Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmanın sonuna mezkûr eserden alınan 2 kaside ve bazı gazel ve kıta şerhlerinin örnek metinleri konulmuş, Ek-1 ve Ek-2 bölümlerinde ise ayrıntılı bir şekilde ele alınan nüshanın bazı sayfaları ve Kıblelizâde Mahmut ile ilgili bazı arşiv belgeleri eklenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Oldukça uzun bir geçmişe sahip olan Dîvân edebiyatı, sınırları belli kalıplarla çevrelenmiş, kendine has mazmunlar dünyasına sahip bir edebiyattır. Gerek manzum gerek mensur eserlerde bu tür mazmunlara rastlamak mümkündür. Bu çalışma çerçevesinde ele almaya çalıştığımız ve 17. yüzyılda Sahhâf Ahmed Rüşdî tarafından kaleme alınan Şerh-i Dîvân-ı Urfî-i Şîrâzî adlı eser de mensur bir şerh hüviyetindedir. Türk edebiyatında Urfî-i Şîrâzî’nin şiirleri üzerine birçok şârih tarafından şerhler yazılmıştır. Bu şerhlerden biri de Sahhâf Ahmed Rüşdî’nin şerhidir. Şerh kelimesi lugat anlamıyla bir şeyi açmak, kesmek/yarmak gibi anlamlar taşır. Istılahî olarak ise bir metni başkalarından daha iyi anladığı iddiasında bulunan kişilerin, o metinde bulunan bazı muğlak, müphem yada anlaşılması zor ifadeleri açması, deyim yerindeyse bu tür ifadelerin üstündeki örtüyü kaldırarak daha anlaşılır bir hâle getirmesidir. Sahhâf Ahmed Rüşdî de bu yönde giderek Urfî’nin şiirlerini şerh etmiştir. Bu çalışmada öncelikle Sahhâf Ahmed Rüşdî ve Şerh-i Dîvân-ı Urfî-i Şîrâzî’nin müstensihi Kıblelizâde Mahmut hakkında biyografik bilgiler verilmiş, ardından Şerh-i Dîvân-ı Urfî-i Şîrâzî adlı eser ayrıntılı bir şekilde tanıtılmış, daha sonra şârihin şerh metodu ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonuna mezkûr eserden alınan 2 kaside ve bazı gazel ve kıta şerhlerinin örnek metinleri konulmuş, Ek-1 ve Ek-2 bölümlerinde ise ayrıntılı bir şekilde ele alınan nüshanın bazı sayfaları ve Kıblelizâde Mahmut ile ilgili bazı arşiv belgeleri eklenmiştir.
Abstract
Classical literature, which has a deep past, accommodates many poetic and prosaic works that are written according to pre-identified patterns. The subject of this study, Şerh-i Dîvân-ı Urfî-i Şîrâzî, was written in the 17th century by Sahhâf Ahmed Rüşdî and is a prosaic work. There have been many commentators who wrote numerous exegeses about the poems of Urfî-i Şîrâzî. One of them is the exegesis of Sahhâf Ahmed Rüşdî. Exegesis means to open or to fissure according to the dictionary definition. However, terminologically, it means that those who have better understanding over the particular topic try to explain the ambiguous and hazy expressions, in other word, they explain it at great length. Sahhâf Ahmed Rüşdî also did the same while explaining the poems of Urfî. In this study, firstly, some biographical information is given about Sahhâf Ahmed Rüşdî and Kıblelizâde Mahmut, a copyist of Şerh-i Dîvân-ı Urfî-i Şîrâzî, then Şerh-i Dîvân-ı Urfî-i Şîrâzî is introduced in detail, and finally the methodology of commentary is explained. Two odes, some gazelles and stanzas of Urfi are mentioned, and some pages from the aforementioned work and some information about Kıblelizâde Mahmut is given in attachment 1 and 2 at the end of the study.