANLI MATBUATINDA “TONGUÇ” [TONGHIDJE] GAZETESİ VE ROMANYA TÜRKLERİ İÇİN ÖNEMİ. Türkiyat Mecmuası, Cilt: 25 - Sayı: 2, 321–345. https://ajindex.com/articles/120194

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. “Meşrutiyet‟in İlanından Beri Türkiye‟de Neşrolunan Gazete ve Mecmualar”, Ayın Tarihi, Nr.41, (Ağustos 1927), s. 2350-2358.
  2. AKPINAR, Yavuz, “İsmail Gaspıralı‟nın Faaliyetlerine Genel Bir Bakış”, İsmail Gaspıralı Seçilmiş Eserleri 2, Ötüken Yayınevi, İstanbul 2005.
  3. AKSU, Ali, “Romanya Türklerinde Kültürel Durum ve Mektep ve Aile Mecmuası”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt IX/1, Sivas 2005, s. 11-27.
  4. ALTAY, Kerim, “Romanya‟da Kitap, Gazete, Dergi ve Radyo Yayın Hayatı”, Balkan Ülkelerinde Türkçe Eğitim ve Yayın Hayatı Bilgi Şöleni, Ankara 1999, s. 328–330.
  5. AVCI, Sedat, “Romanya‟, Fizikî ve Beşerî Coğrafya”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul 1994, C. XXXIV, s.167-168. Beyazıt Devlet Kütüphanesi Hakkı Tarık Us Koleksiyonu Süreli Yayınlar Kataloğu, Kültür ve Turizm Bakanlığı Beyazıt Devlet KütüphanesiTokyo Yabancı Diller Üniversitesi, Tokyo 2010.
  6. BİRİNCİ, Ali, “Meşrutiyet Matbuatı (1324-1325)/I, Kebikeç, Sayı: 2, 1995, s.143-147. ____, “Meşrutiyet Matbuatı (1324-1325)/II, Kebikeç, Sayı: 3, 1996, s.71-76. ____, “Meşrutiyet Matbuatı (1324-1325)/III, Kebikeç, Sayı: 4, 1996, s.39-42. ____, “Meşrutiyet Matbuatı (1324-1325)/IV, Kebikeç, Sayı: 5, 1997, s.6167. ____,“Meşrutiyet Matbuatı (1324-1325)/V, Kebikeç, Sayı: 6, 1998, s.87-89.
  7. DUMAN, Hasan, Arap Harfli Süreli Yayınlar Toplu Kataloğu, 1828-1928, İstanbul 1986.
  8. EKİCİ, M. Zeki II. Meşrutiyet Devri Fikir Adamı Şehbenderzâde Ahmet Hilmi Hayatı ve Eserleri, İÜ. Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayınlanmamış doktora tezi) İstanbul 1997.
  9. EKREM, Mehmet Ali, “Kırım ve Noĝay Türklerinin Osmanlı Devrinde Dobruca‟ya ve Tüm Rumeli‟ye Geçmeleri ve Yerleşmeleri”, VIII. Türk Tarih Kongresi, Ankara 1983.
  10. EKREM, Mehmet Ali, Romen Kaynak ve Eserlerinde Türk Tarihi: Kronikler, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1993.
  11. GANKEVİÇ, Viktor Yuryeviç, “Faydalı Eğlence: Kırım Tatar Millî Basınının İlk Adımı”, Emel, S. 210, Eylül-Ekim 1995, s. 1-3.
  12. GANKEVİÇ, Viktor Yu. “Kırım-Tatar Basın Tarihi Üzerine Yeni Malzemeler (Tonguç ve Şafak Dergilerinin 120. Yılı Dolayısıyla)”, (çev. Nazım Muradoğlu), Ege Ünv. Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, C. XIII, S. 1, Ocak 2007, s. 91-100.
  13. GANKEVİÇ, Viktor Yuryeviç-Akpınar, Yavuz, “İsmail Gaspıralı‟nın Yayımladığı İlk „Mecmualar‟: Tonguç, Şafak”, Ege Ünv. Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, C. XIV, S. 1, Ocak 2008, s. 21-40.
  14. GAZEL, Ahmet Ali – Ortak, Şaban, “İkinci Meşrutiyetten 1927 Yılına Kadar Yayın İmtiyazı Alan Gazete ve Mecmualar (1908-1927), Atatü